ochrona sygnalistów

W przypadku zgłoszeń zewnętrznych przyjmowanych przez rady gmin czy sejmiki województw, które obradują jawnie, zapewnienie ochrony sygnalistom może się okazać niemożliwe. Na dodatek procedury w samorządach będą się dublować

Nie wszystkie elementy można zmodyfikować po jej wejściu w życie. Zmiana niektórych składników, jak np. rezygnacja z przyjmowania zgłoszeń anonimowych, wymaga przemyślanego działania i dobrej komunikacji

W wielu jednostkach samorządu terytorialnego pojawiają się pytania, kto może za pośrednictwem działających już kanałów zgłoszeń wewnętrznych informować o naruszeniach prawa w gminie, zyskując należną ochronę. Wyjaśniamy wątpliwości

W wielu jednostkach samorządu terytorialnego pojawiają się pytania, kto może za pośrednictwem działających już kanałów zgłoszeń wewnętrznych informować o naruszeniach prawa w gminie, zyskując należną ochronę. Wyjaśniamy wątpliwości.

Już za nieco ponad miesiąc organy publiczne będą musiały w nim zapisywać sprawy przekazane 
przez sygnalistów. Konieczne jest więc wyznaczenie osoby do prowadzenia tego dokumentu i nadanie 
jej odpowiednich upoważnień

Z takim roszczeniem może wystąpić osoba, która poniosła szkodę w związku ze świadomym zgłoszeniem nieprawdziwych informacji. Powstaje jednak wątpliwość, czy ma ona wystarczające narzędzia, aby ustalić tożsamość przyszłego pozwanego

Od 25 grudnia 2024 r. organy publiczne muszą przyjmować zgłoszenia zewnętrzne od sygnalistów. O tym, o jakie konkretnie organy chodzi, jakie mają obowiązki i jakie działania powinny podjąć jeszcze przed uruchomieniem kanałów do przyjmowania informacji o naruszeniach prawa – pisaliśmy szczegółowo w GP Poradniku z 25–27 października „Przyjmowanie zgłoszeń zewnętrznych od sygnalistów. Jak urząd musi się przygotować do wdrożenia procedury” (DGP nr 209). Z kolei w dzisiejszym poradniku opisujemy m.in., jak krok po kroku powinna przebiegać obsługa napływających zgłoszeń, jakie czynności trzeba podjąć, aby zapewnić zgodność z wymogami ustawy o ochronie sygnalistów i przepisami RODO.

Utrudnianie lub uniemożliwianie zgłoszenia naruszenia prawa może być zagrożone karą pozbawienia wolności nawet do lat trzech. Taką samą karę można ponieść za podejmowanie działań odwetowych wobec sygnalisty lub jego pomocnika

Czy nowe regulacje pomogą chronić prawo do informacji nie tylko z zewnątrz, lecz także od środka – przez osoby mogące uzyskać status sygnalisty?

Czy nowe regulacje pomogą chronić prawo do informacji nie tylko z zewnątrz, lecz także od środka – przez osoby mogące uzyskać status sygnalisty?

Trzeba w niej przewidzieć możliwość zgłoszeń naruszenia prawa także innej osobie 
niż domyślnie wyznaczona do ich przyjmowania. Może się bowiem zdarzyć, że nieprawidłowości, o których 
informuje sygnalista, dotyczą właśnie jej

Na żądanie sygnalisty organ publiczny właściwy do podjęcia działań następczych wydaje nie później niż w terminie miesiąca od dnia otrzymania żądania zaświadczenie, w którym potwierdza, że sygnalista podlega ochronie.

Choć ustawa o ochronie sygnalistów weszła w życie 25 września br., to dopiero od 25 grudnia 2024 r. do rzecznika praw 
obywatelskich i innych organów publicznych trafiać będą tzw. zgłoszenia zewnętrzne naruszeń prawa. Jednak przygotowania 
do ich przyjmowania trzeba rozpocząć znacznie wcześniej, bo zadań z tym związanych, które organy publiczne (w tym m.in. 
urzędy administracji, wójtowie, burmistrzowie, rady gmin, miast, powiatów, wojewodowie) powinny wykonać, jest wiele. Między 
innymi muszą do tego czasu opracować odpowiednie procedury, wybrać i przygotować kanały składania zgłoszeń, wybrać osoby 
do ich obsługi, zakupić odpowiedni sprzęt, przygotować pomieszczenia, opracować dokumenty, w tym informacje, które zostaną zamieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. To tylko niektóre z licznych obowiązków przygotowawczych. W części pierwszej poradnika przedstawiamy najważniejsze działania, które trzeba podjąć już teraz, a w kolejnej – za dwa tygodnie 
– opiszemy m.in., jak będzie przebiegać obsługa zgłoszeń.

Pracodawcy muszą uwzględnić w opracowywanym systemie zgłoszeń wszystkie obligatoryjne elementy określone przez ustawodawcę. Muszą dostosować go do specyfiki przedsiębiorstwa oraz skonsultować z załogą. Uchybienia na każdym etapie mogą wpłynąć na niską skuteczność procedury whistleblowingowej.