Kiedy usługi budowlane podlegają VAT

doradca podatkowy, starszy konsultant w MDDP Doradztwo Podatkowe

W przypadku gdy podatnik wykonuje swoje usługi na rzecz budownictwa społecznego na terytorium Polski oraz podbiera za nie wynagrodzenie, usługi te podlegają opodatkowaniu VAT. Wynika to z art. 5 ustawy o VAT, który określa, iż opodatkowaniu podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Artykuł 28e ustawy o VAT określa zaś, iż miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest zawsze miejsce położenia nieruchomości.

Nowelizacja ustawy o VAT obowiązująca od stycznia 2008 r. wprowadziła do ustawy definicję budownictwa społecznego. Niezależnie od tego do końca 2010 r. możliwość stosowania obniżonej stawki VAT w odniesieniu do obiektów mieszkaniowych regulowało rozporządzenie ministra finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT.

Obecnie stawkę 8-proc. stosuje się do dostaw, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Obniżoną stawkę stosuje się również m.in. do robót konserwacyjnych dotyczących budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Stawkę podatku w tym zakresie reguluje art. 41 ust. 12a, 12b oraz 12c ustawy o VAT, jak również par. 7 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 rozporządzenia ministra finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z 4 kwietnia 2011 r. (Dz.U. nr 73, poz. 392).

Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części (z wyłączeniem lokali użytkowych), a także lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (dalej: PKOB) w dziale 12, jak również obiekty sklasyfikowane w PKOB w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych.

Do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym nie zalicza się natomiast:

● budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 mkw.;

● lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 mkw.

W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity określone powyżej obniżoną stawkę podatku stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż ustawa o VAT nie zawiera definicji powierzchni użytkowej, ustawodawca w przepisach także nie odsyła do innych aktów prawnych, które definiowałyby użyte określenie. W praktyce mogą więc pojawić się problemy z ustaleniem właściwej stawki VAT na budownictwo społeczne, a w konsekwencji spory z organami podatkowymi. Dotyczy to w szczególności powierzchni granicznych, gdzie przyjęta metoda liczenia powierzchni użytkowej mieszkania lub domu może mieć wpływ na to, czy nieruchomość zostanie objęta definicją społecznego programu mieszkaniowego.

Odpowiadając na pytanie czytelnika, należy stwierdzić, iż usługi na rzecz budownictwa społecznego wykonywane przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu co do zasady 8-proc. stawką VAT.

Oprac. Ewa Ciechanowska

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).