Klątwa dopadła ministra kultury w sądzie. Państwo zapłaci 300 tys. zł plus odsetki

Bezpośrednim powodem wstrzymania państwowych funduszy na organizację najsłynniejszego polskiego festiwalu teatralnego był kurator imprezy Oliver Friljic, reżyser kontrowersyjnego spektaklu „Klątwa”. Widowisko wzbudzało ogromne kontrowersje, a twórca był posądzany o obrazę uczuć religijnych.

Tymczasem ministerstwo, podpisując w 2015 r. trzyletnią umowę z organizatorem, zobowiązało się do przekazywania corocznych dotacji celowych (zostały one wypłacone w 2016 i w 2018 r. ). Wobec braku dotacji w 2017 r. fundacja Malta Festival Poznań ratowała się m.in. zbiórką crowdfundingową.

Sąd podkreślił, że umowa uprawniała resort kultury do zmniejszenia opłaty tylko w ściśle określonych sytuacjach, które tu nie wystąpiły. Przypomniał, że nazwisko kuratora było znane ministrowi już w momencie podpisania umowy.

– Pacta sunt servanda. Umowy wiążą wszystkich, a już w szczególności organy państwa i ministra kultury. Fundacja wywiązała się ze wszystkich zobowiązań. Minister bez jakichkolwiek podstaw nie spełnił swoich obowiązków umownych i odmówił wypłaty przyznanych środków. Fundacja oczekuje wyłącznie realizacji umowy – komentuje mecenas dr Wojciech Marchwicki z warszawskiego biura kancelarii Hogan Lovells, która reprezentowała pro bono organizatora.

Adam Klepczyński z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka podkreśla, że sprawa ma charakter precedensowy.

– To jedna z pierwszych spraw w Polsce, w której nie przyznano dotacji celowej ze względu na konkretnego artystę. Konstytucja RP gwarantuje każdemu wolność twórczości artystycznej i korzystania z dóbr kultury – mówi.

Dodaje, że finansowanie kultury w Polsce opiera się głównie na środkach krajowych, w związku z tym nieprzyznanie dotacji może być uznane za cenzurę. Wywiera się w ten sposób presję na artystów, by zrezygnowali z pewnych działań, np. wystawiania jakiejś sztuki.

Wyrok jest nieprawomocny. Decyzję o wniesieniu apelacji przedstawiciele Skarbu Państwa podejmą po zapoznaniu się z uzasadnieniem orzeczenia. ©℗