Czy przy kredycie można odliczać ulgę odsetkową wstecz

Podatnik wziął kredyt wspólnie z żoną w 2006 r. na zakup domu w stanie surowym (ściany i dach). Z uwagi na to, że dla banków takie budynki są niewidoczne, to zabezpieczeniem kredytu jest działka, na której stoi budynek. Jest wzmianka o tym, że na tej działce jest rozpoczęta budowa budynku mieszkalnego. Czy w obecnym stanie prawnym podatnik może jeszcze odliczyć ulgę odsetkową? Komu przysługuje taka ulga?

ODPOWIEDZI UDZIELAJĄ

kierownik referatu w Urzędzie Skarbowym w Olkuszu

Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.; dalej: ustawa o PIT) obowiązujące w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 z późn. zm.). Zmiana weszła w życie 1 stycznia 2007 r.

Przepis art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w brzmieniu obowiązującym od 2009 r. stanowi, iż "podatnikowi, któremu w latach 2002-2006 został udzielony kredyt (pożyczka), o którym mowa w art. 26b ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., zwany dalej "kredytem mieszkaniowym", przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie wymienionej w art. 2, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r., prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek:

1) od kredytu mieszkaniowego,

2) od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego,

3) od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w pkt 1 lub 2

- do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt mieszkaniowy zawartej przed 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2027 r.

Stosownie do treści art. 26b ust. 1 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

1) budową budynku mieszkaniowego, albo

2) wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo

3) zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo

4) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Jeżeli podatnik zakończył inwestycję, to kwota bazowa do odliczania odsetek, które podlegają odliczeniu, ulega zamrożeniu i wyznaczana jest przez limit obowiązujący w roku zakończenia inwestycji. Obowiązujące limity:

2002 r. - 2007 r.	189 000 zł
2008 r.	212 870 zł
2009 r.	243 460 zł
2010 r.	264 810 zł
2011 r. - 2012 r.	325 990 zł

Dla małżonków limit ulgi jest wspólny.

Ustawa określa także terminy dokonywania odliczenia z tytułu spłaty odsetek od kredytu (pożyczki). Zgodnie z art. 26b ust. 5 cytowanej ustawy odliczenia z tytułu omawianej ulgi można dokonać najwcześniej za rok podatkowy, w którym zostanie zakończona dana inwestycja. Jeżeli odsetki, o których mowa, zostały zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji sfinansowanej kredytem, wówczas - zgodnie z przepisem art. 26b ust. 6 - mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki.

EKSPERT RADZI

Jaki cel zakupu pozwala skorzystać z preferencji

@RY1@i02/2013/110/i02.2013.110.071001200.803.jpg@RY2@

Grzegorz Klarkowski, prawnik w Kancelarii Doradztwa Podatkowego Mariusz Gotowicz w Bydgoszczy

Nie każda inwestycja/zakup mieszkaniowy uprawnia podatników do skorzystania z ulgi odsetkowej. W sytuacji gdy podatnik nabywa budynek lub lokal mieszkalny, ustawa wskazuje, że kredyt mieszkaniowy powinien być związany z zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej. Innymi słowy z ulgi odsetkowej nie korzystają odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup budynku lub lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym.

Ważne są również zapisy umowy kredytowej. Musi z nich wynikać, że kredyt jest przeznaczony na inwestycję objętą ulgą. Podatnik nie skorzysta z ulgi, jeśli kredyt jest udzielony na cel nieobjęty ulgą, np. na zakup działki. Czytelnik wskazał, że zabezpieczeniem kredytu jest działka, na której stoi budynek, ale jest wzmianka o tym, że na tej działce jest rozpoczęta budowa budynku mieszkalnego. Moim zdaniem takie zapisy są wystarczające do skorzystania z ulgi.

Zdaniem organów podatkowych ulga odsetkowa przysługuje tylko wówczas, gdy budynek jest oddany do użytkowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Stanowisko to jednak w mojej ocenie nie jest zgodne z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1691/11), w którym stwierdził, że ,,korzystanie z ulgi odsetkowej (...) nie jest uzależnione od dokonania zakupu nowo wybudowanego budynku mieszkalnego, oddanego do użytkowania w myśl ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), ponieważ wystarczające jest nabycie nowo wybudowanego budynku mieszkalnego w tzw. stanie surowym".

