VAT zależy od miejsca wykonania czynności

Podatnik jest twórcą programów komputerowych, aplikacji mobilnych. Na zasadzie licencji udostępnia to oprogramowanie użytkownikom końcowym poprzez sklepy internetowe prowadzone w USA. Użytkownicy końcowi nabywają prawo do używania i korzystania z tych aplikacji.

Sprzedaż licencji prowadzi podmiot zagraniczny, w tym przypadku dostawca z USA. Podatnik natomiast zawiera umowę z podmiotem zagranicznym - z USA - w ramach programu partnerskiego, na mocy którego udostępnia oprogramowanie użytkownikom końcowym i wyraża zgodę na dalsze jego udostępnianie. Z tytułu tej umowy, po pobraniu aplikacji ze sklepu internetowego, podatnik otrzymuje wynagrodzenie na rachunek bankowy. Czy przedsiębiorca powinien rejestrować się jako czynny podatnik VAT?

Zgodnie z zasadą terytorialności opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju, przez które rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z pewnymi wyjątkami.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei świadczenie usług to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny między świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi też istnieć bezpośredni związek między świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W przypadku świadczenia usług istotne dla prawidłowego rozliczenia VAT jest określenie miejsca świadczenia. Od poprawności jego określenia zależy, czy dana usługa podlega VAT w Polsce, czy nie.

Kwestie dotyczące miejsca świadczenia usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 tej ustawy miejscem świadczenia usług przy świadczeniu usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma siedzibę działalności gospodarczej. Gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności. Natomiast gdy podatnik będący usługobiorcą nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia tej działalności, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym ma on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

W rozpatrywanym przypadku usługi świadczone są na rzecz kontrahenta prowadzącego działalność gospodarczą, mającego siedzibę działalności na terytorium Stanów Zjednoczonych. Zatem miejscem ich świadczenia, na podstawie art. 28b ustawy o VAT, będzie miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Zatem opisane usługi nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski, lecz miejscem świadczenia tych usług będzie terytorium Stanów Zjednoczonych. Przedsiębiorca nie musi więc rejestrować się jako podatnik VAT czynny.

Oprac. Ewa Ciechanowska

z 20 listopada 2012 r. (nr IPTPP2/443-717/12-4/IR).

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/252/i02.2012.252.07100040b.802.jpg@RY2@

Tomasz Wagner, doradca podatkowy w Ernst & Young

Komentowana interpretacja odnosi się do specyficznego stanu faktycznego, w którym polski podmiot dokonuje dostawy wyłącznie na rzecz nabywcy zlokalizowanego w kraju trzecim (w USA). Ponieważ zgodnie z ustawą o VAT miejsce świadczenia usług na rzecz podatnika znajduje się w miejscu siedziby nabywcy, tj. poza terytorium kraju, organ podatkowy potwierdził, że nie ma obowiązku rejestracji dla potrzeb VAT w Polsce. Czynności takie nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności opodatkowanych. Jednak taki wniosek niekoniecznie musi być korzystny dla podatnika. Podmiot nie może bowiem odzyskać podatku naliczonego wynikającego z nabycia towarów i usług w Polsce, a skoro wykonuje samodzielnie działalność, to powinien być również adresatem zasady neutralności VAT. Rozwiązaniem dla takiego podmiotu może okazać się próba dokonania lokalnej sprzedaży usług. Taka działalność dawałaby już podstawy do rejestracji. Świadczenie usług poza terytorium kraju, gdy dokonuje go już zarejestrowany podatnik VAT, daje natomiast prawo do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony, pod warunkiem że kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju. Z drugiej strony, jeżeli ilość dokonywanych zakupów nie generuje nadmiernie wysokich kwot nieodliczalnego podatku, to oszczędność czasu i środków, jakie wynikają z braku obowiązku przechodzenia przez procedurę rejestracji i przygotowywania deklaracji, mogą okazać się bardziej opłacalne dla świadczącego.