Niedomknięte sejfy. Grzegorz W. Kołodko o finansowaniu wydatków zbrojeniowych
Sejfy ze swej istoty mają służyć bezpieczeństwu, natomiast my – w Polsce, Anno Domini 2026 – zafundowaliśmy sobie namiętne spory, które zamiast sprzyjać wzmacnianiu odporności i bezpieczeństwu państwa, jeszcze mocniej niż dotychczas skłócają rządzących z opozycją i coraz głębiej erodują spójność społeczną. W czasach olbrzymich frykcji geopolitycznych do groźnego stopnia rosną wewnętrzne napięcia polityczne i ostrość polaryzacji społeczeństwa. A wszystko to za sprawą dwóch koncepcji SAFE: unijnego Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (ang. Security Action for Europe, SAFE) oraz „Polskiego SAFE 0%”. Skoro jedni zarzucają mi, a inni chwalą za to, że mam z tym drugim coś wspólnego, to wskazane są pewne wyjaśnienia.
Finanse
Pomimo przyzwoitego tempa wzrostu gospodarczego szybko pogarsza się kondycja finansowa państwa. Głęboki deficyt budżetu ma charakter strukturalny i dobra koniunktura (którą deficyt będzie w długim okresie osłabiał) nie wystarcza do względnego niwelowania poziomów wydatków i dochodów. Deficyt zbliża się do 7 proc., a dług do konstytucyjnego progu 60 proc. PKB. Roczne koszty jego obsługi przekraczają 100 mld złotych. Według strategii zarządzania długiem w relacji do PKB, w ujęciu unijnym, ma on w 2029 r. przekroczyć 75 proc. PKB.
Pożądane zatem byłoby stosowne zredukowanie wydatków publicznych – w większej mierze na szczeblu centralnym niż samorządowym – ale tego nie potrafią dokonać rządy ani poprzedni, ani obecny, ani następny. Wydatki są nadmierne w stosunku do możliwości finansów publicznych. W szczególności dotyczy to zbyt dużych transferów socjalnych, które bywają źle zaadresowane i niejednokrotnie nie służą realizacji deklarowanych celów społecznych, oraz wydatków militarnych, które są źle skoordynowane i niejednokrotnie marnotrawnie alokowane, na co zwraca uwagę m.in. Najwyższa Izba Kontroli. Uważam, że obie grupy tych wydatków należałoby zmniejszyć po ok. 2 pkt proc. PKB, tak aby deficyt spadł poniżej 3 proc. PKB.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.