Nie zawsze zarząd reprezentuje spółkę

@RY1@i02/2012/011/i02.2012.011.21500070c.802.jpg@RY2@

Grzegorz Mania, aplikant adwokacki w kancelarii KKPW Adwokaci

W spółkach kapitałowych jedną z podstawowych zasad jest domniemanie kompetencji zarządu. O ile więc ustawa lub umowa spółki nie wprowadzają w tym względzie ograniczeń, zarząd jest organem podejmującym decyzje w spółce w zakresie prowadzenia jej spraw i zarządzania jej majątkiem. Jest także organem reprezentującym spółkę. Każdy członek zarządu ma prawo, ale i obowiązek prowadzenia spraw spółki.

Kodeks spółek handlowych (k.s.h.) wprowadza kilka wyjątków od tej zasady. Jednym z nich jest sytuacja konfliktu interesów, jaka mogłaby zachodzić w sytuacji zawierania umowy pomiędzy spółką a członkiem zarządu lub sporu między tymi podmiotami. W takiej sytuacji spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników (art. 210 par. 1 k.s.h.). Drugi z wyjątków zachodzi wówczas, gdy wspólnik, któremu przysługują wszystkie udziały w spółce, jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu. W takiej sytuacji czynność prawna między wspólnikiem a spółką, którą wspólnik reprezentuje, byłaby czynnością między dwoma podmiotami prawnymi reprezentowanymi przez tego samego człowieka. Z tego względu k.s.h. wymaga formy aktu notarialnego dla takiej czynności. Ponadto notariusz sporządzający akt notarialny zobowiązany jest każdorazowo powiadomić sąd rejestrowy o takiej sytuacji (zob. art. 210 par. 2 k.s.h.).

Ustawa ogranicza również prawo do prowadzenia spraw spółki w sytuacji konfliktu interesów, a więc gdy zachodzi sprzeczność między interesami spółki a interesami członków jej zarządu, ich współmałżonków, krewnych i powinowatych do drugiego stopnia, a także osób, z którymi są powiązani osobiście (art. 209 k.s.h.). W tego rodzaju sytuacji członek zarządu powinien wstrzymać się od rozstrzygania spraw. Może dojść do zaistnienia dwóch innych przypadków, w których sprawy spółki są prowadzone przez inny podmiot niż zarząd. Chodzi tu po pierwsze o sytuację, w której pomimo skierowania do zarządu żądania zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia ten tego nie czyni (art. 237 par. 1 k.s.h.). Po drugie zaś chodzi o sytuację, w której uchwałą wspólników został ustanowiony pełnomocnik w sporze dotyczącym uchylenia lub stwierdzenia nieważności uchwały (art. 235 par. 1 k.s.h.). Jednak w innych sytuacjach, o ile nie stanowi inaczej umowa spółki, nie ma przeszkód, by w sporze ze wspólnikiem spółkę reprezentował członek zarządu uprawniony do reprezentacji. Przemawia za tym jedna z podstawowych zasad spółek kapitałowych przewidująca rozdział kapitału od zarządzania.

POL

Podstawa prawna

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).