PIP

Okręgowy inspektor pracy nakazał naszej spółce wypłatę wynagrodzenia pracownikowi. Decyzja została wydana, mimo że skierowaliśmy pozew o zapłatę przeciwko pracownikowi za szkody, które wyrządził w powierzonym mieniu. Czy możemy skutecznie zakwestionować taką decyzję, skoro rzeczywiście wstrzymaliśmy wypłatę pensji?

- Pracujemy nad propozycją nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, aby uskutecznić jej działania. Przedstawimy też rekomendacje w sprawie przepisów o pracy zdalnej - mówi Katarzyna Łażewska-Hrycko, główny inspektor pracy

W praktyce ani PIP, ani pracodawca nie będą mogli skutecznie przeprowadzać kontroli w domu zatrudnionego. Może to ograniczyć stosowanie takiego modelu wykonywania obowiązków

W uzasadnionych przypadkach okręgowy inspektor pracy lub jego zastępca mogą podjąć decyzję o niebadaniu wypadków zaistniałych podczas pracy zdalnej - w szczególności gdy ze wstępnych informacji wynika wprost, że w związku z tymi zdarzeniami nie miało miejsca naruszenie przepisów bhp i uprawnień poszkodowanych do świadczeń. Tak wynika z nowego zarządzenia głównego inspektora pracy, które - zapewne specjalnie z powodu COVID-19 i pracy zdalnej zostało zmienione (zarządzenie nr 3/21 głównego inspektora pracy z 18 stycznia 2021 r.). Istnieje jednak ryzyko, że decyzje okręgowego inspektora pracy lub jego zastępcy będą obarczone ryzykiem błędu. Dodatkowo poszkodowani pracownicy nie będą mogli się od nich odwołać (pozostanie im tylko wniesienie skargi na działanie/zaniechanie organu). Problemem jest również to, że wytyczne GIP nie odnoszą się w równej mierze do telepracowników. Przypomnijmy, że obowiązkiem ustawowym PIP jest badanie wypadków ciężkich, zbiorowych oraz śmiertelnych. W zależności od konkretnego przypadku weryfikacji mogą podlegać również zdarzenia lżejszego kalibru.

Zapytaliśmy inspekcję, czy coś uległo zmianie, że obecnie do kontroli PIP stosuje się przepisy dotyczące kontroli działalności gospodarczej (zgodnie ze stanowiskiem Komisji Prawnej Głównego Inspektoratu Pracy). Poprosiliśmy też o doprecyzowanie, czy w ramach kontroli zdalnych dopuszczalna jest kontrola zagadnień z zakresu bhp.

Inspektor pracy poinformował pracodawcę o zamiarze przeprowadzenia kontroli zdalnej. Przedsiębiorca wyraził zgodę. Przeprowadzeniu kontroli w takim trybie sprzeciwiła się jednak zakładowa organizacja związkowa. Zarzuciła inspektorowi oraz pracodawcy, że kontrola zdalna nie została skonsultowana ze stroną związkową w ramach współdziałania między inspektorem a związkami zawodowymi w toku wykonywania czynności kontrolnych. Czy związek zawodowy miał prawo kwestionować samodzielne ustalenia między przedsiębiorcą a inspektorem?

Państwowa Inspekcja Pracy zapowiedziała, że w ramach kontroli przeprowadzanych u pracodawców w bieżącym roku sprawdzać będzie przestrzeganie rozwiązań prawnych wprowadzonych przepisami ustawy antykryzysowej. Mając na uwadze tempo zmian oraz związanych z nimi wątpliwości interpretacyjnych, nie można wykluczyć nieprawidłowości w korzystaniu przez pracodawców z dostępnych narzędzi. Na co więc zwrócić uwagę, aby uniknąć negatywnych konsekwencji ze strony PIP?

Przedsiębiorcy, którzy korzystali np. z dopłat do pensji, muszą się liczyć z kontrolami. Inspektorzy pracy zweryfikują, czy nie doszło do nieprawidłowości przy obniżaniu etatu lub stosowaniu przestoju

W ubiegłym roku Państwowa Inspekcja Pracy wyegzekwowała 34,1 mln zł z tytułu należnych pensji i świadczeń dla 25,6 tys. zatrudnionych.

Okresowe szkolenia bhp przeprowadzone zgodnie ze stanowiskiem Państwowej Inspekcji Pracy z 1 kwietnia 2020 r. (do momentu nowelizacji ustawy covidowej) zachowują ważność.

Ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1251) nie odpowiada praktycznym potrzebom w okresie epidemii COVID-19, jeśli chodzi o przepisy dotyczące miejsca przeprowadzania czynności kontrolnych. Główny Inspektorat Pracy zadecydował więc o wprowadzeniu możliwości przeprowadzania kontroli zdalnych – jednak, co warto podkreślić, wyłącznie względem przedsiębiorców (zatem nie dotyczy to pracodawców z sektora publicznego). Odwołano się przy tym do nowelizacji ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 162). Problem w tym, że przez wiele lat PIP uważała się za organ, do którego przepisy dotyczące kontroli przedsiębiorców oraz ograniczeń z tym związanych nie mają zastosowania.

Za zgodą firmy inspektor pracy może sprawdzić przestrzeganie przepisów za pomocą środków telefonicznych, np. telefonu, połączeń wideo, poczty. 

W przyszłym roku inspekcja pracy sprawdzi m.in., czy firmy chroniły zatrudnionych przed zagrożeniami epidemiologicznymi i jak stosowały przepisy tarczy antykryzysowej. Tradycyjnie zweryfikuje również wypłacanie pensji i zatrudnianie na umowach cywilnoprawnych.