Czym charakteryzują się usługi o niskiej wartości dodanej

Usługi te obejmują rutynowe działania mające wspierać podstawową działalność biznesową. Nie mają one bezpośredniego wpływu na wysokość osiąganych przychodów. Obszary wsparcia mogą obejmować m.in. rutynowe usługi informatyczne, administracyjne, wsparcie w zakresie kadr i płac, prowadzenie ksiąg rachunkowych, zarządzanie zasobami ludzkimi. Usługi te charakteryzują się najczęściej niższym poziomem ryzyka po stronie podmiotu świadczącego je. Wynagrodzenie należne usługodawcy w tego typu transakcjach kalkulowane jest najczęściej w oparciu o metodę koszt plus (podstawą kalkulacji wynagrodzenia jest baza kosztowa powiększona o narzut zysku, jeśli jego stosowanie jest uzasadnione).

Polskie przepisy o cenach transferowych nie wyszczególniają tego rodzaju usług i nie przewidują w odniesieniu do nich szczególnych zasad kalkulacji cen ani obowiązków dokumentacyjnych. Niemniej w ramach Wspólnego Forum UE ds. Cen Transferowych podejmowane są inicjatywy mające na celu uproszczenie rozliczeń i dokumentacji tych usług. Ich efektem jest raport Wspólnego Forum dotyczący usług o niskiej wartości dodanej oraz sformułowany na jego podstawie komunikat Komisji Europejskiej popierający wdrożenie zaleceń wynikających z raportu w państwach członkowskich. Jednym z kluczowych wniosków płynących z raportu są zasady dotyczące rozliczania tego typu usług wewnątrzgrupowych w oparciu o ponoszone koszty (o ile niedostępne są rynkowe stawki za porównywalne usługi), z wyłączeniem kosztów akcjonariusza, powiększone o stosunkowo niewielką marżę. Raport wskazuje nawet na najczęściej spotykane przedziały marży dla tego typu usług, zastrzegając jednak, że konkretny poziom marży zależy od faktów i okoliczności danej transakcji (co w praktyce wymaga przeprowadzenia benchmarków). W sytuacji gdy w ramach jednej umowy realizowany jest szeroki zakres usług, Raport przewiduje możliwość zastosowania jednolitego wskaźnika narzutu zysku, pod warunkiem że poszczególne rodzaje usług mogłyby generować zbliżony do siebie zysk w transakcjach niekontrolowanych, a ewentualne odchylenia są niewielkie.

Innym ważnym aspektem poruszanym przez raport jest dokumentowanie usług o niskiej wartości dodanej. Obecnie w świetle polskich przepisów i praktyki podatnicy powinni gromadzić stosowną dokumentację, która potwierdza, że usługi zostały faktycznie wykonane oraz że wiążą się z uzyskaniem określonych korzyści ekonomicznych. Podatnik podczas kontroli powinien również przedstawić argumenty uzasadniające rynkowość ustalonych warunków współpracy, w tym wysokość wynagrodzenia za usługi. Konieczność przygotowania szerokiego zakresu dokumentacji jest procesem praco- i czasochłonnym oraz powoduje znaczne obciążenie po stronie podatnika bez jednoczesnej niepewności dotyczącej efektów kontroli podatkowej.

Raport podkreśla, że biorąc pod uwagę standardowy charakter usług, konieczne jest przyjęcie pewnych krytycznych założeń oraz zachowanie równowagi między zakresem obciążeń związanych z przygotowaniem odpowiedniej dokumentacji a poziomem ryzyka, jaki jest związany z usługami wewnątrzgrupowymi o niskiej wartości dodanej. Dlatego też w celu zwiększenia pewności podatnika oraz ujednolicenia sposobu prowadzenia kontroli podatkowych w różnych administracjach raport zawiera dodatkowo wskazówki dotyczące zakresu informacji i dokumentów, które powinny być przedmiotem analizy przez kontrolujących.

Raport ani komunikat KE nie stanowią w Polsce obowiązującego prawa (co najwyżej sugestię co do wprowadzenia zaleceń płynących z raportu do ustawodawstwa), co powoduje, że podczas ewentualnej kontroli podatkowej podatnik nie może się nań skutecznie powoływać, np. ustalając poziom narzutu czy przygotowując odpowiedni pakiet dokumentacji. Niemniej można mieć nadzieję, że polskie przepisy uwzględnią wkrótce zalecenia płynące z raportu, wprowadzając ułatwienia w wycenie i dokumentowaniu usług o niskiej wartości dodanej.

@RY1@i02/2012/087/i02.2012.087.071000600.802.jpg@RY2@

Sławomir Buszko, menedżer w zespole cen transferowych, dział doradztwa podatkowego Ernst & Young

Sławomir Buszko

menedżer w zespole cen transferowych, dział doradztwa podatkowego Ernst & Young