Fakturę trzeba wystawić dla spółki, a nie jej przedstawicielstwa

Podatnik jest podmiotem świadczącym usługi księgowe na rzecz przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego. Przedstawicielstwo to działa na podstawie wpisu w Rejestrze Przedstawicielstw, a czynności, które podejmuje, są związane z działalnością promocyjną i reklamową przedsiębiorcy zagranicznego na terenie Polski. Spółka macierzysta przedstawicielstwa ma siedzibę na Malcie i współpracuje na polskim rynku, w związku z czym jest zarejestrowana na terytorium Polski dla celów VAT oraz posiada polski NIP. Spółka macierzysta dokonuje czynności pomocniczych do swojej działalności, w postaci zakupu i następnie odsprzedaży na terenie Polski składników służących do produkcji towarów spółki. Przedstawicielstwo jest zidentyfikowane dla potrzeb VAT na terytorium Polski oraz posługuje się NIP, który jest taki sam jak spółki macierzystej. W jaki sposób podatnik powinien wystawiać faktury za świadczone przez siebie usługi księgowe?

Pojęcia miejsca stałego prowadzenia działalności nie sposób rozpatrywać w oderwaniu od definicji działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje też czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zatem podmiot posiada stałe miejsce prowadzenia działalności w rozumieniu ustawy o VAT na terytorium kraju, jeżeli przy wykorzystaniu na terytorium kraju infrastruktury oraz personelu, w sposób zorganizowany oraz ciągły, prowadzi działalność, w ramach której dokonuje czynności opodatkowanych VAT. Jeśli zaś podmiot nie wykonuje takich czynności, nie można uznać, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, przez co nawet posiadany przez niego personel i zaplecze techniczne nie będą spełniać przedstawionych przesłanek.

Skoro przedstawicielstwo nie dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu VAT na terytorium Polski, które zostały wymienione w art. 5 ustawy o VAT, to tym samym nie prowadzi działalności na terytorium tego kraju w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z tym nie można określić stałego miejsca prowadzenia działalności dla takiego podmiotu, który takiej działalności nie prowadzi.

W konsekwencji miejscem świadczenia usług księgowych na rzecz przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego, posiadającego siedzibę w kraju Unii Europejskiej innym niż Polska, z uwagi na fakt, że działalności przedstawicielstwa nie można przypisać przymiotu stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski, jest terytorium kraju, w którym firma zagraniczna ma siedzibę, tj. terytorium Malty. Tym samym na fakturze dokumentującej przedmiotową usługę świadczoną przez spółkę na rzecz przedstawicielstwa powinny zostać umieszczone dane przedsiębiorcy zagranicznego.

Podatnik za świadczone przez siebie usługi księgowe powinien wystawiać faktury na rzecz spółki macierzystej przedstawicielstwa, a tym samym faktury te powinny zawierać dane identyfikujące tę spółkę macierzystą z siedzibą w Malcie.

opracowała Ewa Matyszewska

prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii CMS Cameron McKenna

@RY1@i02/2010/173/i02.2010.173.086.004a.001.jpg@RY2@

Andrzej Pośniak, prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii CMS Cameron McKenna

Generalnie omawiana interpretacja nie do końca jest precyzyjna. Odnosi się jedynie do kwestii istnienia bądź braku stałego miejsca prowadzenia działalności przez podmiot zagraniczny w Polsce. Od tej okoliczności minister uzależnia, czy faktura za usługi księgowe powinna być wystawiona na przedstawicielstwo czy też na podmiot zagraniczny. W przedstawionym stanie faktycznym podatnikiem VAT nie jest przedstawicielstwo. Jest ono jedynie emanacją podmiotu zagranicznego. Zatem to podmiot zagraniczny, zarejestrowany dla potrzeb VAT w Polsce, jest podatnikiem i wszelkie faktury powinny być wystawiane na jego firmę i adres. Niezależnie od tego wątpliwości budzi uznanie, czy rzeczywiście podmiot zagraniczny, działając przez swoje przedstawicielstwo, nie dokonuje żadnej sprzedaży opodatkowanej VAT w Polsce. Ze stanu faktycznego wynika bowiem, że podmiot ten dokonuje zakupów i sprzedaży towarów na terytorium Polski, nawet jeśli VAT jest faktycznie rozliczany przez nabywcę tych towarów.