Kiedy prace remontowe objęte są częściowym zwrotem VAT

Zasady ubiegania się o rekompensatę szczegółowo reguluje ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (dalej: ustawa o zwrocie). Aby otrzymać zwrot części VAT za materiały budowlane, osoba fizyczna musi złożyć wniosek w swoim urzędzie skarbowym.

Wykaz robót zaliczanych do remontu budynku lub lokalu mieszkalnego zawiera załącznik do ustawy. W praktyce oznacza to, że w przypadku remontu domu lub mieszkania wykonane prace muszą mieścić się w tym wykazie. W przeciwnym wypadku zwrot VAT nie będzie przysługiwał.

Nie. Faktury dotyczące remontu mieszkania przeznaczonego na wynajem w ramach prowadzonej działalności nie powinny być objęte wnioskiem. Jeśli podatnik celowo je uwzględnił w celu uzyskania wyższego zwrotu, grożą mu sankcje karne skarbowe. Kto przez podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajenie rzeczywistego stanu rzeczy wprowadza w błąd właściwy organ, narażając na nienależny zwrot wydatków, o których mowa w przepisach o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.

Zwrotowi podlega część wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego lub jego części. Zatem osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z określoną inwestycją. Ustawa o zwrocie wymienia tu:

● budowę budynku mieszkalnego;

● nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne lub przebudowę (przystosowanie) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach;

● remont budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o zwrocie przez remont budynku lub lokalu mieszkalnego należy rozumieć wykonanie robót określonych w załączniku do tej ustawy. Ustawodawca uregulował zatem odrębną definicję remontu stosowaną na potrzeby ubiegania się o zwrot VAT na materiały budowlane. Wiedzieć trzeba, że jednym z niezbędnych elementów, które muszą znaleźć się we wniosku o zwrot VAT, jest oświadczenie o zakresie przeprowadzonego remontu. Takie oświadczenie stanowi też integralną część wzoru formularza, który Ministerstwo Finansów przygotowało dla osób ubiegających się o zwrot (druk VZM-1 dostępny na stronie resortu www.mf.gov.pl). W celu prawidłowego określenia zakresu remontu w składanym oświadczeniu należy posłużyć się właśnie wykazem robót zaliczonych do remontu zawartym w załączniku.

Podatnik samodzielnie oblicza i wskazuje we wniosku kwotę zwrotu, przy czym podlega ona weryfikacji przez urząd skarbowy. Zwrot VAT jest limitowany. W przypadku wniosków składanych w III kwartale 2011 r., tj. w okresie lipiec - wrzesień, limity zwrotu wynoszą: 32 413,09 zł - dla inwestycji z pozwoleniem na budowę - i 13 891,32 zł - dla remontu. Kwota zwrotu w przypadku materiałów budowlanych zakupionych z 23-proc. stawką VAT wynosi 65,22 proc. kwoty VAT wynikającej z faktur. Wysokość podatku wynikająca z faktur to 2300 zł. Zatem zwrot, o jaki może ubiegać się podatnik, wynosi 65,22 proc. z 2300 zł, tj. 1500,06 zł. Limit przysługuje w okresie pięcioletnim liczonym od dnia złożenia pierwszego wniosku. Składając zatem kolejny wniosek, trzeba uwzględnić zwrot już otrzymany.

Załącznik do ustawy o zwrocie został zbudowany z dwóch części. Określają one odpowiednio wykaz prac zaliczanych do remontu budynku mieszkalnego oraz do remontu lokalu mieszkalnego. W przypadku mieszkań do prac objętych zwrotem ustawodawca zaliczył:

● remont, modernizację lub wykonanie nowych elementów w lokalu mieszkalnym, w tym: ścianek działowych, sufitów, tynków i okładzin wewnętrznych; podłóg i posadzek; okien, świetlików i drzwi; powłok malarskich i tapet; elementów kowalsko-ślusarskich; izolacji przeciwwodnych, przeciwwilgociowych, dźwiękochłonnych i cieplnych;

● remont, modernizację, wymianę lub wykonanie nowych instalacji w lokalu mieszkalnym, obejmujące rozprowadzenie po lokalu instalacji oraz montaż trwale umiejscowionych: wyposażenia, armatury i urządzeń dotyczących m.in. instalacji sanitarnych, elektrycznych, wentylacyjnych, grzewczych;

● wykonanie nowych instalacji gazowych.

W przypadku domów katalog prac remontowych jest szerszy, co związane jest oczywiście ze specyfiką takich budynków. Obejmuje on w szczególności takie dodatkowe prace, jak remont lub modernizacja przyłączy, fundamentów, elementów konstrukcyjnych oraz elewacji budynku.

