Jak rozliczyć świadczenie usług likwidacji szkód ubezpieczeniowych

Dla prawidłowego rozliczenia usług kluczowe znaczenie ma ustalenie miejsca ich świadczenia. W przypadku usług likwidacji szkód świadczonych na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego miejsce ich świadczenia należy ustalić tam, gdzie znajduje się siedziba działalności gospodarczej, tj. w Polsce, stosownie do art. 28b ust. 1 w zw. z art. 28a pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT).

Zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji (art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT).

Tak było...

W stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2017 r., stosownie do art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zwolnienie od podatku stosowało się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT. Artykułu 43 ust. 13 ustawy o VAT nie stosowało się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy o VAT (art. 43 ust. 14 ustawy o VAT).

...a tak jest

Ustępy 13 i 14 w art. 43 ustawy o VAT zostały uchylone 1 lipca 2017 r. Uchylenie tych przepisów związane było z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 17 marca 2016 r. w sprawie C-40/15 (minister finansów przeciwko Aspiro SA, dawniej BRE Ubezpieczenia sp. z o.o.). TSUE orzekł, iż: "(...) Artykuł 135 ust. 1 lit. a dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że usługi likwidacji szkód, takie jak będące przedmiotem sporu w postępowaniu głównym, świadczone przez podmiot trzeci w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń, nie wchodzą w zakres zwolnienia przewidzianego w tym przepisie".

WAŻNE

Spółka powinna wystawić dla towarzystwa ubezpieczeniowego Y faktury dokumentujące usługi wykonane w III kwartale 2017 r. odpowiednio w terminach do: 15 sierpnia (za lipiec), do 15 września (za sierpień) i 15 października (za wrzesień) stosownie do art. 106i ust. 1 ustawy o VAT.

Zatem od 1 lipca 2017 r. usługi likwidacji szkód ubezpieczeniowych nie korzystają ze zwolnienia z VAT i powinny być opodatkowane podstawową, 23-proc. stawką VAT.

W związku z tym spółka X z tytułu usług likwidacji szkód ubezpieczeniowych wykonanych w lipcu, sierpniu i wrześniu 2017 r. (w III kwartale 2017 r.) powinna rozpoznać obowiązek podatkowy odpowiednio 31 lipca, 31 sierpnia i 30 września 2017 r. Spółka X powinna zatem wykazać te usługi w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2017 r.

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi (zob. art. 19a ust. 1 ustawy o VAT). W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług usługę uznaje się również za wykonaną w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę (art. 19a ust. 2 ustawy VAT). Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi (art. 19a ust. 3 ustawy o VAT).

Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej (zob. art. 29a ust. 1 in principio ustawy o VAT). Podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku (zob. art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w III kwartale 2017 r. spółka X wykonała na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego Y usługi o łącznej wartości 127 300 zł (zgodnie z umową cena ma zostać powiększona o należny VAT). Podstawą opodatkowania VAT przedmiotowych usług likwidacji szkód ubezpieczeniowych wykonanych na rzecz towarzystwa ubezpieczeniowego w III kwartale 2017 r. będzie zatem kwota 127 300 zł.

Podatek należny VAT od tych usług wyniesie zatem 29 279 zł (127 300 zł x 23 proc.).

Kryteria do spełnienia

to podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł (zob. art. 4a pkt 10 ustawy o CIT). W 2017 r. limit dla małego podatnika CIT wynosi 5 157 000 zł.

to podatnik podatku od towarów i usług:

a) u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro,

b) prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu - jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 000 euro.

Przy czym przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł (zob. art. 2 pkt 25 ustawy o VAT). W 2017 r. limit dla małego podatnika VAT wynosi 5 157 000 zł (a dla małego podatnika VAT-pośrednik 193 000 zł). Mały podatnik VAT-pośrednik to podatnik, o którym mowa w art. 2 pkt 25 lit. b ustawy o VAT).

CIT

Przychody uzyskane ze świadczenia usług likwidacji szkód ubezpieczeniowych stanowią dla spółki przychody związane z działalnością gospodarczą.

Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej osiągnięte w roku podatkowym uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; dalej: ustawa o CIT).

Do przychodów nie zalicza się należnego podatku od towarów i usług (zob. art. 12 ust. 4 pkt 9 ustawy o CIT).

Przychodem spółki za usługi likwidacji szkód ubezpieczeniowych wykonane w III kwartale 2017 r. na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego Y będzie uzyskana z tego tytułu kwota netto 127 300 zł.

Spółka X posiada status małego podatnika, a zatem właściwą stawką CIT jest 15 proc.

Podatek dochodowy od osób prawnych od tych usług wyniesie zatem 19 095 zł (127 300 zł x 15 proc.).

Za datę powstania przychodu związanego z działalnością gospodarczą, stosownie do reguły określonej w art. 12 ust. 3a ustawy o CIT, uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1) wystawienia faktury albo

2) uregulowania należności.

Jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku (art. 12 ust. 3c ustawy o CIT).

WAŻNE

Spółki kapitałowe posiadające status małego podatnika (CIT i VAT) mogą opłacać kwartalne zaliczki CIT i składać deklaracje kwartalne VAT-7K.

Rozpoznanie przychodu

W analizowanej sprawie przedmiotowa usługa rozliczana jest w okresach miesięcznych, a zatem z tytułu usług wykonanych w III kwartale 2017 r. przychód powinien zostać rozpoznany odpowiednio: 31 lipca za lipiec, 31 sierpnia za sierpień i 30 września za wrzesień. Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby faktury potwierdzające wykonanie tych sług w poszczególnych miesiącach zostały wystawione w miesiącach poprzedzających, a w szczególności, aby faktura za lipiec 2017 r. została wystawiona już w czerwcu 2017 r.

Schemat rozliczenia spółki X*

VAT (należny): 29 279 zł

CIT : 19 095 zł

VAT: 127 300 zł

CIT: 127 300 zł

VAT: 23 proc.

CIT: 15 proc.

VAT: 29 279 zł (127 300 zł x 23 proc.)

CIT: 19 095 zł (127 300 zł x 15 proc.)

VAT: deklaracja VAT-7 (podstawa opodatkowania w: poz. 19: 127 300 zł i podatek należny w poz. 20: 29 279 zł)

CIT: nie ma obowiązku składać deklaracji zaliczkowej, spółka X powinna jednak uwzględnić przychody przy obliczeniu zaliczki na podatek dochodowy za III kwartał 2017 r. podlegający wpłacie do urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku podatkowego uwzględnić w zeznaniu rocznym CIT-8 po stronie przychodów.

VAT-7K: 25 października 2017 r.

CIT-8: 3 kwietnia 2018 r. (31 marca 2018 r. to sobota, a 1 i 2 kwietnia 2018 r. to święta)

* Schemat rozliczenia nie uwzględnia wydatków ponoszonych przez spółkę w związku z realizacją umowy zarówno w CIT, jak i VAT, ani innych czynności dokonanych przez spółkę.

@RY1@i02/2017/175/i02.2017.175.071000600.801.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1888 ze zm.).