Jak obliczyć wynagrodzenie i inne świadczenia dla pracownika sezonowego w ostatnim miesiącu zatrudnienia

W opisywanym przypadku najpierw należy obliczyć kwotę wynagrodzenia za czas faktycznie przepracowany we wrześniu (dalej: wynagrodzenie zasadnicze), potem wynagrodzenie chorobowe, a następnie ekwiwalent za urlop. Dopiero po tych wyliczeniach można przygotować listę płac.

Płaca zasadnicza

Aby obliczyć wynagrodzenie zasadnicze, trzeba ustalić kwotę pomniejszenia o okres choroby, jak również o czas nieprzepracowany w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w trakcie miesiąca. W tym celu należy zastosować par. 11 i 12 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. (patrz podstawa prawna).

Z przepisów tych wynika, że są trzy etapy ustalania płacy (określonej w stawce miesięcznej w stałej wysokości) za czas przepracowany, w sytuacji gdy przez część miesiąca pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim:

- dzielimy miesięczną stawkę wynagrodzenia przez 30,

- mnożymy otrzymaną kwotę przez liczbę dni wskazanych w zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby,

- odejmujemy obliczoną kwotę od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Z kolei aby obliczyć wynagrodzenie, ustalone w stawce miesięcznej w stałej wysokości, za przepracowaną część miesiąca, gdy okres pozostawania pracownika w stosunku pracy nie obejmuje pełnego miesiąca, trzeba postępować w następujący sposób:

- dzielimy miesięczną stawkę wynagrodzenia przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu,

- otrzymaną kwotę mnożymy przez liczbę godzin nieobecności pracownika w pracy,

- wynik odejmujemy od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Chorobowe

Do obliczenia kwoty wynagrodzenia chorobowego należy stosować przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (co wynika z art. 92 par. 2 k.p.).

Obliczając to wynagrodzenie, w analizowanej sytuacji trzeba postępować w następujący sposób:

- ustalamy przychód pracownika z pełnych kalendarzowych miesięcy poprzedzających chorobę (za lipiec i sierpień; uwzględniamy zarówno wynagrodzenie zasadnicze, jak również normalne wynagrodzenie i dodatki za godziny nadliczbowe, dodatek za pracę w porze nocnej, premię miesięczną regulaminową - bo zakładamy, że jest pomniejszana za okres absencji chorobowej, a także premię uznaniową - bo nie jest związana z żadnym okresem pracy);

- liczymy składki (na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe finansowane ze środków pracownika);

- pomniejszamy przychód o składki (jeśli nie została przekroczona roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - o 13,71 proc.);

- ustalamy przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego (uzyskany z powyższych obliczeń wynik dzielimy przez liczbę miesięcy, z których przychód został uwzględniony, czyli w analizowanej sytuacji przez 2);

- wynik dzielimy przez 30 i mnożymy uzyskaną wartość przez 80 proc., bo pracownik w przedstawionym stanie faktycznym ma prawo do 80 proc. wynagrodzenia chorobowego,

- otrzymaną stawkę wynagrodzenia za jeden dzień choroby mnożymy przez liczbę dni niezdolności do pracy wynikającą z zaświadczenia lekarskiego.

Ekwiwalent za urlop

Kolejnym świadczeniem, jakie pozostało do wyliczenia, jest ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Tu trzeba stosować zasady obowiązujące przy obliczaniu wynagrodzenia urlopowego, z uwzględnieniem zmian przewidzianych w par. 15 - 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. (patrz: podstawa prawna). Najpierw należy ustalić podstawę wymiaru ekwiwalentu. Przy czym sposób uwzględniania w niej poszczególnych składników wynagrodzenia zależy od ich charakteru. I tak składniki określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do ekwiwalentu. Z kolei składniki zmienne, przysługujące za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, uwzględnia się w podstawie w przeciętnej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu. Jeśli pracownik nie przepracował pełnych trzech miesięcy, wynagrodzenie przez niego uzyskane dzieli się przez liczbę dni pracy, za które przysługiwało, a następnie mnoży przez liczbę dni jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, czyli dopełnia się niepełny okres do pełnego.