Z załącznika do ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym wynika, że remont lub modernizacja elementów konstrukcyjnych budynku lub ich części dotyczące konstrukcji i pokrycia dachu stanowią wydatek związany z budownictwem mieszkaniowym objęty zwrotem. Prace takie zostały wymienione w wykazie robót zaliczanych do remontu budynku mieszkalnego. Osoba zamieszkująca w domu na podstawie umowy użyczenia jest uprawniona do zwrotu.

Własna definicja remontu na potrzeby ustawy ma ważne praktyczne znaczenie. Dzięki takiej konstrukcji przepisów o zwrot części VAT może się ubiegać nie tylko osoba, która remontuje dom lub mieszkanie w potocznym znaczeniu tego słowa, tzn. odnawia lokal, który już zamieszkuje, ale również taka, która wykańcza nowy dom lub mieszkanie w stanie deweloperskim. Potwierdzają to organy podatkowe w wydawanych interpretacjach.

Przykładowo dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z 29 kwietnia 2011 r. (nr IPPB2/415-163/11-2/AK) stwierdził, że zwrot VAT przysługuje w związku z pracami, które zostały w myśl ustawy zaliczone do remontu, bez względu na to, czy prace te odbywają się w lokalu nowym, czy też już wcześniej używanym. Może się zatem okazać, że prace o charakterze wykończeniowym są remontem w rozumieniu ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Remontem jest bowiem wykonanie określonych prac niezależnie od tego, czy przywracają one stan poprzedni, czy też tworzą zupełnie nową jakość.

W zależności od rodzaju inwestycji podatnik wraz z wnioskiem o zwrot (udokumentowanym kopiami faktur) składa w urzędzie skarbowym dodatkowe załączniki. W przypadku budowy będzie to kopia pozwolenia na taką inwestycję. Natomiast jeśli zwrot ma związek z remontem domu lub mieszkania, ustawa wymaga dołączenia kopii tytułu prawnego do budynku (lokalu) mieszkalnego.

Ustawa nie precyzuje, co należy uznać za tytuł prawny do budynku (lokalu) mieszkalnego. Można wymienić tu m.in.: własność, użytkowanie wieczyste, umowę użyczenia, umowę najmu lub dzierżawy, inny stosunek zobowiązaniowy, z którego wynika prawo podatnika do korzystania z lokalu mieszkalnego.

Zatem nie tylko właściciel, najemca czy biorący w użyczenie ma prawo składać wniosek o zwrot, jeśli poniósł wydatki na remont, ale również każda osoba fizyczna mająca dokument, z którego wynika jej prawo do korzystania z budynku (lokalu) mieszkalnego. Takim dokumentem może nim być np. protokół zdawczo-odbiorczy, na podstawie którego danej osobie przysługuje prawo do zajmowania kupowanego mieszkania przed zawarciem umowy przeniesienia własności w formie aktu notarialnego.

W praktyce zdarza się, że właściciel przeprowadza remont przed zbyciem mieszkania lub domu, co podyktowane jest zwykle chęcią uzyskania jak najlepszej ceny.

Powstaje pytanie, czy możliwe jest uzyskanie zwrotu, w sytuacji gdy podatnik składa wniosek już po zbyciu nieruchomości, skoro ustawa wymaga dołączenia do wniosku kopii dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do remontowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Ponieważ jednak wniosek ten może być złożony w dowolnym czasie, nie częściej jednak niż raz w roku, bez znaczenia dla prawa do ubiegania się o częściowy zwrot wydatków na zakup materiałów budowlanych pozostaje okoliczność zbycia remontowanego mieszkania. Ważne jest natomiast, że osoba fizyczna ma tytuł prawny w czasie realizacji inwestycji mieszkaniowej. W konsekwencji można uzyskać zwrot, także gdy przed złożeniem wniosku podatnik zbył nieruchomość, z którą związane były poniesione wydatki.

W tym przypadku podatnicy mogą się ubiegać o rekompensatę. Na potrzeby ustawy o zwrocie decydujące znaczenie dla kwalifikacji danego obiektu budowlanego jako budynku mieszkalnego jest jego przeznaczenie. O charakterze budynku nie przesądza treść miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego czy też treść decyzji o warunkach zabudowy lub o pozwoleniu na budowę. Istotne znaczenie ma tylko to, czy dany obiekt został wzniesiony w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i czy potrzeby takie może zaspokajać.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Ustawa z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. nr 177, poz. 1468 z późn. zm.).