Państwo może ustalać nowe opłaty za używanie częstotliwości

Państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą nakładać na operatorów telefonii komórkowej, którzy mają już prawo użytkowania częstotliwości radiowych, jednorazowe opłaty za uzyskanie nowych pasm. Państwom wolno także pobierać opłaty za przedłużenie obowiązywania praw operatorów - orzekł luksemburski Trybunał Sprawiedliwości.

Spór w sprawie opłat za częstotliwości wykorzystywane przez operatorów telefonicznych wszczęły trzy spółki Belgacom, Mobistar, KPN Group Belgium. Wytoczyły państwu proces przed sądem apelacyjnym w Brukseli. Dowodziły, że Belgia nie zapewnia operatorom równego traktowania i zmienia reguły gry w czasie trwania umów. W pierwszej fazie prywatyzacji usług telekomunikacyjnych wszyscy prywatni operatorzy mieli bowiem mieć dostęp do pasma 900 MHz. W zamian za zezwolenie na nie Belgacom i Mobistar zapłaciły 223 mln euro. Miały również uiszczać roczne opłaty za użytkowanie. Kiedy jednak Belgia postanowiła wykorzystać częstotliwości 1800 MHz, żeby przygotować wejście na rynek kolejnych operatorów, KPN Group zapłaciła za koncesję 198 mln euro. Miała też wnosić roczne opłaty za użytkowanie tych częstotliwości.

Ze względu jednak na niedogodności, jakie rodzi wykorzystywanie wyższych częstotliwości, w szczególności z powodu słabszego zasięgu stacji bazowych (to powoduje konieczność budowy większej liczby anten), KPN Group dostała przydział pewnych kanałów 900 MHz, a spółki Belgacom i Mobistar częstotliwości 1800 MHz. Taka równowaga miała trwać do 2015 r. Jeśli zaś chodzi o systemy trzeciej generacji wykorzystujące częstotliwości między 1885-2025 MHz i 2110-2200 MHz, Belgia przygotowała nowe procedury. Belgacom, Mobistar, KPN Group dostały zezwolenia na używanie tych systemów na 20 lat w zamian za jednorazową opłatę koncesyjną po 150 mln euro. Po kilku latach belgijski instytut usług pocztowych i komunikacyjnych zrezygnował jednak z dorozumianego odnowienia zezwoleń, żeby móc nałożyć nowe opłaty. Tłumaczono to wdrażaniem efektywniejszej polityki rozdziału częstotliwości. I mimo że sąd apelacyjny w Brukseli stwierdził nieważność tej decyzji, krajowy sąd wyższej instancji zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości o ocenę zgodności stanowionego przy tej okazji prawa belgijskiego z normami europejskimi.

TS w odpowiedzi orzekł, że państwo członkowskie ma prawo zmieniać system opłat za udzielanie częstotliwości radiowych operatorom telefonii komórkowej, jeżeli nowe należności rzeczywiście służą optymalizacji wykorzystania tych rzadkich zasobów. Ważne jest jednak, by procedura była jawna, niedyskryminująca i proporcjonalna. Dlatego również ustalanie wysokości opłat za użytkowanie może odnosić się do kryteriów rynkowych, czyli cen wziętych z aukcji takich częstotliwości.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

Wyrok TS w sprawie C-375/11.