Kiedy przedsiębiorca rozliczy się z małżonkiem i skorzysta z ulgi na dziecko

- Czy tacy małżonkowie mogą się rozliczyć wspólnie z tej części dochodów, która jest uzyskana według skali podatkowej, czyli w PIT-36, i czy mogą też w takim rozliczeniu uwzględnić ulgę na dziecko - pyta pan Adam z Konina.

O rozwiązanie tego problemu poprosiliśmy Izbę Skarbową w Krakowie oraz Monikę Ławnicką z Accreo Taxand.

IZBA SKARBOWA W KRAKOWIE WYJAŚNIŁA DLA DGP

Artykuł 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) wprowadza możliwość odrębnego lub łącznego opodatkowania małżonków. Co do zasady, małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez nich dochodów. Małżonkowie mogą wybrać wariant wspólnego opodatkowania, jednak łączne opodatkowanie jest możliwe po spełnieniu następujących warunków:

● pozostawania w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy;

● istnienia przez cały rok podatkowy wspólności majątkowej między małżonkami;

● złożenia wspólnego zeznania rocznego i wniosku o wspólne opodatkowanie oraz pozostawania w nieograniczonym obowiązku podatkowym przez każdego z małżonków.

Możliwość wspólnego opodatkowania jest natomiast wyłączona, jeżeli podatnik jest objęty podatkiem liniowym w wysokości 19 proc. podstawy opodatkowania. Wyłączenie z możliwości łącznego opodatkowania ma miejsce również wtedy, gdy jeden z małżonków, prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega opodatkowaniu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, tj. pozostaje na ryczałcie ewidencjonowanym lub karcie podatkowej. Tak więc osoby prowadzące działalność opodatkowaną podatkiem liniowym albo w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub karty podatkowej nie mogą skorzystać z rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych na preferencyjnych zasadach przewidzianych dla małżonków.

Przeszkody do wyboru opcji wspólnego opodatkowania i rozliczenia swoich dochodów nie stanowi natomiast uzyskiwanie przychodów z najmu, podnajmu, dzierżawy i innych umów cywilnoprawnych o podobnym charakterze, opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym, jeżeli dana osoba nie korzysta z opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej podatkiem liniowym, ryczałtem ewidencjonowanym lub w formie karty podatkowej. W praktyce oznacza to, że podatnik może uzyskiwać przychód z najmu nieruchomości stanowiącej jego własność, opodatkowany ryczałtem ewidencjonowanym, a mimo to nie utraci prawa do wspólnego rozliczenia podatkowego z małżonkiem.

Zatem jeżeli małżonkowie prowadzą działalność gospodarczą opodatkowaną według skali podatkowej 18 i 32 proc. i dodatkowo któreś z nich prowadzi działalność gospodarczą pozostając na ryczałcie, to możliwość wspólnego rozliczenia się jest wyłączona.

Z kolei jeśli chodzi o prawo do skorzystania z ulgi na dziecko, to podatnicy opodatkowani na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej mogą od podatku dochodowego odliczyć ulgę na dziecko. Kwota ulgi naliczana jest w systemie miesięcznym, tj. za każdy miesiąc, w którym podatnik spełniał warunki do odliczenia, i wynosi 92,67 zł. Natomiast za cały ubiegły rok podatkowy można odliczyć od podatku maksymalnie kwotę 1112,04 zł na każde dziecko. Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

W przedstawionym stanie faktycznym małżonkowie nie mogą się wspólnie opodatkować, natomiast każdy z nich, dokonując rocznego rozliczenia według skali podatkowej, będzie mógł uwzględnić w równych proporcjach lub w dowolnie ustalonej przez nich proporcji ulgę na dziecko.

Monika Ławnicka

konsultant w Accreo Taxand

@RY1@i02/2010/011/i02.2010.011.086.015a.001.jpg@RY2@

Monika Ławnicka, konsultant w Accreo Taxand

Małżonkowie, co do zasady, podlegają odrębnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych od osiąganych przez siebie dochodów. Przy spełnieniu określonych warunków małżonkowie mogą skorzystać ze wspólnego rozliczenia. Będzie tak, jeśli małżeństwo trwało przez cały rok kalendarzowy i przez ten cały rok pomiędzy małżonkami istniała wspólność majątkowa.

Dodatkowo małżonkowie nie mogą skorzystać ze wspólnego rozliczenia, jeśli chociaż jedno z nich rozlicza się z prowadzonej działalności gospodarczej tzw. podatkiem liniowym 19-proc., ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, kartą podatkową albo podatkiem tonażowym. Nie jest natomiast przeszkodą do wspólnego rozliczenia korzystanie z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jedynie w odniesieniu do dochodów z najmu, dzierżawy, poddzierżawy i umów o podobnym charakterze, zawieranych poza pozarolniczą działalnością gospodarczą.

W omawianej sytuacji jeden z małżonków rozlicza się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jako wspólnik spółki cywilnej. W konsekwencji nie może on skorzystać ze wspólnego rozliczenia z drugim małżonkiem (mimo że oboje osiągają dochody opodatkowane na zasadach ogólnych).

Nie ma natomiast przeszkód, aby małżonkowie (będący jednocześnie rodzicami, opiekunami prawnymi lub sprawujący opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej) skorzystali z ulgi na dziecko (w stosunku do którego spełnione są warunki wskazane w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pewne wątpliwości może tu budzić dość skomplikowana konstrukcja przepisów ustawy (w art. 27f, w którym mowa jest o uldze na dziecko, zawarto bowiem odesłanie do wspomnianych art. 6 ust. 8 i 9 ustawy o PIT). Przepisy odnoszące się do ograniczeń związanych z wyborem preferencyjnej formy rozliczania działalności gospodarczej w przypadku ulgi na dzieci odnoszą się jednak do działalności prowadzonej przez dzieci, nie zaś do rodziców lub innych osób uprawnionych do skorzystania z samej ulgi prorodzinnej. W konsekwencji rozliczanie ryczałtem działalności gospodarczej przez jednego z rodziców nie pozbawia tego rodzica możliwości odliczenia ulgi na dzieci w zeznaniu dotyczącym jego innych dochodów opodatkowanych wg skali podatkowej.

W konsekwencji, w omawianym przypadku, każde z rodziców może skorzystać z odliczenia ulgi na dziecko przy swoim rozliczeniu w rocznym PIT-36. Należy przy tym pamiętać, że kwota ulgi (maksymalnie 1112,04 zł na jedno dziecko) dotyczy łącznie obojga rodziców. Kwotę tę rodzice mogą odliczyć od podatku w równych częściach (czyli maksymalnie po 556,02 zł) lub w dowolnej proporcji uzgodnionej przez siebie.

Oprac. Ewa Matyszewska

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).