Kto i kiedy musi zdecydować się na wybór formy opodatkowania

Zaledwie trzy dni zostały na wybór formy opodatkowania, który będziemy stosować w 2010 roku. Najpóźniej 20 stycznia trzeba zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego. To ważna wiadomość dla każdego, kto rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej albo zaczął zajmować się wynajmem. Również podatnicy, którzy chcą zmienić sposób opodatkowania, np. z zasad ogólnych na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, mają czas na zmiany do 20 stycznia 2010 r. Decydując się na jedną z form: zasady ogólne, czyli skala PIT, liniowy 19-proc. PIT, formy zryczałtowane, czyli ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub karta podatkowa, trzeba dobrze przeanalizować, która z nich będzie dla nas najbardziej opłacalna. Przy niektórych rodzajach działalności wybór pewnych form, np. karty podatkowej, nie będzie możliwy.

Decyzja ta jest bardzo ważna, bowiem dokonany wybór formy opodatkowania będzie dla nas wiążący do końca roku podatkowego, czyli do 31 grudnia 2010 r. Oznacza to, że nie można zmienić formy, w której płacimy PIT w trakcie roku podatkowego.

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych rozpoczynający działalność gospodarczą mają do wyboru trzy podstawowe formy opodatkowania. Po pierwsze, mogą płacić podatek według skali podatkowej ze stawkami 18 i 32 proc. Po drugie, mogą wybrać opodatkowanie według jednolitej 19-proc. stawki PIT. Trzeci sposób to opłacanie podatku w formie zryczałtowanej: ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub karta podatkowa. Domyślną formą opodatkowania są tzw. zasady ogólne, czyli opłacanie podatku według progresywnej skali podatkowej. Oznacza to, że podatnik, który nie wybierze innej formy opodatkowania, tzn. liniowego PIT, ryczałtu lub karty, będzie musiał rozliczać się z fiskusem na zasadach ogólnych.

Trzeba jednak pamiętać, że nie zawsze podatnik będzie mógł dowolnie wybierać w formach opodatkowania. Karta podatkowa obejmuje np. tylko wybrane formy aktywności zawodowej, głównie małe warsztaty rzemieślnicze. Również ryczałt nie jest dostępny dla wszystkich. Wyłączenia dotyczą zarówno wybranych form działalności, jak i firm uzyskujących w poprzednik roku przychody powyżej pewnego pułapu. Odpowiednie zasady zawiera ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Osoby, które będą uzyskiwały przychody z najmu, mają możliwość wybrania jako formy opodatkowania albo skalę podatkową, albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Ten ostatni podatek jest o tyle prostszy w rozliczeniu, że jest obliczany od przychodu bez konieczności ustalania kosztów uzyskania przychodów. Ponadto od początku 2010 roku ryczałt dla najmu prywatnego płacony jest według jednej stawki - 8,5-proc. To bardzo ważne. Do końca 2009 roku stawka 8,5-proc. była płacona od najmu do momentu przekroczenia przychodów o równowartości 4 tys. euro (w 2009 roku było to 13 510 zł). Od nadwyżki ponad tę kwotę należało płacić ryczałt według stawki 20-proc. Teraz bez względu na wysokość przychodów obowiązuje jedna stawka w wysokości 8,5 proc.

Podatnik rozpoczynający działalność lub wynajem w trakcie roku podatkowego może złożyć oświadczenie o wyborze sposobu opodatkowania do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu, np. jeśli umowa najmu została podpisana 2 lutego, pierwszy czynsz płacony jest 5 marca, to pierwszy przychód uzyskany zostanie dopiero 5 marca. W konsekwencji podatnik ma czas na złożenie oświadczenia o wyborze formy opodatkowania najpóźniej do tego właśnie dnia, czyli 5 marca.

Niezłożenie oświadczenia o wyborze formy opodatkowania przy rozpoczynaniu działalności gospodarczej ma ten skutek, że podatek musi być płacony według progresywnej skali podatkowej, ze stawkami 18 i 32 proc.

Osoby samozatrudnione (prowadzące małe firmy, ale także i inni podatnicy PIT), które chciały skorzystać z podatku liniowego lub opłacać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, muszą o tym fakcie powiadomić na piśmie naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca ich zamieszkania. To samo dotyczy osób, które uzyskują przychody z najmu i chciałyby korzystać z ryczałtu.

Trzeba przy tym pamiętać, że chodzi o urząd właściwy ze względu na rzeczywiste miejsce zamieszkania (czyli miejsce, w którym przebywamy z zamiarem stałego pobytu).

Pismo skierowane do naczelnika urzędu powinno spełniać wszystkie wymogi określone dla pism podatkowych. Co najistotniejsze musi ono zawierać nasz NIP (numer identyfikacji podatkowej).

Jak już wspominałam, raz złożone oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest ważne także w kolejnych latach. Jeżeli zatem w kolejnym roku nie zamierzamy zmieniać formy płacenia podatku, nie musimy już składać kolejnego oświadczenia. Zwyczajnie kontynuujemy rozliczanie się na dotychczasowych zasadach. Z uwagi na to, że nie zawsze będzie to dla nas korzystne, warto pamiętać i o tym, że wybór formy opodatkowania, niezależnie od tego, którą wybierzemy, nie jest dokonywany raz na cały okres działalności. Forma ta może być zmieniana w każdym roku prowadzenia firmy lub wynajmowania nieruchomości. Musimy tylko pamiętać, że jeśli zmieniamy swoją decyzję, to czas na poinformowanie o tym naczelnika urzędu skarbowego upływa 20 stycznia.

@RY1@i02/2010/011/i02.2010.011.183.0010.001.jpg@RY2@

Wzory

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).