Rezydencja podatkowa decyduje o konieczności zapłaty PIT

Przy rozliczaniu dochodów zagranicznych kluczową rolę odgrywa określenie miejsca zamieszkania. Od niego bowiem zależy rodzaj obowiązku podatkowego, jakiemu się podlega. Zgodnie z generalną zasadą, jeśli Polak podlega w RP nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, musi ze wszystkich swoich światowych dochodów rozliczać się w Polsce. Natomiast gdy podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, będzie rozliczał dochody tylko uzyskane na terytorium RP. Organy podatkowe skrupulatnie podchodzą do kwestii ustalenia rezydencji podatkowej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 30 czerwca 2010 r. (nr IPPB4/415-288/10-2/JS) wyjaśnił, kiedy można mówić o zmianie rezydencji. W analizowanej sprawie podatniczka od 3 lat (od 1 stycznia 2007 r.) mieszka poza Polską. W kraju przebywa sporadycznie, w 2009 roku było to pięć dni. Nie jest zatrudniona i nie zamierza mieszkać w Polsce. Hiszpania jest państwem, które podatniczka uznaje za swój ośrodek interesów życiowych. Z tym krajem wiąże swoją przyszłość, ma tam ścisłe powiązania osobiste oraz gospodarcze, uzyskała certyfikat rezydencji podatkowej.

Warszawska izba przypomniała, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy) podlegają w Polsce osoby fizyczne, jeśli mają miejsce zamieszkania na terenie Polski Osoby fizyczne nieposiadające na w Polsce miejsca zamieszkania podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium RP (ograniczony obowiązek podatkowy).

Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę fizyczną, która:

1. ma na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2. przebywa na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Z kolei za dochody (przychody) osiągane na terytorium RP uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

1. pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,

2. działalności wykonywanej osobiście na terytorium RP, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia,

3. działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

4. położonej na terytorium RP nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

W rozliczeniach dochodów zagranicznych kluczowe znaczenie będą też miały umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które Polska zawarła z ponad 80 krajami. W przypadku podatniczki mieszkającej w Hiszpanii - jak podkreślił dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie - należy wziąć pod uwagę przepisy umowy z 15 listopada 1979 r. zawartej między rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. z 1982 r. nr 17, poz. 127). Zgodnie z jej przepisami określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie" oznacza osobę, która według prawa tego państwa podlega tam obowiązkowi podatkowemu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryteria o podobnym charakterze, wyłączając jednak osoby, które podlegają obowiązkowi podatkowemu w tym państwie tylko w zakresie dochodu ze źródeł znajdujących się w tym państwie lub położonego tam majątku.

Definicja ta odnosi się zatem do określenia miejsca zamieszkania przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę podlegania nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Według warszawskiej izby podatniczka od wyjazdu do Hiszpanii nie ma miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. W Hiszpanii zlokalizowany jest jej ośrodek interesów życiowych. Z tym krajem wiąże też swoją przyszłość. Ma tam również ścisłe powiązania osobiste oraz gospodarcze. W 2009 roku przebywała w Polsce mniej niż 183 dni. Zatem od momentu wyjazdu do Hiszpanii i przeniesienia tam centrum interesów życiowych podatniczka podlega w Polsce w 2009 roku ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. opodatkowuje jedynie dochody osiągane w Polsce zgodnie z przepisami ustawy o PIT z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie reguluje, w jaki sposób należy udokumentować zmianę obowiązku podatkowego. Według dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (interpretacja z 18 czerwca 2010 r., nr IPPB4/415-247/10-2/SP) należy przyjąć, że mogą to być wszelkie wiarygodne dowody.

Artykuł 180 Ordynacji podatkowej nakazuje bowiem dopuścić jako dowód wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W art. 181 Ordynacji podatkowej ustawodawca wymienił przykładowo, jakie dowody mogą być przyjęte w postępowaniu podatkowym. Mogą to być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn.zm.).