Przystąpienie do długu nie wymaga zgody wierzyciela
Przedsiębiorca zawarł umowę ze spółką o zarządzanie powierzonym kapitałem w wysokości 500 tys. zł. Ta zarządzać miała powierzonymi jej środkami, przy czym zobowiązała się do wypłacania przedsiębiorcy odsetek (zwrotu inwestycyjnego) w wysokości 46 proc. w skali roku, w kwartalnych cyklach rozliczeniowych. W związku z opóźnieniem w wypłacie należnego zwrotu inwestycyjnego spółka zobowiązała się go wypłacić 29 sierpnia 2014 r. Po kilku tygodniach przedsiębiorca został poinformowany, że do długu przystąpiła osoba trzecia i uznała wszystkie zobowiązania wynikające z umowy o zarządzanie kapitałem zawartej ze spółką. Czy przedsiębiorca, który powierzył kapitał, nie powinien wyrazić na to zgody?
Nie. Zgoda nie jest konieczna, ponieważ Jakub P. nie przejął długu, ale do niego przystąpił. Instytucja ta nie została uregulowana w kodeksie cywilnym. Jednak praktyka oraz orzecznictwo wypracowały pewne definicje oraz reguły dotyczące jej stosowania.
Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 9 października 2012 r. (sygn. akt VI ACa 516/12, www.orzeczenia.ms.gov.pl), konstrukcja przystąpienia do długu ze swej istoty polega na tym, że wierzyciel zyskuje kolejnego dłużnika solidarnego, od którego może - według własnego wyboru - żądać spełnienia całości lub części świadczenia, jak również może żądać spełnienia świadczenia od dłużnika pierwotnego. Przystąpienie do długu stanowi wynikające z woli stron podmiotowe przekształcenie stosunku zobowiązaniowego po stronie dłużniczej, w którym przystąpienie do długu osoby trzeciej nie powoduje zwolnienia dotychczasowego dłużnika z odpowiedzialności za zaciągnięte przez niego zobowiązanie. W przeciwnym przypadku zachodziłoby przejęcie długu.
Umowne przystąpienie do długu może mieć postać umowy zarówno między osobą trzecią a wierzycielem, jak i między osobą trzecią a dłużnikiem. Nie wymaga przy tym formy szczególnej ani też zgody - w pierwszym wypadku dłużnika, a w drugim wierzyciela. Skutkiem kumulatywnego przystąpienia do długu jest pojawienie się dodatkowego dłużnika ponoszącego solidarną odpowiedzialność wraz z dłużnikiem głównym wobec wierzyciela (por. np.: wyrok Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV CSK 558/08, LEX nr 512966, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 1 września 2010 r., sygn. akt I ACa 612/10, LEX nr 756681).
Wobec powyższego nie można do konstrukcji przystąpienia do długu stosować odpowiednio przepisów o przejęciu długu. Zarówno istota tych instytucji, jak i ich ustawowe konsekwencje nie są podobne, a wręcz charakteryzują się istotnymi różnicami.
Leszek Jaworski
Podstawa prawna
Art. 3531 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu