Mały podatnik to wspólnik, nie spółka

Jedną z ulg podatkowych, z jakiej może skorzystać przedsiębiorca w ramach pomocy publicznej, są jednorazowe odpisy amortyzacyjne. Odpisów takich od wartości początkowej środków trwałych można dokonywać od zaliczonych do grupy 3 - 8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym te środki zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Wysokość jednorazowych odpisów amortyzacyjnych nie może obecnie przekraczać łącznie w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro (stanowi to równowartość 197 000 zł). W tym miejscu warto dodać, że w 2010 roku limit ten był o połowę większe, czyli wynosił 100 tys. euro (stanowi równowartość 422 000 zł).

Przy określaniu limitu 50 000 euro, nie uwzględnia się odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 3500 zł. Prawo do dokonywania takich odpisów mają podatnicy, którzy w roku podatkowym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej oraz mali podatnicy.

Amortyzacja ta różni się od standardowego planu amortyzacji środków trwałych tym, że odpisów nie dokonuje się w czasie, tj. zazwyczaj w okresie kilku lat zużywania się danego środka trwałego, ale wydatki poniesione na wytworzenie lub zakup danego środka trwałego rozlicza się od razu w kosztach (do wcześniej wskazanego limitu wartości).

Organy podatkowe limit - zarówno 50 tys. euro, jak i 100 tys. euro - odnoszą w przypadku działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki nieposiadającej osobowości prawnej (np. jawna, partnerska) do przychodów osiąganych przez spółkę. Tak więc w ocenie organów podatkowych, jeśli spółka w roku podatkowym osiągnęła przychód ze sprzedaży wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w wysokości przekraczającej ustawowy limit uznania za małego podatnika, to wyklucza uznanie tej spółki (a tym samym wspólników) w kolejnym roku podatkowym za małego podatnika, który byłby uprawniony do preferencyjnej amortyzacji.

Zdaniem fiskusa dla skorzystania z jednorazowej amortyzacji istotne jest bowiem, kto nabywa środki trwałe, prowadzi ich ewidencję i dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Ponadto obowiązek prowadzenia ksiąg (ewidencji) obciąża między innymi spółkę jawną osób fizycznych, która prowadzi działalność gospodarczą, a zatem to z przychodami tego podmiotu należy łączyć dokonywanie odpisów amortyzacyjnych. To spółka - twierdzą urzędnicy - powinna spełniać warunki uznania za małego podatnika.

Niekorzystne dla wspólników stanowisko podważył jednak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 maja 2011 r. (sygn. akt II FSK 113/10, prawomocny). W ocenie sądu warunek nieprzekroczenia poziomu przychodów (wraz z należnym podatkiem od towarów i usług) odnosi się do osoby wspólnika, a nie całej spółki. Ponadto, co podkreślił sąd, definicja "małego podatnika" ma zastosowanie w obszarze całej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnosi się więc do osoby fizycznej, a nie spółki, zarówno w zakresie możliwości skorzystania z kwartalnego rozliczania zaliczek na podatek, jak i przy jednorazowej amortyzacji.

Małym podatnikiem jest podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro (w 2011 roku równowartość 4 736 000 zł, w 2010 roku równowartość 5 067 000 zł).

Jednorazową amortyzacją można objąć m.in. kotły i maszyny energetyczne, maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania, specjalistyczne maszyny, przyrządy, ruchomości, wyposażenie, zespoły komputerowe, maszyny do robót ziemnych, telefony komórkowe, wagi pojazdowe, maszyny biurowe, autobusy, naczepy, ciągniki

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 22k ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).