Ministerstwo Finansów wyjaśnia

Ministerstwo w odpowiedzi na pytania DGP wskazuje, że dokument zwany fakturą pro forma nie jest fakturą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Dlatego nabywca, który dokonuje płatności na podstawie takiego dokumentu w formule split payment, nie opłaca faktury i tym samym traci przywileje związane z podzieloną płatnością. W efekcie nabywca może być pociągnięty np. do solidarnej odpowiedzialności za VAT ze sprzedawcą. Ponadto brak ochrony to brak spełnienia jednej z przesłanek dochowania należytej staranności. W konsekwencji podatnik naraża się na ryzyko pozbawienia go prawa do odliczenia VAT.

Zdaniem Radosława Kowalskiego, doradcy podatkowego, stanowisko ministerstwa trudno uznać za całkowicie zgodne z prawdą. – Formalnie opłacenie faktury pro forma nie powinno być możliwe, ale faktycznie nabywcy, bez istotniejszych konsekwencji, mogą uregulować zobowiązanie, dysponując jedynie pro formą, a nie fakturą sprzedaży czy „zaliczkową” – wskazuje ekspert.

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy i partner w KNDP, uważa, że MF przyjmuje zbyt formalistyczne podejście. Zakłada bowiem, że podatnik powinien otrzymać fakturę przed płatnością. Często jednak zdarza się, że najpierw następuje płatność, a faktura dociera do odbiorcy nieco później. Przykładowo z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy sprzedawca poda nabywcy numer faktury przez telefon i numer rachunku, a nabywca opłaci ją w formule split payment, a dopiero niedługo potem otrzyma fakturę.

Andrzej Nikończyk zwraca też uwagę, że w sytuacji, kiedy podatnik uiszcza należność na podstawie pro formy, a następnie otrzymuje zwykłą fakturę opiewającą na te same kwoty, to jest w stanie udowodnić, że dokonał prawidłowej zapłaty. Dokonanie przelewu w modelu podzielonej płatności powinno więc mu dawać ochronę i przywileje związane ze split paymentem.

Problemem nie powinno być też to, że podatnik w komunikacie przelewu poda inny numer faktury (wynikający z dokumentu proforma) niż numer widniejący na ostatecznym dokumencie. – Podanie numeru faktury w przelewie nie jest warunkiem skorzystania z ochrony – wskazuje Andrzej Nikończyk. Ochrona powinna tu przysługiwać na takiej samej zasadzie jak w przypadku wskazania numeru faktury z literówką w zwykłym przelewie. Nikt w takiej sytuacji nie będzie miał wątpliwości, że podatnik opłacił tę właśnie fakturę. ©℗ C2

łz

Sukcesja w firmach: zwolnienia dla rodziny bez ograniczeń

Osoby najbliższe spadkodawcy, które odziedziczą po nim przedsiębiorstwo, nie muszą prowadzić nabytego biznesu przez dwa lata, by nie płacić podatku od spadków i darowizn. Akurat one skorzystają ze zwolnienia na dotychczasowych zasadach. Wystarczy, że w stosownym terminie zgłoszą nabycie przedsiębiorstwa naczelnikowi urzędu skarbowego. Takie stanowisko przedstawiło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytania DGP. Wątpliwości pojawiły się w związku z ustawą o zarządzie sukcesyjnym, która do ustawy o podatku od spadków i darowizn wprowadza nowe zwolnienie z ograniczeniami (art. 4b). Na problem z nim związany zwróciła też uwagę Najwyższa Izba Kontroli w najnowszym raporcie o działaniach organów państwa wobec problematyki dziedziczenia przedsiębiorstw. ©℗ C2–3

łz