Jak rozliczać dochody ze sprzedaży praw do gry komputerowej

Podatnik z kolegą opracowuje grę dla dzieci do pobrania na telefon komórkowy, tablet itp. Koledzy zamierzają sprzedawać grę za pośrednictwem sklepów (platform internetowych), takich jak App Store czy Google Play, które umożliwiają dystrybucję na całym świecie. Chcieliby działać jako osoby fizyczne (na razie przygotowują jedną grę i nie wiadomo, jak będzie się ona sprzedawać). Jakie kwestie podatkowe muszą brać pod uwagę? Czy przysługują im 50-proc. koszty uzyskania przychodu? Czy twórcy muszą zarejestrować działalność gospodarczą, np. spółkę?

Izba Skarbowa w Bydgoszczy

W art. 10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.; dalej: ustawa o PIT) ustawodawca wymienił źródła, z jakich podatnik może uzyskiwać przychody. Wśród nich wskazał też pozarolniczą działalność gospodarczą, dodając do ustawy również jej definicję. I tak poprzez działalność gospodarczą rozumie się działalność zarobkową:

a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskiwane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w ustawie.

Oprócz pozarolniczej działalności gospodarczej ustawodawca wskazał też jako źródło uzyskania przychodu - przychody z praw majątkowych. Przy czym zgodnie z art. 18 ustawy o PIT za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Takie sformułowanie definicji działalności gospodarczej i praw majątkowych jednoznacznie wskazuje, że co do zasady, to od subiektywnej decyzji podatnika zależy, z jakiego źródła uzyskuje przychody. Każdy podatnik, który zamierza zajmować się sprzedażą towarów lub usług przez dłuższy czas, w sposób profesjonalny i zorganizowany, i taka działalność będzie jego głównym źródłem przychodu, powinien założyć przedsiębiorstwo. Jednak jeśli w powyższym przypadku definicja działalności gospodarczej nie jest spełniona, to podatnik nie ma obowiązku zakładania pozarolniczej działalności gospodarczej i może rozliczać się według zasad przewidzianych dla przychodów z praw majątkowych z zastosowaniem ustawowo określonych kosztów.

W myśl art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ustawy o PIT 50-proc. koszty uzyskania przychodów przysługują takiemu podatnikowi, który uzyskuje przychody z tytułu zapłaty za przeniesienie praw własności albo z tytułu opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania: wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, a także z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub z tytułu rozporządzania przez nich tymi prawami.

Ustawa o PIT nie definiuje takich pojęć, jak np. "twórca", "korzystanie przez twórców z praw autorskich" lub pojęć z nimi związanych, jak np. "utwór". Wskazuje jedynie, że ustalenie, czy określony przychód został osiągnięty z tytułu praw autorskich lub pokrewnych i czy podatnik jest twórcą, czy też artystą wykonawcą, może nastąpić w świetle odrębnych przepisów, czyli ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631 z późn. zm.). Zgodnie z tą ustawą przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia, w tym utwory i dzieła m.in. wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi, a więc również programy czy gry komputerowe. Charakterystyczną cechą dzieła objętego ochroną w zakresie praw autorskich jest jego niepowtarzalność, indywidualność. Jeśli zatem w przedstawionej sytuacji podatnik jest twórcą takiego dzieła, to do uzyskanych przez niego przychodów z tytułu sprzedaży tego dzieła mogą mieć co do zasady zastosowanie 50-proc. koszty uzyskania przychodu.

Należałoby jednak zauważyć, że 50-proc. koszty są ograniczone limitem, gdyż w myśl zmian, jakie weszły w życie 1 stycznia 2013 r. do ustawy o PIT, łączna suma tych kosztów w roku podatkowym nie może przekroczyć 1/2 kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, tj. 42 764 zł.

