Czy nowe przepisy niosą dla przedsiębiorców ryzyko przy kontroli

@RY1@i02/2009/243/i02.2009.243.086.016b.001.jpg@RY2@

Szymon Parulski, doradca podatkowy z Kancelarii Parulski & Wspólnicy

Większość podatników akcyzy długo czekała na zmiany w funkcjonowaniu szczególnego nadzoru podatkowego. Restrykcyjność przepisów w tym zakresie była potęgowana nieżyciowym podejściem funkcjonariuszy celnych do działalności prowadzonej przez podatników. Także niejednolitość w sprawowaniu szczególnego nadzoru podatkowego powodowała istotne koszty po stronie przedsiębiorców. Nowe przepisy wykonawcze mają to zmienić. Kontrola akcyzowa w większej mierze będzie oparta na analizie ryzyka i zaufaniu do podatników. To podatnik będzie informował urząd celny o planowanych działaniach. Natomiast urząd celny po dokonaniu analizy ryzyka podejmie decyzje o doraźnej kontroli (jedynie przy wyrobach spirytusowych rygoryzm pozostanie). Pytanie tylko, czy po latach ścisłej kontroli pewne rozluźnienie nie będzie wiązało się z ryzykiem dla przedsiębiorców. Należy bowiem pamiętać, że zmianom przepisów w zakresie kontroli nie towarzyszy zmiana przepisów akcyzowych. Te nadal cechuje wysoki formalizm potęgowany restrykcyjną interpretacją przepisów przez Ministerstwo Finansów oraz lokalnych naczelników urzędów celnych. W efekcie to podatnicy już bez każdorazowej, często uciążliwej kontroli, będą musieli wypełniać wszystkie obowiązki niezbędne do stosowania określonej stawki akcyzy czy też zwolnienia.

Szczególną uwagę należy więc zwrócić na działania jednostek biznesowych w przedsiębiorstwach zajmujących się produkcją lub dystrybucją wyrobów akcyzowych. Brak ścisłej kontroli ze strony funkcjonariuszy celnych nie oznacza braku obowiązku wypełniania wielu warunków wynikających z przepisów akcyzowych. Nadal konieczne będzie wystawianie dokumentów ADT przy wysyłce wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia czy też dokumentu dostawy przy stosowaniu jednolitego systemu zwolnień od akcyzy. Co więcej, brak powrotu od kontrahenta prawidłowo potwierdzonych dokumentów będzie powodował obowiązek zapłaty akcyzy. Z tym że teraz pracownik szczególnego nadzoru nie będzie na bieżąco weryfikował rozliczeń podatnika. Zrobią to kontrolerzy referatu podatku akcyzowego z urzędu celnego kilka lat po dokonaniu transakcji.

Brak policyjnej kontroli ze strony funkcjonariuszy szczególnego nadzoru należy jak najszybciej zastąpić większą kontrolą wewnętrzną. Także wewnętrzne procedury postępowania z produkcją i dystrybucją wyrobów akcyzowych mogą być skutecznym, ale co ważne elastycznym narzędziem umożliwiającym działanie zgodnie z przepisami. Raz poniesione koszty na wdrożenie takich procedur nie tylko uchronią podatnika od ryzyk akcyzowych, ale też zabezpieczą przed odpowiedzialnością karną skarbową, gdyby nieprawidłowości w rozliczaniu akcyzy wystąpiły. Co ważne, a często niedoceniane, duża wiedza w zakresie akcyzy u pracowników jednostek biznesowych danego podatnika akcyzy powoduje, że firma jest bardziej konkurencyjna na rynku. W efekcie przygotowanie się do zmian w kontroli akcyzowej nie tylko pozwoli na uelastycznienie prowadzonej działalności, ale też na zwiększenie konkurencyjności w stosunku do tych podmiotów, które będą powielały wzorce dotychczas stosowane ze względu na skostniałe metody sprawowania kontroli przez pracowników szczególnego nadzoru. Po wejściu w życie nowych regulacji więcej spraw pozostanie w rękach przedsiębiorców. Warto więc od początku korzystać z tych możliwości.