70-proc. podatek od odpraw i odszkodowań to ułomne przepisy i morze wątpliwości

Od 1 stycznia 2016 r. niektóre ze świadczeń wypłacanych pracownikom i menedżerom powinny być obciążane 70-proc. stawką podatku. To efekt wejścia w życie ustawy z 25 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. poz. 1992; dalej: nowelizacja). Wprowadza ona do ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; dalej: ustawa o PIT) zryczałtowaną stawkę podatku od następujących świadczeń: odszkodowań za zakaz konkurencji (art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT) oraz odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia lub rozwiązania umowy przed upływem okresu, na jaki została zawarta (art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o PIT). Nowy podatek pochłonie większość nadwyżki tych świadczeń ponad wskazane w ustawie limity, równe 3- lub 6-krotności wynagrodzenia danej osoby. Zostaną nim objęte wyłącznie spółki, w których - w największym uproszczeniu - Skarb Państwa lub samorząd terytorialny ma większość głosów na zgromadzeniu wspólników albo walnym zgromadzeniu.

Przepisy dotyczące tych świadczeń, mimo ich podobnego brzmienia, różnią się jednak pod względem szczegółów, co powoduje wiele wątpliwości interpretacyjnych. Te ostatnie mogą spowodować, że łatwo będzie uniknąć zapłaty daniny. Może się okazać, że 70-proc. podatek nie ukróci praktyki wypłacania wysokich odpraw i odszkodowań w spółkach Skarbu Państwa, choć taki był cel jego wprowadzenia.

22 grudnia 2015 r. uchwalono zmianę do nowelizacji (ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. poz. 2299), która wraz z nią weszła w życie. Ma ona charakter zawężający i w zamierzeniu została dokonana na korzyść podatników (pracowników).

Doprecyzowano w niej, że w przypadku odpraw i odszkodowań stawkę 70 proc. stosuje się wyłącznie do umów o pracę, których przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem. Takiego zastrzeżenia nie poczyniono w przypadku zakazów konkurencji, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o PIT. Zmiana została wprowadzona w ostatniej chwili i nie mogła być ogłoszona w listopadzie. Tymczasem zgodnie z postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z 22 lutego 2006 r. zmiany w zakresie prawa podatkowego powinny być ogłaszane co najmniej na miesiąc przed końcem poprzedniego roku podatkowego, czyli w tym przypadku powinno to nastąpić do końca listopada 2015 r.

Powstaje zatem wątpliwość, czy zmiana do nowelizacji może być stosowana od 1 stycznia 2016 r., czy jednak dopiero od 1 stycznia 2017 r. Przyjęcie tej drugiej interpretacji oznaczałoby, że zakresem zastosowania nowelizacji są objęci wszyscy pracownicy zatrudnieni w podmiotach wymienionych w nowych regulacjach art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy o PIT.

@RY1@i02/2016/004/i02.2016.004.18300130a.807.jpg@RY2@

Bogusław Kapłon

radca prawny, szef praktyki prawa pracy kancelarii Domański Zakrzewski Palinka

@RY1@i02/2016/004/i02.2016.004.18300130a.808.jpg@RY2@

Agata Mierzwa

adwokat w praktyce prawa pracy kancelarii Domański Zakrzewski Palinka

@RY1@i02/2016/004/i02.2016.004.18300130a.809.jpg@RY2@

Jan Czerwiński

radca prawny w praktyce podatkowej kancelarii Domański Zakrzewski Palinka