Tylko podatnik, na którego wystawiono fakturę, odliczy VAT

Tylko podatnik VAT, w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, na którego została wystawiona faktura odzwierciedlająca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze po spełnieniu innych wymogów określonych w tym przepisie, ma prawo do odliczenia VAT. Jeśli faktura była wystawiona na innego podatnika, to spółka nie może na jej podstawie odliczyć podatku.

Spółka jest członkiem wspólnoty zrzeszającej wyłącznie właścicieli lokali użytkowych i działającej na podstawie ustawy o własności lokali. Wspólnota jest podatnikiem VAT. Jako członek wspólnoty spółka ponosi część kosztów, dokonując wpłat m.in. na fundusz remontowy. We wspólnocie podjęto uchwałę o przeprowadzeniu remontu budynku. Wykonawcą była skarżąca spółka, która posiada 73 proc. udziału we wspólnocie. Spółka wystawiła na rzecz wspólnoty fakturę VAT dotyczącą wykonanych robót. Chciała wiedzieć m.in., czy może odliczyć VAT w 73 proc. na podstawie faktury wykonawcy wystawionej na wspólnotę.

Minister finansów w wydanej interpretacji stwierdził, że spółka nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktury VAT otrzymanej przez wspólnotę dokumentującej nabycie robót termoizolacyjnych ścian zewnętrznych budynku, wymiany okien i wykonania pozostałych robót na ścianach zewnętrznych.

Zdaniem sądu spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT. WSA przypomniał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) opodatkowaniu VAT podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Jak wynika natomiast z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Sąd wskazał, że z ust. 2 pkt 1 lit. a) tego przepisu wynika, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Prawo do odliczenia VAT przysługuje więc jedynie podatnikowi VAT, w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT. Chodzi o osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Sąd wskazał dalej, że wspólnota jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej może posiadać majątek odrębny od majątków właścicieli lokali (majątek własny), a więc występuje jako odrębny podmiot od swoich członków. Z powyższych przepisów sąd wyciągnął wniosek, że tylko podatnik - w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT - na którego została wystawiona faktura odzwierciedlająca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze, która dotyczy towarów bądź usług w zakresie, w jakim są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, oraz spełniająca wymogi określone w rozporządzeniu ministra finansów dotyczącym faktur, jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego na takiej fakturze. Skoro więc w omawianej sprawie faktura była wystawiona na wspólnotę, to skarżąca spółka nie była uprawniona do odliczenia VAT. Sąd podkreślił też, że nie do zaakceptowania jest stanowisko strony skarżącej dotyczące możliwości odliczenia podatku naliczonego, ponieważ doprowadziłoby to do sytuacji, w której odliczyłaby podatek zawarty w fakturze wystawionej przez samą siebie.

WSA dodał również, że wystawienie noty księgowej wraz z kopią lub kserokopią faktury wykonawcy (o co również pytała skarżąca - przyp. red.) nie może skutkować prawem do odliczenia przez spółkę podatku zawartego w fakturze wystawionej na rzecz wspólnoty, ponieważ przepisy ustawy o VAT nie przewidują takiej możliwości.

Oprac. Łukasz Zalewski