Jak przygotować się do kontroli podatkowej

KRZYSZTOF KOŚLICKI ekspert GP

Zagadnienia dotyczące kontroli podatkowej regulują przepisy Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z par. 1 tej ustawy jako dowód podczas postępowania kontrolnego należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowody takie mogą stanowić m.in.: księgi podatkowe, deklaracje złożone przez podatnika, zeznania świadków, opinie biegłych. Szczególną moc dowodową omawiana ustawa nadaje księgom podatkowym, które stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, pod warunkiem że są prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy, oraz dokumentom urzędowym sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej.

W opisanej sytuacji podatnik, który pracuje poza granicami Polski, powinien jako dowód przedstawić np. umowę o pracę zawartą z norweskim pracodawcą oraz roczną kartę podatkową. Dokumenty te powinny stanowić wystarczający dowód na to, że podatnik rozlicza się z całości osiąganych dochodów z norweskim fiskusem. Jednak w razie jakichkolwiek wątpliwości organ prowadzący postępowanie może żądać okazania jeszcze innych dokumentów.

Zgodnie z art. 136 Ordynacji podatkowej strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Na pełnomocniku ciąży obowiązek dołączenia do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Skutkiem ustanowienia pełnomocnika jest m.in. obowiązek doręczania mu pism. Wymogiem formalnym jest pisemne potwierdzenie udzielenia pełnomocnictwa poprzez złożenie stosownego dokumentu albo poprzez spisanie protokołu na okoliczność jego udzielenia. Jak z tego wynika, w aktach sprawy zawsze powinien znaleźć się sporządzony pisemnie dokument zaświadczający o udzieleniu pełnomocnictwa. Skoro więc obowiązek poinformowania organu o ustanowieniu pełnomocnika w danej sprawie leży po stronie podatnika, to organ podatkowy nie musi sprawdzać, czy zostało złożone pełnomocnictwo. W szczególności nie musi zawiadamiać o wszczęciu kontroli podatkowej pełnomocnika ustanowionego w toku innych czynności. Wszczęcie postępowania zawsze obliguje najpierw do zawiadomienia strony wprost. Dopiero po otrzymaniu zawiadomienia o kontroli podatnik może ustanowić pełnomocnika, który z kolei przy pierwszej czynności procesowej powinien dołączyć pełnomocnictwo do akt sprawy. Dopiero od tego momentu organ podatkowy ma obowiązek doręczania mu pism procesowych.

Podatnik, który nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole sporządzonym po przeprowadzonej u niego kontroli podatkowej, może w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego protokołu przedstawić swoje zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując przy tym stosowne wnioski dowodowe.

Organ kontrolujący ma obowiązek rozpatrzyć zastrzeżenia zgłoszone przez podatnika w terminie 14 dni od daty ich otrzymania i powiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia. W szczególności organ powinien wskazać, które kwestie nie zostały uwzględnione i dlaczego, podając uzasadnienie faktyczne i prawne.