Darowany dług ograniczy zapłatę podatku

Sprzedawcy, którzy nie dostay zapłaty, poniosą konsekwencje związane z koniecznością sfinansowania zobowiązań podatkowych.

- Korzystne może się jednak okazać umorzenie wierzytelności w stosunku do dłużnika - podpowiada Wojciech Kaczmara, doradca podatkowy Accreo Taxand.

Wierzyciel i dłużnik powinni być świadomi konsekwencji podatkowych umorzenia należności, które wiążą się z odpowiednim ujęciem tego zdarzenia w podatku dochodowym oraz ewentualną korektą podatku od towarów i usług.

Robert Wielgórski, konsultant w PwC, przypomina, że umorzona wierzytelność, uprzednio zarachowana jako przychód należny może być dla wierzyciela kosztem uzyskania przychodu.

Gdy nie jest możliwe inne rozwiązanie (sprzedaż wierzytelności, odpisanie jej jako nieściągalnej), a zbliża się termin przedawnienia, dla wierzyciela korzystne może okazać się zwolnienie dłużnika z długu.

- Nie mogą stanowić kosztu podatkowego wierzytelności odpisane jako przedawnione - dodaje Robert Wielgórski.

Inne konsekwencje podatkowe pojawią się po stronie dłużnika. Jednak dla dłużnika powinno być neutralne, czy jego dług zostanie umorzony, czy też się przedawni.

- W obu przypadkach dłużnik obowiązany jest rozpoznać przychód dla celów podatkowych w wysokości równej wartości zobowiązania, chyba że restrukturyzacja zobowiązań zachodzi w ramach postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu - mówi Robert Wielgórski.

Istotne jest to, że wierzyciel może odpisać kwotę wierzytelności w wartości netto. Wynika to z tego, że VAT jest wyłączony z przychodów, a tym samym nie może być traktowany jako koszt uzyskania przychodu w przypadku umorzenia wierzytelności.

Wojciech Kaczmara z Accreo Taxand, radzi, aby skorzystać z ulgi na złe długi. Ulga ta polega na tym, że podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług w Polsce w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, czyli nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Inną kwestią jest rozliczenie odsetek naliczanych dłużnikowi w związku z nieterminową spłatą zobowiązania.

Wojciech Kaczmara stwierdza, że umorzenie odsetek naliczonych od wierzytelności (ale jeszcze niezapłaconych czy nieskapitalizowanych) będzie dla obu stron neutralne podatkowo. Wynika to z tego, że odsetki mogą zostać rozpoznane jako przychody lub koszty tylko w przypadku ich faktycznej zapłaty czy kapitalizacji. Jednocześnie umorzenie odsetek za zwłokę nie powinno być rozpatrywane w charakterze nieodpłatnego świadczenia dla dłużnika. Nie towarzyszy mu bowiem zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów. Takie stanowisko potwierdzają też organy podatkowe, m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 9 lutego 2009 r. (nr ILPB3/423-788/08-2/KS).

umarzającego dług kosztem uzyskania przychodu jest tylko ta część wierzytelności, która była uprzednio zarachowana jako przychód należny. Kosztem jest kwota wierzytelności bez VAT.

przychodem opodatkowanym z umorzenia długu jest kwota odpowiadająca wartości całej umorzonej kwoty. Przychodem jest kwota wierzytelności wraz z VAT.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl