Zwolnienie z VAT usług pomocniczych

Jedną z istotnych zmian wprowadzonych od 1 stycznia 2011 r. była zmiana konstrukcji zwolnienia z VAT dla usług finansowych. Ustawodawca zrezygnował z odwołania się w tym zakresie do klasyfikacji statystycznych, wprowadzając zwolnienia bezpośrednio do tekstu ustawy w brzmieniu zbliżonym do przepisów Dyrektywy 112.

Dla większości usług zwolnionych z VAT do końca 2010 r. utrzymano to zwolnienie (np. dla usług ubezpieczenia i usług udzielania kredytów). Natomiast pojawiły się wątpliwości co do opodatkowania niektórych usług, które są nabywane przez instytucje finansowe, a służą wspieraniu usług świadczonych przez te instytucje. Podstawą do dalszego stosowania zwolnienia z VAT dla niektórych z nich stał się art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwolnienie z VAT stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 37 - 41 ustawy o VAT, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia tej usługi zwolnionej. Brzmienie zwolnienia wpisywało się w kierunek zmian w Dyrektywie 2006/112/WE zaproponowany przez Komisję Europejską, którego efektem miało być rozszerzenie zwolnienia z VAT dla usług pomocniczych do usług finansowych i ubezpieczeniowych, tak aby złagodzić skutki niektórych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE.

Tak ogólne i nieostre sformułowanie zasad zwolnienia z VAT wprowadzone przez ustawodawcę stwarzało ryzyko, że organy podatkowe będą dokonywać zawężającej i profiskalnej interpretacji tego przepisu. Niestety, jak na razie interpretacje indywidualne wydawane przez ministra finansów wydają się potwierdzać te obawy.

Jaskrawym przypadkiem jest interpretacja wydana przez dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 20 maja 2011 r. (nr ILPP2/443-263/11-4/AW) dotycząca opodatkowania VAT usług likwidacji szkód świadczonych na rzecz zakładów ubezpieczeń. Usługi te obejmują takie czynności jak ustalenie przyczyn i okoliczności zajścia zdarzeń przewidzianych w umowie ubezpieczenia; ustalenie wysokości i rozmiaru szkód oraz odszkodowań i innych świadczeń należnych ubezpieczonym i poszkodowanym. Uzasadniając stanowisko, że usługi te powinny być opodatkowane według 23-proc. stawki VAT, dyrektor izby obszernie odwołał się do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE (m.in. C-8/01 Taksatorringen, c-472/03 Arthur Andersen), które zapadły w ostatnich latach, nie uwzględniając ftego, że zapadły one w stanie prawnym, w którym brak było przepisu zwalniającego z VAT usługi właściwe i niezbędne do świadczenia usług zwolnionych, a które pojawiło się w polskich przepisach w 2011 r. Z kolei w interpretacji nie pojawiły się argumenty uzasadniające, dlaczego usługom likwidacji szkód odmówiono statusu usług właściwych i niezbędnych do świadczenia zwolnionej z VAT usługi finansowej.

Nasuwa się zatem wątpliwość: skoro usługi w zakresie likwidacji szkód - ściśle związane z usługą ubezpieczenia zwolnioną z VAT - jak na razie nie zostały uznane przez organ podatkowy za usługi pomocnicze mogące korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, to czy w ogóle można wskazać usługi, które mogą spełniać te kryteria. W konsekwencji może okazać się, że przy restrykcyjnej interpretacji organów podatkowych zwolnienie z VAT wprowadzone w art. 43 ust. 13 nie znajdzie w ogóle zastosowania w praktyce.

Pozostaje mieć jedynie nadzieję, że ta niewątpliwie błędna linia interpretacyjna nie zostanie utrzymana i pojawią się interpretacje bardziej korzystne dla podatników.

@RY1@i02/2011/113/i02.2011.113.086.002b.001.jpg@RY2@

Bartosz Bogdański, doradca podatkowy w MDDP

em