Kolejny błąd w implementacji dyrektywy

ARTUR CMOCH

doradca podatkowy, wspólnik w kancelarii Grynhoff Woźny Maliński

Dyrektywa 2008/7/WE (zwana dalej dyrektywą) zastąpiła dotychczas obowiązującą Dyrektywę 69/335/EWG z 17 lipca 1969 r. Zgodnie z polską wersją językową dyrektywy, przeniesienie przez jedną lub kilka spółek kapitałowych wszystkich swoich aktywów i pasywów, lub jednego lub więcej oddziałów do innych spółek kapitałowych, które są w trakcie tworzenia lub już istnieją, nie podlega opodatkowaniu. Kłopot w tym, że w poprzednich przekładach na język polski zwrot branches of activity tłumaczono jako gałęzie działalności, zaś obecnie został on przetłumaczony jako oddziały. Zmiana ta może mieć wpływ na interpretację przepisów dotyczących podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Dlaczego? Przez sformułowanie gałąź działalności danej spółki rozumieć można część przedsiębiorstwa, na podstawie której dana działalność może być kontynuowana przez inny podmiot po jej przeniesieniu. Określenie oddział ma zaś węższe znaczenie.

Polska wersja językowa dyrektywy miała niewątpliwie wpływ na kształt nowelizacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Zgodnie z brzmieniem przepisów polskiej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie podlegają umowy spółki i zmiany tych umów, związane z wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały albo akcje, oddziału innej spółki kapitałowej. Co to oznacza w praktyce? Trudności w określeniu, czy w sytuacji wniesienia do spółki kapitałowej aportu w postaci samodzielnej gałęzi danego przedsiębiorstwa, która nie jest oddziałem, transakcja ta podlegać będzie wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Polski ustawodawca, formułując art. 2 pkt 6 lit. c) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, odniósł się bowiem wyłącznie do przeniesienia oddziału spółki kapitałowej. Implementacja dyrektywy została zatem oparta na polskim, błędnym tłumaczeniu przepisów dyrektywy. Ograniczenie wyłączenia z opodatkowania tylko do oddziału rodzi niestety problemy interpretacyjne. Po pierwsze, pojęcie oddziału nie zostało zdefiniowane ani w ustawie o PCC, ani w żadnej innej ustawie podatkowej. Przepisy ustaw podatkowych definiują natomiast, co należy rozumieć przez przedsiębiorstwo oraz zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Po drugie, definicja zawarta w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którą przez oddział należy rozumieć wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności, ma zdecydowanie węższe znaczenie niż zakres wyłączenia przewidziany w przepisach dyrektywy.

Jeśli więc spełni się czarny scenariusz, to w niedalekiej przyszłości możemy być świadkami sporów na linii podatnicy – organy podatkowe. W tym kontekście należy pamiętać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w przypadku braku implementacji przepisów danej dyrektywy lub, gdy została ona przeprowadzona w sposób wadliwy, podatnicy mają prawo do bezpośredniego powołania się na przepisy zawarte w dyrektywie.