Centra integracji utworzą także powiaty

4 sierpnia prezydent podpisał nowelizację ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz niektórych innych ustaw. Umożliwia ona jednostkom samorządu terytorialnego dokonywanie przekształceń działających zakładów aktywizacji zawodowej (ZAZ) i centrów integracji społecznej (CIS) z formy gospodarstwa pomocniczego w wybrane struktury organizacyjne - jednostkę samorządowego zakładu budżetowego lub jednostkę budżetową.

Nowelizacja gwarantuje samorządowi terytorialnemu autonomię w wyborze form prawno-organizacyjnych dla rozwiązywania problemów społecznych w skali lokalnej oraz prowadzenia aktywnej polityki społecznej. Ponadto stwarza możliwości dla samorządu powiatu lub województwa w integrowaniu gmin w działaniach na rzecz pokonywania barier wykluczenia społecznego.

Zgodnie z nowelizacją gminy lub powiaty będą mogły w terminie do 31 grudnia 2010 r. przekształcić ZAZ w samorządowy zakład budżetowy. Będą mogły w dalszym ciągu także przekazać prowadzenie tego zakładu organizacji pozarządowej, której statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych. W przypadku przekształcenia składniki majątkowe, należności i zobowiązania ZAZ przejmie nowo utworzony samorządowy zakład budżetowy, zaś przekazania organizacji społecznej - nowy organizator ZAZ.

W przypadku nieprzekształcenia ZAZ w samorządowy zakład budżetowy lub nieprzekazania prowadzenia zakładu w terminie do 31 grudnia 2010 r., lub nieuzyskania statusu ZAZ przez podmiot, który przekształcił lub przejął prowadzenie zakładu aktywności zawodowej, niewykorzystane pieniądze ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych będą podlegały przekazaniu na rachunek tego funduszu. Będzie musiało to nastąpić w terminie do 30 września 2011 r. W przypadku przekazania zakładu organizacji pozarządowej przejmie ona prawa i obowiązki dotychczasowego organizatora wynikające z umowy dotyczącej dofinansowania ze środków PFRON.

Gmina, która uzyskała dla wyodrębnionej jednostki organizacyjnej będącej gospodarstwem pomocniczym status centrum integracji społecznej, będzie mogła dokonać w terminie do 31 grudnia 2010 r. podobnych przekształceń organizacyjnych. Podmiot przekształcony lub przejmujący prowadzenie centrum integracji społecznej przejmie prawa i obowiązki dotychczasowego centrum integracji społecznej.

Nowelizacja wprowadza również możliwość organizowania CIS przez powiat lub województwo. Dzisiaj centrum może być tworzone przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta i organizację pozarządową. Nie zawsze jednak samorządy gmin, zwłaszcza na obszarach wiejskich są w stanie we własnym zakresie podjąć się takiego przedsięwzięcia. Inicjatywa powiatu z kolei będzie skłaniać samorządy gmin do ewentualnej partycypacji w kosztach działalności oraz rozszerzania współpracy w obszarze wspólnego przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.

Nowelizacja czeka na publikację w Dzienniku Ustaw. Ma wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia.

Katarzyna Sawicka

Ustawa z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz niektórych innych ustaw.