Centrale chciałyby rozliczać VAT wspólnie z oddziałami z innych krajów

Zgodnie z opinią rzecznika generalnego w sprawie C-388/11 (Credit Lyonnais) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma za zadanie rozstrzygnąć o metodologii ustalania tzw. współczynnika VAT w odniesieniu do podmiotów mających centralę w jednym państwie członkowskim, ale wykonujących działalność z pomocą oddziałów w innych państwach (w tym nienależących do UE). Wyrok TSUE ma się odnieść do zasadności zastosowania proporcjonalnego odliczenia globalnego, tj. ustalenia wartości współczynnika VAT z uwzględnieniem zarówno obrotu zrealizowanego w państwie, gdzie siedzibę ma centrala, jak i obrotu zagranicznych oddziałów. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Credit Lyonnais, skoro centrala i oddział to jeden podatnik VAT, to zlokalizowanie ich w różnych państwach nie powinno mieć znaczenia. Co za tym idzie, współczynnik VAT powinien być liczony globalnie i uwzględniać całą sprzedaż - tj. zarówno centrali, jak i oddziałów. Jednak zdaniem rzecznika wykładni przepisów dyrektywy VAT należy dokonywać w ten sposób, że nie zobowiązują one państw członkowskich do zapewnienia, że przy obliczaniu części podatku podlegającej odliczeniu przez spółkę, której centrala znajduje się na ich terytorium, uwzględniony zostanie obrót jej oddziałów z innych państw członkowskich. Analogiczną tezę rzecznik stawia w odniesieniu do obrotu zrealizowanego przez oddziały zlokalizowane w państwach trzecich.

Do takich wniosków mogła doprowadzić rzecznika analiza praktycznego aspektu zagadnienia. Jeżeli bowiem przyjąć, że centrala powinna ustalać współczynnik z uwzględnieniem obrotu oddziałów, to należałoby się spodziewać, iż stosowanie analogicznych zasad odliczenia VAT będzie wymagane również w stosunku do oddziałów (tj. musiałyby one ustalać współczynnik z uwzględnieniem obrotów centrali oraz innych oddziałów). Takie oczekiwanie trudno byłoby zrealizować w szczególności w stosunku do oddziałów zlokalizowanych poza UE, które podatek od wartości dodanej rozliczają poza systemem zharmonizowanym, prawdopodobnie na częściowo lub zupełnie innych warunkach niż centrala. Narzucenie takiego sposobu rozliczania VAT stanowiłoby dodatkowo istotne utrudnienie dla poszczególnych państw członkowskich, jeśli chodzi o możliwości i metodologię weryfikacji deklarowanego przez centralę lub oddziały globalnego obrotu. Wreszcie konieczność dokonania ewentualnych korekt w jednym państwie członkowskim mogłaby prowadzić do konieczności dokonania korekt w pozostałych państwach, w których mieszczą się centrala lub inne oddziały.

Pytanie, czy wskazana opinia zostanie ostatecznie uwzględniona przez Trybunał, czy też nie. Jej uwzględnienie będzie oznaczało - przynajmniej dla polskich podatników - utrzymanie status quo, ponieważ w tę stronę poszła także praktyka polskich organów podatkowych. Jeśli Trybunał uzna inaczej - czeka nas rewolucja. Tylko czy w praktyce będzie ona wykonalna i czy zarówno podatnicy, jak i organy by sobie z nią poradziły? W tym kontekście wydaje się, że aspekty praktyczne mogą istotnie wpływać na finalne rozstrzygnięcie TSUE.

Jak obliczyć proporcję

Podatnicy wykorzystujący nabywane towary i usługi do wykonywania czynności zarówno opodatkowanych, jak i zwolnionych z VAT odliczają  podatek naliczony w oparciu o tzw. współczynnik. Ustala się go jako proporcję, w której liczniku podatnik ujmuje wartość swojego rocznego obrotu opodatkowanego VAT (w tym stawką podstawową, obniżoną, a także stawką 0 proc.), a w mianowniku - łączną wartość uzyskanego w ciągu roku obrotu z tytułu transakcji zarówno opodatkowanych, jak i zwolnionych z opodatkowania VAT.

Dorota Pokrop

 doradca podatkowy, Ernst & Young

Tomasz Wagner

 doradca podatkowy, Ernst & Young