Na odbiór i transport odpadów należy uzyskać dwa zezwolenia

Działalność w zakresie odbierania odpadów, opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych jest działalnością reglamentowaną.

Gmina może powierzyć wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom nieposiadającym osobowości prawnej, w drodze umowy na zasadach ogólnych, z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych. Jeżeli danego rodzaju działalność wymaga zezwolenia na podstawie innych ustaw, to gmina może powierzyć wykonywanie zadań wyłącznie podmiotowi, który uprzednio je uzyskał (art. 3 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, Dz.U. z 1997 r. nr 9, poz. 43 z późn. zm.).

Warunkiem otrzymania zezwolenia jest wypełnienie wymagań wskazanych w uchwale rady gminy. Powinna ona zawierać: opis wyposażenia technicznego (uwzględniający wymagania dotyczące pojazdów, pojemników lub worków oraz bazy transportowej), określenie niezbędnych zabiegów sanitarnych i porządkowych związanych ze świadczonymi usługami, a także wskazywać miejsce odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Umieszczanie w uchwale postanowień dotyczących warunków i sposobu wykonywania zezwolenia, wymagań dotyczących wniosku i innych zapisów nakładających na przedsiębiorców dodatkowe obowiązki stanowi istotne naruszenie prawa (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody dolnośląskiego z 30 grudnia 2009 r., NK.II.0911-17/583/09, Lex nr 569951).

Upoważnienie (delegacja) dla organu stanowiącego gminy do określenia wymagań, jakie musi spełnić przedsiębiorca ubiegający się o zezwolenie, ma za zadanie uszczegółowić ustawę. Normując zagadnienia techniczne, należy uwzględnić lokalną specyfikę oraz warunki i potrzeby gminy objęte wojewódzkim planem gospodarki odpadami (por wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2007 r., II SA/Wr 326/07, Lex nr 438961).

Rada gminy, dokonując opisu wyposażenia technicznego, nie ma w tym zakresie swobody. Jest ona bowiem ograniczona przepisami rozporządzenia ministra środowiska z 30 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu określania wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia (Dz.U. z 2006 r. nr 5, poz. 33).

Podobnie jak w poprzednim stanie prawnym, gdy wymagania na prowadzenie usług w zakresie odbioru odpadów określał wójt w formie zarządzenia, w doktrynie i orzecznictwie pojawiły wątpliwości co do charakteru prawnego uchwał rady. Ostatecznie przeważył pogląd, że stanowią one akty prawa miejscowego.

W postanowieniu z 18 listopada 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II OPS 1/09, Lex nr 529485) stwierdził, że przepis art. 7 ust. 3a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje wprost, że rada gminy w drodze uchwały określa wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia, co w konsekwencji powoduje, iż akt określający wymagania jest aktem prawa miejscowego.

Zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych nie obejmuje zezwolenia na ich transport, ponieważ oba te zakresy prowadzenia działalności gospodarczej zostały odrębnie uregulowane w dwóch różnych ustawach. Odbiór odpadów komunalnych regulowany jest bowiem ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a ich transport ustawą z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 39, poz. 551 z późn. zm.). Pogląd ten potwierdza także Ministerstwo Środowiska w piśmie z 22 października 2004 r. (DP 024-368/04/MD, www.mos.gov.pl) w którym stwierdzono, że niezależnie od zezwoleń na odbiór odpadów komunalnych wymagane są na podstawie ustawy o odpadach zezwolenia na zbieranie, transport, odzysk lub unieszkodliwianie odpadów komunalnych wydawane przez starostów lub wojewodów.

Podobnie wypowiedział się zespół arbitrów w wyroku z 23 stycznia 2006 r. (UZP/ZO/0-135/06, LexPolonica nr 1121514). W orzeczeniu tym wyraźnie wskazano, żeby transportować odpady, nie wystarczy sama decyzja zezwalająca na świadczenie usług w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Wykonawca musi również legitymować się zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów.

Udzielenie zezwolenia następuje w formie decyzji wójta. Ubiegający się o jego wydanie musi uprzednio złożyć wniosek. w tej sprawie.

Wniosek powinien zawierać:

● imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy ubiegającego się o zezwolenie oraz jego numer identyfikacji podatkowej (NIP);

● określenie przedmiotu i obszaru działalności;

● określenie środków technicznych, jakimi dysponuje ubiegający się o zezwolenie na prowadzenie działalności objętej wnioskiem;

● informacje o technologiach stosowanych lub przewidzianych do stosowania przy świadczeniu usług w zakresie działalności objętej wnioskiem;

● proponowane zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej planowane po zakończeniu działalności;

● określenie terminu podjęcia działalności objętej wnioskiem oraz zamierzonego czasu jej prowadzenia.

Do wniosku przedsiębiorca jest obowiązany dołączyć zaświadczenie o braku zaległości podatkowych i zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne lub społeczne.

Ponadto we wniosku należy wskazać:

● rodzaje odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości,

● sposób realizacji obowiązku ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji składowanych na składowisku odpadów.

Należy także udokumentować gotowość ich przyjęcia przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie odzysku lub ich unieszkodliwiania.

Wójt ma obowiązek wydania decyzji (tzw. decyzja związana) o odmowie udzielenia zezwolenia, jeżeli zostanie spełniona przynajmniej jedna negatywna przesłanka. Wydanie decyzji odmownej ma miejsce wówczas, gdy zamierzony przez przedsiębiorcę sposób gospodarowania odpadami lub nieczystościami ciekłymi:

● jest niezgodny z wymaganiami ustawy i przepisami odrębnymi,

● mógłby spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska,

● jest niezgodny z gminnym planem gospodarowania odpadami, oraz gdy przedsiębiorca ma zaległości podatkowe lub w płaceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne bądź społeczne.

Zezwolenie wydaje się na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.

● imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy;

● przedmiot i obszar działalności objętej zezwoleniem;

● termin podjęcia działalności;

● wymagania w zakresie jakości usług objętych zezwoleniem;

● niezbędne zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej wymagane po zakończeniu działalności objętej zezwoleniem;

● inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów, w tym wymagania dotyczące standardu sanitarnego wykonywania usług, ochrony środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności objętej zezwoleniem.;

● rodzaje odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości;

● sposób postępowania z poszczególnymi rodzajami odpadów komunalnych;

● dopuszczalny do składowania poziom odpadów komunalnych ulegających biodegradacji;

● sposób realizacji obowiązku ograniczenia masy odpadów ulegających biodegradacji;

● miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Art. 7 - 9 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 1997 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm.).