Środki z gwarancji ubezpieczeniowej na zastępcze usunięcie usterek ujmuje się na różne sposoby

Dokonana przez ubezpieczyciela wpłata środków na pokrycie kosztów zastępczego usunięcia usterek powstałych w okresie rękojmi nie stanowi odszkodowania, lecz jest realizacją postanowień wynikających z polisy, w przypadku gdy podmiot będący wnioskodawcą gwarancji nie wypełnił swoich zobowiązań. W opisywanym przypadku nie usunął usterek powstałych w okresie rękojmi. Środki te nie stanowią dochodów budżetowych, lecz powinny zostać przeznaczone na zastępcze usunięcie usterek.

Zgodnie z art. 147 ust. 1 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: p.z.p.) zamawiający może żądać od wykonawcy zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Zabezpieczenie to służy pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, zarówno na etapie jej realizacji, jak i w okresie rękojmi. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy, o którym mowa powyżej, może być wnoszone w różnych formach przewidzianych p.z.p. Jedną z takich form, stosownie do przepisu art. 148 ust. 1 pkt 4 p.z.p., jest gwarancja ubezpieczeniowa. Jest ona pisemnym zobowiązaniem ubezpieczyciela do zapłaty beneficjentowi (podmiotowi, na rzecz którego gwarancja została wystawiona) określonej kwoty na jego żądanie i oświadczenie w przypadku, gdy dłużnik (podmiot będący wnioskodawcą gwarancji) nie wypełnił swoich zobowiązań wobec beneficjenta wymienionych w gwarancji. W przypadku braku usunięcia usterek powstałych w okresie rękojmi przez wykonawcę do tego zobowiązanego, i uzyskania w związku z tym przez zamawiającego środków od gwaranta na pokrycie kosztów zastępczego usunięcia usterek, otrzymane środki jednostka powinna zdeponować na rachunku depozytowym z przeznaczeniem na pokrycie kosztów usunięcia usterek. Należy przy tym pamiętać, że zlecenie usunięcia usterek powinno być dokonane z uwzględnieniem p.z.p. Natomiast gdyby środki otrzymane od ubezpieczyciela miały być przeznaczone na pokrycie kar, np. z tytułu zwłoki w wykonaniu przedmiotu umowy czy usunięciu usterek, którymi został obciążony wykonawca i których dobrowolnie nie uregulował - wówczas środki te stanowiłyby dochody podlegające przekazaniu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

O tym, że tego typu środki (na pokrycie kosztu usunięcia usterek) nie stanowią dochodów jednostek samorządu terytorialnego, a zatem i samorządowych jednostek budżetowych, świadczą również przepisy ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w której w rozdziale 2 wymieniono enumeratywnie tytuły, które są źródłami dochodów jednostek samorządu terytorialnego.

Jeżeli jednak kierownik jednostki podjął decyzję o uznaniu otrzymanych od ubezpieczyciela środków za dochody jednostki, wówczas zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 r. otrzymane środki należy zaksięgować na koncie 130 - Rachunek bieżący jednostki. Na koncie tym po stronie Wn ujmuje się m.in. wpływy środków pieniężnych z tytułu zrealizowanych przez jednostkę dochodów budżetowych w korespondencji z kontem 101, 221 lub innym właściwym kontem dla danej operacji. Zapisy na koncie 130 są dokonywane na podstawie dokumentów bankowych, w związku z czym musi zachodzić pełna zgodność zapisów między jednostką a bankiem.

W związku z tym ewidencja księgowa zdarzenia opisanego w pytaniu, przy założeniu, że otrzymane środki z gwarancji ubezpieczeniowej stanowią dochody, może przebiegać dwuwariantowo, tj. z przypisem należności lub bez w przypadku braku dokumentu stanowiącego podstawę dokonania przypisu, co przedstawiono na schematach 1 i 2.

Natomiast w przypadku wykorzystania otrzymanych środków od firmy ubezpieczeniowej na pokrycie kosztów zastępczego usunięcia usterek ewidencja księgowa powinna przebiegać w sposób wskazany na schemacie 3.

SCHEMAT 1

Z przypisem należności...

Ewidencja środków uznanych za dochody, uzyskanych z gwarancji ubezpieczeniowej na pokrycie roszczeń w związku z brakiem usunięcia usterek przez wykonawcę do tego zobowiązanego - z przypisem należności - wygląda następująco:

@RY1@i02/2015/168/i02.2015.168.00800040a.101.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. Decyzja o przyznaniu środków na pokrycie roszczenia wydana przez ubezpieczyciela: strona Wn konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne;

2. Wpływ na rachunek bankowy jednostki środków wynikających z ww. decyzji: strona Wn konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (subkonto dochodów), strona Ma konta 221 - Należności z tytułu dochodów budżetowych.

SCHEMAT 2

...i bez przypisu należności

Ewidencja środków uznanych za dochody, uzyskanych z gwarancji ubezpieczeniowej na pokrycie roszczeń w związku z brakiem usunięcia usterek przez wykonawcę do tego zobowiązanego - bez przypisu należności - wygląda następująco:

@RY1@i02/2015/168/i02.2015.168.00800040a.102.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. Wpływ na rachunek bankowy jednostki środków wpłaconych przez ubezpieczyciela na pokrycie roszczeń w związku z brakiem usunięcia usterek przez wykonawcę zobowiązanego: strona Wn konta 130 - Rachunek bieżący jednostki (subkonto dochodów), strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne.

SCHEMAT 3

Zastępcze usunięcie usterek

Ewidencja środków otrzymanych z firmy ubezpieczeniowej na pokrycie zastępczego usunięcia usterek i wykorzystanych na ten cel wygląda następująco:

@RY1@i02/2015/168/i02.2015.168.00800040a.103.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. Wpływ na rachunek depozytowy jednostki środków od firmy ubezpieczeniowej na pokrycie kosztów zastępczego usunięcia usterek: strona Wn konta 139 - Inne rachunki bankowe (analityka: zastępcze usunięcie usterek), strona Ma konta 240 - Pozostałe rozrachunki (analityka: zastępcze usunięcie usterek i kontrahent [firma ubezpieczeniowa]);

2. Faktura od wykonawcy, któremu zlecono zastępcze usunięcie usterek: strona Wn konta 240 - Pozostałe rozrachunki (analityka: zastępcze usunięcie usterek i kontrahent [firma ubezpieczeniowa]), strona Ma konta 240 - Pozostałe rozrachunki (analityka: zastępcze usunięcie usterek i kontrahent [wykonawca]);

3. Zapłata wykonawcy faktury z pkt 2: strona Wn konta 240 - Pozostałe rozrachunki (analityka: zastępcze usunięcie usterek i kontrahent [wykonawca]), strona Ma konta 139 - Inne rachunki bankowe (analityka: zastępcze usunięcie usterek).

@RY1@i02/2015/168/i02.2015.168.00800040a.804.jpg@RY2@

Elżbieta Gaździk

główna księgowa samorządowej jednostki budżetowej

Podstawa prawna

Ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 907 ze zm.). Ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 513 ze zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289).