Co może być zwolnione z obowiązku zapłaty podatku akcyzowego

szef Grupy Akcyzowo-Celnej Ernst & Young

Utrudnieniem w określeniu tego zakresu jest fakt, że znaczna część zwolnień od akcyzy wynika z nowej ustawy akcyzowej, natomiast pozostała część zwolnień zawarta jest w rozporządzeniu. Ponadto, ustawodawca wprowadził kilka kategorii zwolnień od akcyzy - zwolnienia bezwarunkowe (np. całkowicie skażony alkohol etylowy), specyficzne (np. alkohol zawarty w lekach czy też energia ze źródeł odnawialnych), przejściowe (do końca 2011 roku w zakresie węgla oraz do 31 października 2013 r. w zakresie gazu ziemnego) oraz zwolnienia objęte systemem zwolnień z art. 32 ustawy. Wszystko to powoduje, że podatnicy nie mają pewności, według jakich zasad stosować zwolnienia. Jednocześnie należy zaznaczyć, że ustawa zawiera jednolity system zwolnień dla tych kategorii wyrobów, które są nim objęte (m.in. paliwo żeglugowe, lotnicze, gaz LPG do celów grzewczych, napoje alkoholowe i alkohol etylowy). Niestety, nowy system jest niezwykle rygorystyczny zarówno dla dostawców wyrobów zwolnionych, jak również dla podmiotów zużywających wyroby zwolnione (nawet w porównaniu do zasad obowiązujących przed 1 marca 2009 r.). W ramach systemu jedynie określone podmioty oraz czynności będą zwolnione od akcyzy. I tak uprawnionymi podmiotami do stosowania zwolnień są: podmioty prowadzące składy podatkowe, podmioty pośredniczące oraz podmioty zużywające. Ustawa wskazuje również ograniczoną listę czynności, które mogą korzystać ze zwolnienia. Są to: dostarczenie ze składu podatkowego na terytorium kraju do podmiotu zużywającego; dostarczenie ze składu podatkowego na terytorium kraju do podmiotu pośredniczącego; dostarczenie od podmiotu pośredniczącego do podmiotu zużywającego; nabycie wewnątrzwspólnotowe przez zarejestrowanego handlowca, w celu dostarczenia do podmiotu zużywającego; nabycie wewnątrzwspólnotowe przez zarejestrowanego handlowca w celu zużycia przez niego jako podmiot zużywający; import przez podmiot pośredniczący; import przez podmiot zużywający; zużycie przez podmiot prowadzący skład podatkowy występujący jako podmiot zużywający.

W przypadku pewnych wyrobów szczegółowe przepisy ograniczają zwolnienie do bardzo wąskiego zakresu, np. alkohol etylowy jest zwolniony tylko w przypadku sprzedaży ze składu podatkowego na terenie kraju do podmiotu zużywającego lub też zużycia przez podmiot prowadzący skład. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na rygorystyczne warunki formalne stosowania zwolnień, tj.: objęcie wyrobów zabezpieczeniem akcyzowym (tutaj obowiązek dotyczy wszystkich transakcji aż do dostawy do podmiotu zużywającego); dołączenie do przemieszczanych wyrobów dokumentu dostawy (należy pamiętać, że dokument ten jest podstawą do zwolnienia części zabezpieczenia akcyzowego); prowadzenie ewidencji wyrobów zwolnionych (w tym również przez podmiot zużywający) według restrykcyjnych zasad określonych w rozporządzeniu.

Jednocześnie należy pamiętać, że przepisy nakładają wiele dodatkowych warunków specyficznych dla poszczególnych uczestników obrotu wyrobami zwolnionymi (np. obowiązek uzyskania zezwolenia przez podmiot pośredniczący czy też rejestracji na akcyzę przez podmiot zużywający).