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.071001200.803.jpg@RY2@

Piotr Kościańczuk, dyrektor w Kancelarii Skłodowscy

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa prawa autorskie jako osobno uregulowane źródło przychodów opisane w art. 18 ustawy o PIT. Przepis ten dotyczy opłat za przeniesienie autorskich praw majątkowych, udzielenie licencji na określonych polach eksploatacji lub też wynagrodzenia w formie tantiem. Dochody te łączą się z innymi źródłami i podlegają opodatkowaniu według zasad ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej. W takim przypadku podatnik ma również prawo do zastosowania kosztów uzyskania przychodu w wysokości 50 proc. uzyskanych przychodów na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT, jednak suma kosztów w roku nie może przekroczyć połowy pierwszego progu skali podatkowej. Przepis ograniczający obowiązuje po raz pierwszy w 2013 r. Odrębną kwestią jest podział przychodu pomiędzy twórców. Kwestię tę reguluje art. 8 ust. 1 ustawy, który wskazuje, że dochód ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Oznacza to, że jeżeli twórcy nie określą inaczej (zapewne w drodze umowy) innego podziału przychodów z praw autorskich, każdy z nich będzie rozliczał połowę wynagrodzenia. Jest to wygodny i mało sformalizowany sposób rozliczania, jeżeli działalność pytających nie miałaby być kontynuowana. Gdyby nabywcą praw autorskich był polski przedsiębiorca, byłby zobowiązany do pobrania i odprowadzenia podatku w imieniu pytających i doręczenia im do końca lutego roku następnego informacji PIT-11, którą twórcy musieliby tylko ująć w swoim zeznaniu rocznym. Sprzedaż praw za granicę wiąże się jednak z dodatkowymi obowiązkami. Należy sprawdzić, czy takie przeniesienie praw lub tantiemy nie będzie opodatkowane w kraju uzyskania przychodu. Jeżeli tak, kupujący potrąci podatek według prawa danego państwa. Zazwyczaj jednak prawa do programu komputerowego podlegają rozliczeniu w kraju twórcy. Wtedy twórcy muszą samodzielnie rozliczyć te dochody w zeznaniu rocznym. Nie mają oni obowiązku wpłaty miesięcznych zaliczek od dochodów nierozliczanych przez płatników w ciągu roku. W przypadku gdyby wytwarzanie programów komputerowych było kontynuowane, działalność taka spełniałaby definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Do przychodów miałby wtedy zastosowanie art. 14 tej ustawy. Partnerzy powinni wówczas prowadzić działalność w formie spółki osobowej, w postaci spółki cywilnej lub jawnej. Wkładem do spółki mogłyby stać się prawa autorskie do już powstałego utworu. Umowa spółki określa wtedy sposób podziału zysku partnerów. Zaletą takiego postępowania jest niewątpliwie prawo do zastosowania opodatkowania liniowego do całości przychodów. Należy jednak pamiętać, że jednocześnie twórcy tracą prawo do 50-proc. kosztów uzyskania przychodów. Spółka musi bowiem rozliczać koszty na zasadach ogólnych, w wartości faktycznie poniesionych wydatków związanych z przychodem i niewymienionych w katalogu jako niestanowiące kosztów uzyskania ex lege (art. 23 ustawy o PIT).

Przy większych rozmiarach działalności twórcy mogliby również rozważyć powołanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ograniczając w ten sposób swoje osobiste ryzyko prowadzonej działalności. Taka spółka byłaby opodatkowana jak każda inna osoba prawna.

Oprac. Przemysław Molik

ekspert radzi

Czy twórcy powinni uwzględniać VAT i wystawiać faktury

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.071001200.804.jpg@RY2@

Wojciech Kotowski doradca podatkowy w kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Czy jeśli gra sprzedawałaby się dobrze, to podatnicy muszą rozliczać VAT? Od kiedy, od jakiej liczby sprzedanych gier? Czy mogą być zwolnieni z VAT, ale czy wtedy musieliby wystawiać faktury?

Nie każda sprzedaż wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku. Przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT) przewidują bowiem, że ci przedsiębiorcy, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła w poprzednim roku progu 150 000 zł, są zwolnieni od podatku. Analogicznie objęci zwolnieniem z VAT są ci przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają sprzedaż w trakcie roku podatkowego, przy czym wskazany limit ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, proporcjonalnie do okresu trwania działalności.

Podatnik taki nie ma więc obowiązku składania zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, nie ma również obowiązku składania deklaracji podatkowych. Jeżeli jednak uznaje, że wolałby być formalnym podatnikiem VAT, może dokonać rejestracji. Dokonanie rejestracji jako podatnik VAT czynny mimo nieprzekroczenia powyższego limitu powoduje, że spoczywają na nim również inne obowiązki, czyli składanie deklaracji, rozliczanie podatku etc.

Warto przy tym pamiętać, że niektóre rodzaje sprzedaży nie mogą korzystać ze zwolnienia ze względu na wartość obrotu, np. sprzedaż usług prawniczych lub w zakresie doradztwa zawsze wiąże się z obowiązkiem rejestracji dla celów VAT i zapłatą należnego podatku, bez względu na jej wartość.

Z punktu widzenia przepisów o VAT należy mieć również na uwadze, że sprzedaż na rzecz osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami może podlegać obowiązkowi ewidencjonowania na kasie rejestrującej. Przepisy również w tym przypadku przewidują limit sprzedaży, którego przekroczenie powoduje obowiązek stosowania takiej kasy. Jednak limit ten jest znacząco niższy - 20 tys. zł w poprzednim roku podatkowym lub dla podmiotów rozpoczynających działalność, z zastrzeżeniem konieczności odpowiedniego, proporcjonalnego uwzględnienia okresu wykonywania tych czynności. Warto przy tym szczegółowo sprawdzić, czy nie zachodzi jedna z licznych przesłanek wyłączających obowiązek stosowania kasy rejestrującej.

Wskazana w pytaniu sprzedaż przewiduje korzystanie z międzynarodowych platform internetowych. Warto szczegółowo przeanalizować zasady współpracy w danej sytuacji. Niektóre z tego typu platform stwarzają twórcom gier czy programów możliwość dotarcia do konsumenta, inne zaś same dokonują sprzedaży na rzecz ostatecznego klienta. Wskazane różnice przekładają się również na odmienne obowiązki twórcy wskazanego oprogramowania na gruncie VAT.