Jakie obowiązki podatkowe ciążą na nierezydencie

konsultant w Grant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o., Sp. k.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne nierezydent, który chce świadczyć usługi transportu towarowego, będzie mógł wybrać formę opodatkowania spośród skali podatkowej (18 proc. bądź 32 proc.) bądź podatku liniowego (19 proc.), a także opodatkowania przychodu w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Jednak aby wybrać inne formy opodatkowania niż zasady ogólne (skala podatkowa), powinien złożyć stosowne zawiadomienie do właściwego urzędu skarbowego.

Co do zasady, w przypadku nierezydentów, którzy są osobami zagranicznymi (tj. nie mają obywatelstwa polskiego), o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, będą oni mieli, niezależnie od rozmiaru prowadzonej działalności i wybranej formy opodatkowania, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. Jednak z uwagi na prawo wspólnotowe w odniesieniu do obywateli UE jest to kwestia dyskusyjna, gdyż mając na uwadze zasadę równego traktowania obywateli państw członkowskich UE, należy uznać, iż osoby fizyczne będące obywatelami tych państw, niemające obywatelstwa polskiego powinny być traktowane tak jak obywatele polscy, a więc teoretycznie powinni być zobligowani do prowadzenia ksiąg rachunkowych dopiero po przekroczeniu określonego rozmiaru działalności. Natomiast gdy mowa o nierezydencie m ającym jednocześnie obywatelstwo polskie, z uwagi na to, iż w rozumieniu powyższego przepisu nie jest on osobą zagraniczną, takiego obowiązku nie będzie.

Opodatkowanie na zasadach ogólnych bądź liniowe wiąże się z najbardziej rozbudowanymi obowiązkami ewidencyjnymi. Podatnik będzie zobowiązany do dokumentowania wszelkich zdarzeń gospodarczych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów bądź w księgach rachunkowych, w zależności od rozmiaru działalności bądź dokonanego wyboru (nierezydent będący osobą zagraniczną, tj. niemający obywatelstwa polskiego - księgi rachunkowe). Dodatkowo w pierwszym roku działalności będzie spoczywał na podatniku obowiązek odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy tylko i wyłącznie na zasadach ogólnych.

W przypadku wyboru jako formy opodatkowania ryczałtu podatnik będzie opodatkowany, co do zasady, według stawki 8,5 proc., bądź 5,5 proc. w przypadku przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton. Podstawowym narzędziem kalkulacji wysokości zobowiązania podatkowego jest ewidencja przychodów, którą podatnik musi prowadzić w sposób rzetelny. Ponadto będzie zobowiązany do przechowywania dowodów zakupów, prowadzenia ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia, w której będą wykazane składniki majątku związane z działalnością gospodarczą, które nie zostały wymienione w ewidencji środków trwałych. Może zaistnieć także sytuacja, iż nierezydent niemający obywatelstwa polskiego będzie traktowany jako osoba zagraniczna, która ma obowiązek prowadzić księgi zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.

W sytuacji szczególnej, w zależności od rodzaju dokonywanego transportu, a mianowicie gdyby to był transport dokonywany taksówką bagażową, podatnik będzie miał prawo do wyboru także opodatkowania w formie karty podatkowej. Jednak jest to uzależnione od pozytywnej decyzji naczelnika urzędu skarbowego w tym zakresie. W takim przypadku stawki kształtują się następująco: 288 zł, 314 zł, 342 zł, 381 zł - zależnie od wielkości miasta.

Podatnicy rozliczający się na podstawie karty podatkowej są obarczeni niewielkimi obowiązkami ewidencyjnymi, gdyż ewidencję przychodów podatnik prowadzi jedynie do czasu doręczenia decyzji naczelnika urzędu skarbowego o objęciu go kartą podatkową. Podatnik nie ma też obowiązku składania comiesięcznych deklaracji. W rzeczywistości obowiązki ewidencyjne sprowadzają się do wydawania rachunków bądź faktur oraz przechowywania tych dokumentów.

Na zakończenie pragnę przypomnieć o obowiązkach ewidencyjnych wynikających z innych przepisów z tytułu np. podatku od towarów i usług, podatku od czynności cywilnoprawnych bądź innych podstaw przewidzianych w przepisach prawa, w zależności od okoliczności.

Oprac. Ewa Ciechanowska

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).