Jak opodatkować pracownika oddelegowanego za granicę

- W jaki sposób polska firma powinna rozliczyć takiego pracownika - pyta pani Małgorzata z Warszawy.

O odpowiedź poprosiliśmy Izbę Skarbową w Łodzi i Annę Misiak z MDDP Doradztwo Podatkowe.

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartą między Polską a Ukrainą, dochód uzyskany z tytułu pracy podlega opodatkowaniu w państwie wykonywania pracy, jeśli m.in. okres pobytu pracownika przekracza 183 dni podczas roku kalendarzowego.

Wynagrodzenie z tytułu pracy nie podlega jednak opodatkowaniu na Ukrainie, jeśli dotyczy pracy wykonywanej na terytorium Ukrainy przez specjalistów technicznych w związku z istniejącym placem budowy, budową, montażem, instalacją, pracami wiertniczymi czy w związku z innym obiektem. W przypadku dziennikarzy, korespondentów prasowych, radiowych i telewizyjnych wynagrodzenie z tytułu pracy nie podlega opodatkowaniu na Ukrainie w okresie pięciu lat od dnia przybycia na terytorium tego państwa.

Jeżeli zatem dochód z pracy wykonywanej poza terytorium kraju podlega lub będzie podlegał opodatkowaniu za granicą, to polski pracodawca nie pobierze w ciągu roku od tych dochodów zaliczek na podatek, chyba że pracownik złoży pracodawcy wniosek o pobór zaliczek.

Natomiast po zakończeniu roku, do końca lutego, pracodawca ma obowiązek przekazania urzędowi skarbowemu i pracownikowi informację PIT-11 o dochodach podlegających opodatkowaniu w Polsce, w której pracodawca nie uwzględnia przychodów wolnych od podatku dochodowego od osób fizycznych, wykazuje natomiast kwoty dochodu zwolnione na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych.

Z kolei pracownik podlegający w Polce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu zobowiązany jest do 30 kwietnia roku następującego złożyć zeznanie podatkowe (PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG) i dokonać obli-czenia wysokości podat- ku należnego przy zasto-sowaniu wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Ukrainą metody unikania podwójnego opodatkowania odliczenia proporcjonalnego.

doradca podatkowy MDDP Doradztwo Podatkowe

W opisanym przypadku zastosowanie znajdą zarówno przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i odpowiednie postanowienia polsko-ukraińskiej umowy o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT zakład pracy nie pobiera zaliczek na podatek dochodowy od dochodów uzyskanych przez pracownika z pracy wykonywanej poza terytorium Polski, pod warunkiem że dochody te podlegają lub będą podlegać opodatkowaniu poza Polską. Na podstawie tego przepisu polski pracodawca, który delegował lub zatrudnił pracownika za granicą, może wyłączyć się z obowiązku pobierania zaliczki na podatek w trakcie roku podatkowego.

Taka regulacja pozwala zatem zapobiec podwójnemu opodatkowaniu i ma szczególnie istotne znaczenie w sytuacji, gdy praca wykonywana jest w kraju, z którym Polska podpisała korzystną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania i dochód pracownika uzyskany za pracę w takim kraju nie podlegałby w Polsce ponownemu opodatkowaniu. Zastosowanie tego przepisu wiąże się zatem z koniecznością sprawdzenia, czy z danym krajem wiąże Polskę umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania i czy dochód uzyskiwany przez pracownika za pracę wykonywaną w tym kraju podlega lub będzie podlegał tam opodatkowaniu.

W przypadku delegowania pracownika na Ukrainę właściwa będzie polsko-ukraińska umowa o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu. Artykuł 15 tej umowy stanowi, że wynagrodzenia, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce osiąga z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce, chyba że praca wykonywana jest w drugim państwie (w tym wypadku na Ukrainie). Jeżeli praca jest wykonywana na Ukrainie, to osiągane przez tę osobę wynagrodzenie może być opodatkowane na Ukrainie. Wyłączenie z opodatkowania na Ukrainie w tej sytuacji jest możliwe tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

pracownik przebywa na Ukrainie przez okres lub okresy nieprzekraczające łącznie 183 dni podczas danego roku kalendarzowego,

wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby na Ukrainie, oraz

wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada na Ukrainie.

W omawianym przypadku fakt, że pracownik będzie przebywał na Ukrainie dłużej niż 183 dni, spowoduje, że wymienione warunki nie będą spełnione, a więc wynagrodzenie tego pracownika będzie co do zasady podlegało opodatkowaniu na Ukrainie.

Zgodnie z polsko-ukraińską umową, w przypadku osiągania przez polskiego rezydenta podatkowego dochodu z pracy na Ukrainie podlegającego tam opodatkowaniu, do opodatkowania tego dochodu w Polsce stosuje się korzystną dla podatnika metodę wyłączenia z progresją. Dochód ten nie podlegałby zatem w Polsce ponownemu opodatkowaniu.

Bazując zatem na opisanym założeniu, polski pracodawca byłby uprawniony do niepobierania lub wstrzymania poboru zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanego pracownikowi wynagrodzenia za pracę za granicą. Jednak po zakończeniu roku podatkowego w terminie do końca lutego pracodawca byłby zobowiązany wystawić pracownikowi PIT-11, w którym konieczne byłoby wykazanie dochodu zwolnionego od podatku na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jeśli chodzi o obowiązki podatkowe pracownika, to należy zaznaczyć, że w celu ustalenia, jak zadeklarować i opodatkować wynagrodzenie na Ukrainie, konieczne będzie odwołanie się do ukraińskich wewnętrznych przepisów podatkowych. Po zakończeniu roku podatkowego polski pracownik może nie być zobowiązany do składania zeznania podatkowego w Polsce, o ile nie uzyskał poza dochodem z pracy na Ukrainie żadnych innych dochodów, które podlegałyby rozliczeniu w Polsce (metoda wyłączenia z progresją). Jeśli pracownik uzyskał inne dochody, konieczne będzie złożenie zeznania podatkowego i wykazanie w nim dochodów z Ukrainy. Dochody te nie będą jednak podlegały ponownemu opodatkowaniu, wpłyną jednak na stawkę podatkową, jaką w ostateczności zostanie obciążony dochód polski.