Bonus za wypracowane obroty nie wpłynie na rozliczenia VAT

Podatnik zawarł z kontrahentami handlowymi (odbiorcami) umowy, zgodnie z którymi w przypadku dokonania przez nich zakupów produkowanych wyrobów - za osiągnięcie odpowiedniego poziomu obrotów w ciągu roku, przyzna odbiorcy bon roczny w wysokości uzależnionej od wysokości obrotów. Kontrahenci handlowi pochodzą z różnych regionów kraju i z zagranicy. Zgodnie z zawartymi umowami bonus będzie rozliczany raz w roku, a związany jest ze wszystkimi dostawami towarów dokonanymi w roku. Czy przyznanie bonusu rodzi obowiązek podatkowy w VAT?

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny między świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek między świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Podatnicy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których wypłacane są tzw. premie pieniężne nabywcom. Skutki podatkowe dotyczące wypłacania premii pieniężnych nabywcom zależą od wielu czynników, m.in. od ustalenia, za co faktycznie premie pieniężne zostały wypłacone, tzn. czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie, bądź też związane są ze świadczeniem dodatkowych usług na rzecz sprzedawcy itp.

W analizowanej sprawie mamy do czynienia jedynie z transakcjami dostawy, które zostały opodatkowane, i z wynagrodzeniem dostawcy wypłacanym nabywcy z tytułu osiągniętego pułapu sprzedaży (wartości dostaw). Samo osiągnięcie przez nabywcę określonej wartości nabytych od dostawcy towarów nie stanowi świadczenia przez niego usługi na rzecz dostawcy. Nie ma zatem żadnej podstawy do twierdzenia, że w takim przypadku występują świadczenia wzajemne. Umowa jest wzajemna, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej. Premia pieniężna (bonus) sprzedawcy jest bowiem dodatkowym (premiowym) wynagrodzeniem za osiągniętą wielkość zakupów przez nabywcę, a nie za jakieś jego dodatkowe świadczenie usługowe na rzecz sprzedawcy. W przypadku wypłaty premii (nagrody) nie występują więc świadczenia o charakterze ekwiwalentnym.

Zatem wypłacany kontrahentom bonus (premia pieniężna) za uzyskanie odpowiedniego pułapu obrotów stanowić będzie nagrodę za osiągniecie tego rezultatu, a nie odpłatność (wynagrodzenie) za świadczenie usługi. W konsekwencji bonusy, które spółka planuje wypłacać kontrahentom krajowym i zagranicznym z tytułu zrealizowania przez nich określonego poziomu obrotów w ciągu roku, nie będą rodzić obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług u jej kontrahentów, bowiem w takim przypadku nie będziemy mieli do czynienia ze świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Jednocześnie przedmiotowe bonusy nie powinny być dokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez kontrahentów.

opracowała Ewa Matyszewska

@RY1@i02/2010/178/i02.2010.178.086.004a.001.jpg@RY2@

Dorota Stangreciak-Karpierz, prawnik w Auxilium

Kwestię braku obowiązku opodatkowania VAT premii (bonusu) za uzyskanie określonego pułapu obrotów przez kontrahenta jednoznacznie określiły trafne orzeczenia: NSA z 11 maja 2010 r. (sygn. akt I FSK 697/09) oraz WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2009 r. (sygn. akt I SA/Po 1404/08), do których dostosował się w komentowanej interpretacji indywidualnej dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu.

Jednoznacznie wskazano, że osiągnięcie przez nabywcę towarów określonej umownie wielkości obrotów (zakupów) z danym sprzedawcą nie jest usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem wypłacana temu nabywcy towarów przez sprzedawcę premia pieniężna (bonus) za uzyskanie wskazanego pułapu obrotów nie stanowi odpłatności (wynagrodzenia) za świadczone usługi. Brak ekwiwalentności przy wypłaceniu premii (bonusu) powoduje, że czynność ta jest obojętna z punktu widzenia podatku od towarów i usług. Wystarczające jest dokumentowanie tego rodzaju wypłaty notą księgową, ponieważ nie ma podstaw do wystawienia faktury.