ochrona sygnalistów

Pewne jest, że muszą zrobić to wszystkie jednostki samorządu terytorialnego oraz naczelne i terenowe organy administracji rządowej. Nie zawsze jest jednak jasne, kto kryje się pod określeniem 
„inne organy państwowe i podmioty wykonujące zadania z zakresu administracji publicznej”.

Dodana pod koniec prac legislacyjnych nad przepisami o sygnalistach regulacja, zamiast pomóc, może zaszkodzić przedsiębiorcom.

Przepisy o sygnalistach dotyczą osób świadczących pracę, a więc nie tylko zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Ważne jest przy tym samo przeprowadzenie konsultacji, a nie dojście do porozumienia.

Ministerstwo nie jest władne dokonywać przesuwania terminu 
wdrożenia procedury, który wprost wynika z treści ustawy.

Jednym z obszarów naruszeń objętych ustawą o ochronie sygnalistów są te dotyczące podatku od osób prawnych. Dlatego w interesie spółki jest to, aby pracownicy działu księgowego zostali przeszkoleni i odpowiednio je identyfikowali.

Tak poinformowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w stanowisku wydanym dla DGP. Dzięki takiej wykładni pracodawcy zyskali kilka miesięcy, bo pierwotnie procedury zgłoszeń wewnętrznych miały być gotowe na 25 września 2024 r.

System zgłoszeń wewnętrznych dla sygnalistów trzeba wdrożyć do 1 stycznia 2025 r. i dopiero od tego dnia będą sankcje za brak procedury – wyjaśnia resort pracy na prośbę DGP. Eksperci mają jednak zastrzeżenia do tego stanowiska, a nawet dostrzegają w nim sprzeczności

Pracodawca nie może podejmować działań odwetowych także wobec osób udzielających pomocy zgłaszającemu naruszenie. Jednak określenie, kto do tej grupy należy, jest problematyczne

Księgowy i doradca podatkowy, którzy samodzielnie świadczą swoje usługi, również muszą wdrożyć u siebie wewnętrzną procedurę zgłaszania naruszeń prawa i podejmowania działań następczych – wynika z odpowiedzi dwóch ministerstw na pytanie DGP 

Będzie mógł to zrobić, o ile pracodawca przewidzi taki kanał komunikacji. Może to sprzyjać ujawnianiu nieprawidłowości przez pracowników i przyczynić się do szybszej ich eliminacji

Większość przepisów ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. poz. 928; dalej: u.o.s.) wejdzie w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. 25 września 2024 r. [ramka 1] Do tego czasu pracodawcy, zarówno publiczni, jak i prywatni, muszą wdrożyć właściwe rozwiązania, które umożliwią sygnalistom zgłaszanie nieprawidłowości związanych z pracą i zapewnią im właściwą ochronę.

Firmom oraz jednostkom z sektora publicznego przybędzie w najbliższym czasie wiele obowiązków. Do 25 września muszą, zgodnie z wchodzącą tego dnia w życie ustawą o ochronie sygnalistów (dalej: u.o.s.), wdrożyć m.in. procedury dotyczące zgłaszania przez sygnalistów nieprawidłowości, określić, kto będzie odpowiedzialny za ich przyjmowanie, zapewnić poufność zgłaszającym oraz ochronę przed działaniami odwetowymi. To ostatni dzwonek na przygotowanie się do nowych regulacji. Podpowiadamy, jak to zrobić. Ale czy wdrażanie procedur zgłaszania nieprawidłowości firmy powinny rozpatrywać tylko w kategoriach obowiązków? Warto się pochylić także nad potencjalnymi korzyściami, które z implementacji rozwiązań whistleblowingowych może odnieść organizacja.