Jakie skutki podatkowe wywołuje darowizna firmy

Ponieważ nabycie udziałów nastąpiło w drodze darowizny dokonanej w roku 2010, koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia tych udziałów w celu umorzenia ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia darowizny, a zatem w wysokości nie większej niż wartość rynkowa tych udziałów z dnia otrzymania darowizny. Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych - w wysokości tych wkładów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa rodzajów dokumentów mogących stanowić podstawę uwzględnienia poniesionych kosztów z tytułu odpłatnego zbycia udziałów. Można więc uznać, że prawidłowe będzie udokumentowanie kosztów uzyskania przychodów takimi dowodami, z których wynika fakt poniesienia określonych wydatków. Może to być np. umowa darowizny udziałów, zawierająca określenie wartości udziałów na dzień przekazania darowizny.

Jeżeli wynagrodzenie za umorzone udziały wypłacone będzie w ratach, płatnik (spółka) ma obowiązek pobrać zryczałtowany podatek z tytułu wypłaty poszczególnej raty wynagrodzenia. Podatek wynosi 19 proc.

Art. 24 ust. 5d ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 8 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Jeżeli przekazanie udziałów na rzecz kapitałowej spółki cypryjskiej będzie stanowiło darowiznę, u podatnika nie powstanie przychód w rozumieniu ustawy o PIT. Gdyby jednak okazało się, że darowizna ma charakter zwrotny, np. będzie elementem jakiegokolwiek rozliczenia w teraźniejszości bądź przyszłości, wówczas należy uznać, że nie wystąpi tu umowa darowizny. W konsekwencji taka transakcja może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku dochodowego.

Art. 9, art. 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 888 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Przekazywane synowi w drodze darowizny przedsiębiorstwo spełnia warunki określone w przepisach kodeksu cywilnego. Kodeks cywilny stanowi, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Do transakcji zbycia przedsiębiorstwa oraz zorganizowanej części przedsiębiorstwa przepisów ustawy o VAT nie stosuje się w ogóle. Tak więc opisana darowizna nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Art. 552 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

W związku z przekazaniem siostrze zorganizowanej części przedsiębiorstwa w formie darowizny nie powstanie po stronie podatniczki przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatniczka nie będzie też zobowiązana dokonać korekty dokonanych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wyposażenia, będących przedmiotem darowizny. Będzie natomiast zobowiązana do dokonania korekty kosztów w stosunku do przekazanych towarów handlowych.

Art. 22 ust. 1, art. 22h ust. 1 pkt 1, art. 23 ust. 1 pkt 11, art. 23 ust. 1 pkt 49 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy darowizny w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy. Obowiązek podatkowy ciąży na obdarowanym. Podstawą opodatkowania jest wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego. Stawka podatku będzie zależała od tego, co jest przedmiotem zadłużonej darowizny. Jeśli będą to nieruchomości, prawa związane z nieruchomościami lub rzeczy ruchome, podatek wyniesie 2 proc. Przy innych prawach majątkowych stawka wyniesie 1 proc.

Art. 1 ust. 1, 4, 6, 7 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Darowizna dotyczy urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, a więc zwolnienie z podatku od darowizn nie będzie przysługiwało. Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn przewidują, że zwalnia się z podatku nabycie własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości lub jej części wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem m.in. budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym oraz urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców. Zwolnienie przysługuje, pod warunkiem że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym w chwili nabycia nieruchomość ta stanowi gospodarstwo rolne lub jego część albo wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy i to gospodarstwo rolne będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia.

Zwolnione z podatku od darowizn może być też nabycie przez rolnika pojazdów rolniczych i maszyn rolniczych oraz części do tych pojazdów i maszyn, pod warunkiem że te pojazdy i maszyny rolnicze w ciągu 3 lat od daty otrzymania nie zostaną przez nabywcę sprzedane lub darowane osobom trzecim (niedotrzymanie tego warunku powoduje utratę zwolnienia).

Art. 4 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Umowa darowizny, jako jeden ze sposobów nieodpłatnego nabycia rzeczy i praw majątkowych, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Jednak umowa darowizny podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, ale wyłącznie w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy. Przy czym pod pojęciem długów i ciężarów należy rozumieć całość obowiązków, do wykonania których zobowiązany będzie obdarowany w związku z przyjęciem darowizny. Mogą to być zarówno długi i ciężary bezpośrednio związane z przedmiotem przyjętej darowizny, jak i przypadki, gdy obdarowany w związku z przyjęciem darowizny przejmuje zobowiązania, które nie są bezpośrednio związane z przedmiotem przyjętej darowizny, lecz wynikają z innych zdarzeń, takich jak umowy cywilnoprawne, jednostronne czynności dokonane przez darczyńcę czy też zobowiązania wynikające z mocy ustawy.

Opisana umowa darowizny, w związku z tym, że nie będzie jej dotyczyło przejęcie przez obdarowaną długów, ciężarów i zobowiązań darczyńcy, nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 1 ust. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Ewa Konderak

gp@infor.pl