Nikt nie rodzi się sędzią TK. Nie warto skreślać kandydatów wskazanych przez polityków

Dlaczego sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybiera Sejm?

Aby zrozumieć, dlaczego twórcy konstytucji przesądzili, że sędziowie TK będą wybierani przez Sejm, a więc przez polityków, należy zastanowić się nad rolą, jaka została przeznaczona w naszym ustroju sądowi konstytucyjnemu. Otóż TK pełni w nim funkcję tzw. ustawodawcy negatywnego. Jego zadaniem jest eliminowanie z porządku prawnego przepisów niezgodnych z ustawą zasadniczą. A kto te przepisy uchwala? Ano właśnie ci posłowie, którzy wskazują członków Trybunału. Chodzi więc o zapewnienie tzw. checks and balances – skoro sędziowie TK mogą „uchylać” regulacje przyjmowane przez posłów, to posłowie ci, jako przedstawiciele narodu, mogą wskazywać członków tegoż organu. Dzięki temu dwie władze – ustawodawcza i sądownicza – patrzą sobie wzajemnie na ręce i nie dopuszczają do sytuacji, w której jedna z nich zyskuje zbytnią przewagę nad tą drugą. Dlatego też kalendarz wyboru sędziów do TK został tak ułożony, żeby nie pokrywał się z wyborami do parlamentu. Miało to gwarantować, że w sądzie konstytucyjnym nigdy nie dojdzie do sytuacji, w której zasiądą w nim tylko przedstawiciele jednej opcji politycznej.

Tyle w teorii. Sytuacja bowiem mocno skomplikowała się po 2015 r., kiedy to najpierw koalicja PO-PSL próbowała wybrać większą liczbę sędziów TK, niż miała do tego prawo, a następnie PiS wykorzystał ten fakt jako pretekst i obsadził niemal cały sąd konstytucyjny „swoimi” ludźmi.