Opinia biegłego więcej znaczy w sprawie niż opinia naukowa

Jeżeli dla określenia zobowiązania podatkowego wymagane są wiadomości specjalne, dowód z opinii biegłego nie może być zastąpiony dowodem z opinii prywatnej.

Organy samorządowe określiły spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 rok w kwocie ponad 670 tys. zł. Organ podatkowy przeprowadził postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za cały 2003 rok. Wśród nieruchomości objętych podatkiem znajdowały się również zbiorniki przeciwpożarowe, uznane przez organy za samodzielne budowle.

Spółka załączyła do akt sprawy opinie techniczno-prawną dotyczącą zbiornika przeciwpożarowego sporządzone przez osoby z tytułem naukowym dr. inż. oraz z tytułem inż. Wynikało z nich, że zbiornik przeciwpożarowy znajduje się w budynku technicznym i stanowi funkcjonalnie i konstrukcyjnie jedną całość z budynkiem. Zbiornik tym samym nie spełnia definicji samodzielnej budowli. Samorządowe kolegium odwoławcze dopuściło jako dowód jedynie opinię biegłego powołanego na zlecenie organu pierwszej instancji.

Spółka złożyła skargę do sądu. Wskazała, że organy odmówiły mocy dowodowej opiniom przedłożonym przez spółkę. Tym samym błędnie oceniły zgromadzone w sprawie dowody w zakresie ustalenia prawidłowej kwalifikacji obiektu zbiornika przeciwpożarowego stanowiącego całość techniczno-użytkową z budynkiem należącym do spółki. Według spółki obiekt ten nie spełnia przesłanek do zakwalifikowania go jako samodzielnej budowli.

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki. Według sądu organ słusznie nie uznał za prawdziwe ustaleń wynikających z opinii przedłożonych przez spółkę, ponieważ były one zbyt lakoniczne. Jedna z opinii zawierała bardzo krótki opis obiektu, z którego wynika, że obiekt jest budynkiem podpiwniczonym służącym w całości celom technologicznym, jako węzeł techniczny połączony ze zbiornikiem. Z opinii wynikała jedynie, że "przedstawione rysunki techniczne nie budzą wątpliwości, że zbiornik znajduje się w budynku technicznym".

Podobnie za nieprzekonywującą sąd uznał drugą opinię przedłożoną przez spółkę. Sąd dodał również, że opinia biegłego wzięta pod uwagę przez samorządowego kolegium odwoławcze jest przekonywująca i logiczna. W odniesieniu do opinii (prywatnych) przedłożonych przez spółkę opinia biegłego wyróżnia się szczegółowością i rzetelnością. W opinii tej biegły wskazał dokładnie, do jakiej odwołuje się dokumentacji źródłowej, podaje liczby i logicznie uzasadnia swoje wnioski, konkludując, że w sprawie opisywany obiekt budowlany powinien być konstrukcyjnie potraktowany jako budowla.

Spółka złożyła skargę kasacyjną do NSA, ale ten oddalił skargę.

NSA wskazał, że nadawanie kluczowego znaczenia opiniom sporządzonym na zlecenie spółki jest niewłaściwe. Według sądu opiniom tym nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłego, nawet jeśli sporządzone zostały przez osoby posiadające wiedzę fachową. Sąd dodał, że opiniom takim wprawdzie przydaje się też walor dokumentów prywatnych, ale odróżnić je należy od dowodu z opinii biegłych. Jeżeli zatem w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, dowód z opinii biegłego nie może być zastąpiony dowodem z prywatnej opinii.

Sąd powołał się przy tym na wyrok NSA w składzie 7 sędziów z 25 września 2000 r. (sygn. akt FSA 1/00). W wyroku tym orzeczono, że dowód z dokumentu jest nieprzydatny dla stwierdzenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie wiedzy, ponieważ ustalenie właściwości powstałego produktu może być jedynie przedmiotem opinii, która jest innym środkiem dowodowym niż dokument.

Wyrok NSA z 16 października 2012 r. sygn. akt II FSK 372/11, prawomocny.

Oprac. Przemysław Molik