Choć pieniądze niewielkie, to darować dług niełatwo

Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest prosta. Chociaż przepisy dopuszczają taką możliwość, to realizacja uprawnienia uwarunkowana jest etapem postępowania administracyjnego. Istotne znaczenie ma również to, że chodzi o umorzenie kosztów upomnienia w zakresie należności publicznoprawnych gminy czyli m.in. podatku od nieruchomości (umarzanie należności cywilnoprawnych gminy rządzi się innymi zasadami i o tym dzisiaj nie piszemy).

Po pierwsze wskazać należy, że zgodnie z art. 67d par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) organ podatkowy może z urzędu udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Chodzi o te, o których mowa w art. 67a par. 1 pkt 3, w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 67d par. 1. Z art. 67a par. 1 pkt 3 ww. ustawy wynika możliwość umorzenia w całości lub w części jedynie zaległości podatkowej, odsetek lub opłaty prolongacyjnej.

W konsekwencji uznać należy, że możliwość udzielenia w oparciu o art. 67d par. 1 ordynacji podatkowej przez organ podatkowy, z urzędu ulg w spłacie zobowiązań (z mocy odesłania do art. 67a par. 1 pkt 3) dotyczy wyłącznie wymienionych wyżej tytułów. Wśród wskazanych tam zobowiązań nie ma kosztów upomnienia. Stanowisko w takiej sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 2 lutego 2014 r. (sygn. akt I SA/Bd 82/14, wskazując w uzasadnieniu:

"Zauważyć należy, że ustawodawca w art. 67a par. 1 pkt 1 o.p. wyposażył organy podatkowe w kompetencję do umorzenia: 1) zaległości podatkowej, 2) odsetek za zwłokę, 3) opłaty prolongacyjnej. Przepis ten nie uprawnia do umorzenia kosztów upomnienia.(...). Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych (art. 15 par. 2).

Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 11 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I OSK 1833/12) i w wyroku z 8 marca 2013 r. (sygn. akt I OSK 1661/12) wskazując, że umorzenie kosztów powstałych na skutek wystosowania do strony upomnienia, może nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów określających zasady umarzania kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji.

Z kolei stosownie do art.  15 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania obowiązku, przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Postępowanie egzekucyjne może być wówczas wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od doręczenia tego upomnienia (art. 15 par. 1). Koszty obciążają zobowiązanego i, z zastrzeżeniem par. 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia powstaje z chwilą jego doręczenia. Podlegają one ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych (art. 15 par. 2).

Z przytoczonych powyżej argumentów wynika, że koszty upomnienia od należności publicznoprawnej podlegają umorzeniu, jednak w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie przepisów ordynacji podatkowej. Czyli konkludując, należy wszcząć postępowanie egzekucyjne, by móc umorzyć koszty upomnienia.

WAŻNE

Należy wszcząć postępowanie egzekucyjne, by móc umorzyć koszty upomnienia. W trybie przepisów ordynacji podatkowej nie jest to możliwe

Marcin Nagórek

 radca prawny