Mając na uwadze powyższe, w mojej ocenie czytelnik może dokonać odliczenia od dochodu odsetek od kredytu zaciągniętego w 2006 r. pod warunkiem spełnienia pozostałych kryteriów przewidzianych w ustawie. Sam fakt, że nabył budynek w stanie surowym, nie wyklucza jeszcze możliwości skorzystania z ulgi odsetkowej.

Ponadto odsetki zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy korzysta z tej ulgi.

Fakt, że podatnik zaciągnął kredyt na zakup nowego domu, w sytuacji gdy ma już mieszkanie, nie wyklucza prawa do skorzystania z ulgi odsetkowej. Należy jednak pamiętać, że ulga odsetkowa dotyczy tylko odsetek od kredytów na sfinansowanie własnych potrzeb mieszkaniowych. Organy podatkowe w takiej sytuacji mogą weryfikować, czy w istocie ten cel jest spełniony.

Ulga odsetkowa obowiązuje już od wielu lat i organy podatkowe przez ten czas bardzo dobrze nauczyły się ją kontrolować. Trzeba więc liczyć się z tym, że niespełnienie choć jednego z licznych warunków uprawniających do zastosowania ulgi odsetkowej może wiązać się z ingerencją urzędu skarbowego.

Ponadto mimo korzystnego wyroku NSA w odniesieniu do nabycia budynku w stanie surowym, organy podatkowe mogą nadal twierdzić, że w stosunku do takich budynków ulga nie przysługuje. Wówczas ewentualne pozytywne rozstrzygnięcie sporu może nastąpić dopiero na etapie postępowania sądowo-administracyjnego.

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2013/110/i02.2013.110.071001200.804.jpg@RY2@

Iwona Chłopek doradca podatkowy

Ulgę odsetkową można odliczać aż do końca 2027 r. Jednak w każdym roku można odliczyć wyłącznie odsetki od kredytu zapłacone w roku podatkowym, za który podatnik się rozlicza. Wynika to z nieobowiązującego od 1 stycznia 2007 r. art. 26b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), który wskazywał, że podatnik może od podstawy obliczenia podatku odliczyć (odjąć) faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Oznacza to, że odsetki od kredytu uprawniającego do ulgi muszą być zapłacone w roku podatkowym, w którym podatnik chce je odliczyć od dochodu. Odliczenie odsetek od kredytu poniesionych w latach poprzednich w bieżącym rozliczeniu nie jest możliwe. Odsetki poniesione w 2013 r. mogą być zatem odliczone w pełni w zeznaniu PIT za 2013 r., czyli do 30 kwietnia 2014 r., z kolei odsetki zapłacone np. w 2012 r. powinny być rozliczone z zeznaniem za 2012 r.

Nie oznacza to jednak, że podatnik, który wcześniej nie korzystał z ulgi podatkowej, w ogóle nie odliczy odsetek poniesionych w latach wcześniejszych. Podatnik taki będzie musiał jednak złożyć korektę zeznań złożonych w latach poprzednich. Ze względu na okres przedawnienia podatku można dokonać korekty zeznania i podatku jedynie 5 lat wstecz. Jeżeli zatem w 2006 r. podatnik miał prawo do ulgi odsetkowej, ale z niej nie skorzystał, nie będzie mógł za ten rok skorygować podatku i odliczyć od dochodu zapłaconych odsetek od kredytu z powodu upływu okresu przedawnienia.

W celu skorzystania z ulgi odsetkowej podatnik przy pierwszym odliczeniu odsetek od kredytu mieszkaniowego powinien złożyć oświadczenie o wysokości wydatków związanych z inwestycją służącą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych PIT-2K. Następnie do kolejnych rocznych zeznań podatkowych (PIT-37, PT-36 itp.) podatnik dołącza tylko załącznik PIT/D - informacja o odliczeniu wydatków mieszkaniowych w roku podatkowym. W przypadku dokonywania korekty zeznania za lata poprzednie podatnik musi wyjaśnić przyczyny korekty, tzn. chęć skorzystania z ulgi odsetkowej, z której jeszcze nie korzystał.

Podatnik nie powinien zapominać o odpowiednim dokumentowaniu faktycznej zapłaty odsetek. Wysokość odsetek i termin zapłaty powinny być udokumentowane dowodem wystawionym przez podmiot udzielający kredytu lub pożyczki (bank, SKO). Nie wystarczy zatem sam wydruk potwierdzenia zapłaty odsetek (raty kredytu czy spłaty pożyczki). Podatnik powinien poprosić bank lub SKO o specjalny dokument potwierdzający, że faktycznie zapłacił odsetki w roku podatkowym i w jakiej wysokości.

Oprac. Przemysław Molik