mobbing

Odejście od dotychczasowej konstrukcji prawnej mobbingu ma usunąć najistotniejsze przeszkody w skutecznym dochodzeniu roszczeń z tego tytułu i wzmocnić ochronę pracownika na etapie procesu. Dla pracodawców oznacza to natomiast wyraźne zaostrzenie standardu należytej staranności, co wymaga wdrożenia realnych i efektywnych działań zapobiegawczych.

Na przyjęcie tych przepisów pracownicy czekali od dawna. Sejm zdecydował o nowelizacji Kodeksu pracy. Znalazła się tam uproszczona definicja mobbingu. To jednak nie wszystko. Próg najniższego zadośćuczynienia za jego stosowanie został podniesiony. Co jeszcze znalazło się w przyjętych przez Sejm przepisach?

Ponad 240 spraw rzuconych na barki jednego człowieka, praca w święta i strach przed wejściem do biura – to kulisy pracy w instytucji, która ma chronić najmłodszych. Młody prawnik oskarża Biuro Rzecznika Praw Dziecka o mobbing i żąda oficjalnych przeprosin. Nieco inne zdanie na temat współpracy posiada sam urząd.

Projekt nowelizacji przepisów dotyczących mobbingu jest krokiem w dobrym kierunku, jednak bez wzmocnienia kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy może nie przynieść oczekiwanych efektów – przekonują autorzy opinii przygotowanej przez United Nations Global Compact Network Poland oraz ekspertów kancelarii DLA Piper.

Osoby zgłaszające mobbing coraz częściej muszą się mierzyć z kontrzarzutem naruszenia dóbr osobistych. Eksperci wskazują jednak, że samo zgłoszenie podejrzenia mobbingu nie jest równoznaczne z bezprawnym działaniem.

Sławomir Paruch: „Firmy nie będą mogły się ograniczyć do reagowania na mobbing dopiero wtedy, gdy pracownik złoży formalną skargę. Jej brak nie wyłączy odpowiedzialności i obowiązku działania w sytuacji, gdy pojawią się pierwsze sygnały o możliwych nieprawidłowościach”.

Nowe przepisy antymobbingowe mają wzmocnić ochronę pracowników i rozszerzyć obowiązki pracodawców, ale już na etapie prac sejmowych wywołują gorącą dyskusję. Pracodawcy ostrzegają przed niejasnymi regulacjami i ryzykiem wzrostu liczby pozwów, podczas gdy resort pracy przekonuje, że bez wyraźnego doprecyzowania przepisów skuteczna walka z mobbingiem pozostanie fikcją.

Działacz związkowy, zatrudniony w wieku przedemerytalnym czy społeczny inspektor pracy objęci gwarancją trwałości stosunku pracy nie są zwolnieni od odpowiedzialności za zachowania naruszające godność innych osób w miejscu pracy. W razie uporczywego nękania lub innych ciężkich uchybień pracodawca może rozwiązać z nimi umowę bez wypowiedzenia.

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – kodeks pracy oraz ustawy – kodeks postępowania cywilnego przebudowuje przepisy dotyczące mobbingu: upraszcza definicję i przenosi ciężar przeciwdziałania zjawisku z deklaracji na realne działania prewencyjne. Dla pracowników oznacza to szansę na czytelniejsze standardy ochrony, dla pracodawców – konieczność wdrożenia procedur i szybkiej reakcji na niepożądane zachowania przy jednoczesnym wzroście ryzyka sporów sądowych.

Codzienna komunikacja w firmie coraz częściej trafia do akt spraw pracowniczych. Nagrania, screeny czy SMS-y mogą być dowodem zależnie od sposobu ich pozyskania i celu wykorzystania.

Czy można dawać krytyczny feedback bez ryzyka prawnego? Coraz więcej menedżerów i menedżerek ma z tym problem — zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących mobbingu.

Zatrudniający już dziś muszą przeciwdziałać mobbingowi, ale w praktyce często sprowadza się to jedynie do ogólnych zasad. Projekt nowelizacji kodeksu pracy, który jest po pierwszym czytaniu w Sejmie, ma to zmienić – i to w sposób, który dla wielu firm może się okazać sporym wyzwaniem organizacyjnym.

W 2025 r. sądy wydały 44 korzystne dla pracowników decyzje w postępowaniach o mobbing - wynika z danych Ministerstwa Sprawiedliwości. To ułamek spośród blisko tysiąca spraw w sądach obu instancji. Zmiana definicji nie sprawi, że mobbing łatwiej będzie udowodnić - uważa prof. Monika Gładoch.

W sprawach o nękanie w pracy szykuje się zmiana. Sąd będzie musiał ocenić nie tylko, czy doszło do mobbingu, lecz także, czy zachowanie pracodawcy naruszyło dobra osobiste pracownika.

Prawo pracy w Polsce staje się coraz bardziej skomplikowane. Pojawia się coraz więcej spraw o mobbing, dyskryminację czy nierówne wynagrodzenia, a firmy muszą przygotować się na nowe obowiązki wynikające z prawa unijnego.

Coraz więcej spraw o mobbing w Polsce, ale czy prawnicy naprawdę powinny je prowadzić? Zdaniem prof. Moniki Gładoch nadmierne poleganie na procedurach prawnych i formalnym języku często pogarsza traumę ofiar, zamiast im pomagać. Ekspertka podkreśla, że w takich postępowaniach kluczowa jest rola psychologów, terapeutów i specjalistów HR, a nie tylko radców prawnych.