Sklep przekazany na cele osobiste bez VAT

W październiku 1995 r. podatniczka kupiła sklep po spółdzielni, odliczając podatek naliczony od zakupu w kwocie 1320 zł. Przez trzy lata przed zakupem użytkowała budynek sklepu na podstawie umowy dzierżawy. Podatniczka prowadzi dalej działalność gospodarczą, ale obecnie jest ona zawieszona. Zamierza ją zlikwidować, a jednocześnie pozostawić budynek sklepu na własny użytek. Podatniczka nie ponosiła nakładów na ulepszenie budynku, a jedynie na bieżące remonty.

Czy przekazanie na cele osobiste budynku sklepu może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami są rzeczy ruchome, jak też wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu VAT, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Ustawodawca dla celów VAT zrównał z odpłatną dostawą towarów niektóre nieodpłatne czynności. I tak przez dostawę towarów rozumie się też przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny,

- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Stawka podatku wynosi 22 proc. Jednak w treści ustawy i w przepisach wykonawczych przewidziano dla niektórych czynności zwolnienie od podatku oraz stawki obniżone.

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) między pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż dwa lata.

Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30 proc. wartości początkowej.

W konsekwencji, przekazanie budynku na cele osobiste stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu. Z uwagi na fakt, że przed jego nabyciem w 1995 roku podatniczka użytkowała go dla celów prowadzonej działalności na podstawie umowy dzierżawy, a po nabyciu nie dokonywała jego ulepszeń, należy stwierdzić, że pierwsze zasiedlenie nastąpiło w momencie zawarcia umowy dzierżawy. Dostawa budynku, która nastąpi w wyniku przekazania go na cele osobiste, będzie miała miejsce po okresie dłuższym niż dwa lata od pierwszego zasiedlenia. Zatem na podstawie powołanego art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT transakcja ta będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku.

konsultant podatkowy w ITA Doradztwo Podatkowe

Prawidłowe opodatkowanie sprzedaży nieruchomości wymaga kompleksowej analizy wielu przepisów. Kwestią kluczową okazać się może właściwa interpretacja pojęcia pierwszego zasiedlenia z art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. W wymiarze praktycznym definicja ta rodzi wiele wątpliwości. Analiza warunków zawartych w przepisie pozwala sformułować wniosek, że oddanie do użytkowania powinno być dokonane na rzecz osoby trzeciej. Wybudowanie bowiem budynku i przyjęcie go do używania przez właściciela na własne potrzeby nie spełnia postawionych przesłanek. Zrozumiałe jest też, że definicję czynności opodatkowanej obok sprzedaży spełniać powinny dzierżawa czy najem. Jednak kiedy podatnik w budynku pierwotnie przeznaczonym na wynajem dokona ulepszeń stanowiących co najmniej 30 proc. jego wartości początkowej, zarówno pierwotne oddanie w najem, jak i późniejsze oddanie do użytkowania budynku po jego ulepszeniu wypełnić mogą definicję pierwszego zasiedlenia. Dwukrotnie dojść zatem może do pierwszego zasiedlenia tej samej nieruchomości, a w konsekwencji w obydwu przypadkach konieczne okazać się może opodatkowanie takich wydań. Kwestia opodatkowania dostawy nieruchomości wymaga zatem każdorazowo indywidualnego rozpatrzenia.