Nie można odzyskać VAT od czynności niepodlegających opodatkowaniu

Podatnik realizuje program "Ryba jest dobra na wszystko" w ramach programu 3.4 "Rozwój nowych rynków i kampanie promocyjne" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013".

Projekt zakłada promocję spożycia ryb i produktów rybnych wśród mieszkańców gminy, turystów i uczniów szkół gminy. W kosztach tego projektu gmina ujęła VAT jako koszt kwalifikowany niepodlegający zwrotowi i wykazano go do objęcia refundacją. Czy gmina ma możliwość odzyskania podatku?

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

Zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko czynnym podatnikom VAT i tylko w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają ścisły związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Wskazana norma prawna wyraża zasadę neutralności podatku od towarów i usług, w następstwie której podatnicy zwolnieni podmiotowo od podatku lub realizujący jedynie czynności zwolnione są w podobnej sytuacji jak ostateczny nabywca (konsument) towaru lub usługi, z wyjątkiem przypadków jednoznacznie wskazanych w ustawie o VAT. Ustawa wyłącza zatem możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.

W analizowanej sprawie projekt będzie w całości nieodpłatny dla wszystkich uczestników, w związku z czym nie będzie służyć czynnościom opodatkowanym.

W konsekwencji podatnikowi nie będzie przysługiwać prawo do odzyskania podatku naliczonego w związku z realizacją projektu, ponieważ jego wykorzystanie nie będzie miało związku z czynnościami opodatkowanymi.

opracowała Ewa Matyszewska

doradca podatkowy, partner w Kancelarii Kolibski, Nikończyk, Dec & Partnerzy

@RY1@i02/2010/143/i02.2010.143.086.004a.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Tomasz Siennicki, doradca podatkowy, partner w Kancelarii Kolibski, Nikończyk, Dec & Partnerzy

W stanie faktycznym opisanym we wniosku odpowiedź izby nie mogła być inna. Organ podatkowy, wydając interpretację, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę. W tym przypadku wnioskująca gmina sama wskazała na brak związku między towarami i usługami nabywanymi w ramach projektu a sprzedażą opodatkowaną. Taki związek jest zaś warunkiem koniecznym do istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego.

W dużej części realizowanych projektów finansowanych ze środków pomocowych odliczenie VAT jest jednak możliwe. Jest tak np. wówczas, gdy powstająca w trakcie projektu wartość (pod którą rozumiem tutaj składniki materialne, jak i niematerialne, w tym know-how), będzie wykorzystana w działalności opodatkowanej. To wykorzystanie może nastąpić również w przyszłości, istotne jest jedynie, aby już w momencie ponoszenia wydatków taki był zamiar podatnika. Zamiar taki podlega jednak ocenie w świetle kryteriów obiektywnych. Oczywiście kluczowe jest to, aby wykorzystanie takich składników w działalności opodatkowanej było w ogóle możliwe.