Po ustaleniu podstawy wymiaru ekwiwalentu - zsumowaniu składników stałych i zmiennych w przeciętnych wysokościach - trzeba postępować w następujący sposób:

- określamy wysokość współczynnika ekwiwalentowego (jest to przeciętna liczba dni roboczych w roku kalendarzowym; w 2012 roku w przypadku większości pracowników wynosi 21),

- ustalamy ekwiwalent za jeden dzień urlopu (podstawę ekwiwalentową dzielimy przez współczynnik ekwiwalentowy),

- obliczamy ekwiwalent za jedną godzinę urlopu (kwotę ekwiwalentu za jeden dzień dzielimy przez liczbę godzin odpowiadającą dobowej normie czasu pracy pracownika - w przestawionym stanie faktycznym przez 8), a następnie mnożymy przez liczbę godzin niewykorzystanego przez pracownika urlopu wypoczynkowego.

Tyle teoria. Sprawdźmy teraz jak ją zastosować w praktyce. Zaczynamy od kartoteki płacowej, która systematyzuje elementy przychodu. W drugiej tabeli liczymy poszczególne wynagrodzenia i na koniec ujmiemy wszystko w liście płac (patrz: C11).

Kartoteka płacowa

Wynagrodzenie zasadnicze miesięczne z umowy o pracę	1800,00	1800,00	1800,00
Liczba godzin nominalnych	160,00	176,00	176,00
Liczba dni nominalnych	20,00	22,00	22,00
Liczba dni przepracowanych	11,00	22,00	22,00
Liczba godz. przepracowanych w nominalnym czasie pracy	88,00	176,00	176,00
Liczba godzin nadliczbowych z dodatkiem 50 proc.	4,00		2,00
Liczba godzin nadliczbowych z dodatkiem 100 proc.		8,00	2,00
Liczba godzin nocnych	32,00	40,00	48,00
Wynagrodzenie zasadnicze za pracę w nominalnym czasie pracy	990,00	1800,00	1800,00
Normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe	45,00	81,84	40,92
Dodatek za godziny nadliczbowe - 50 proc.	22,52	0,00	10,24
Dodatek za godziny nadliczbowe - 100 proc.	0,00	81,84	20,46
Dodatek nocny (20 proc. stawki godz. z minimalnego wynagrodzenia)	60,16	68,00	81,60
Premia regulaminowa miesięczna (pomniejszana za okres choroby nieproporcjonalnie)	388,00	580,00	620,00
Premia uznaniowa			220,00
Płaca brutto	1505,68	2611,68	2793,22

Katalog świadczeń pracownika

Wynagrodzenie za czas faktycznie przepracowany	Ustalanie kwoty pomniejszenia wynagrodzenia za czas choroby: Krok 1 1800 zł (miesięczna stawka wynagrodzenia) : 30 = 60 zł Krok 2 60 zł x 5 dni (liczba dni wskazanych w ZUS ZLA) = 300 zł (kwota pomniejszenia z tytułu choroby) Obliczenie kwoty pomniejszenia wynagrodzenia z tytułu nieprzepracowania całego miesiąca: Krok 1 1800 zł (miesięczna stawka wynagrodzenia) : 160 godzin (liczba godzin pracy przypadających do przepracowania we wrześniu) = 11,25 zł Krok 2 11,25 zł x 80 godz. (liczba godzin do przepracowania przypadająca w okresie od 15 do 30 września) = 900 zł (kwota pomniejszenia z tytułu rozwiązania umowy w trakcie miesiąca) Krok 3 1800 zł - 300 zł - 900 zł = 600 zł (kwota wynagrodzenia za czas przepracowany we wrześniu)
Wynagrodzenie chorobowe	Krok 1 2611,68 zł + 2793,22 zł = 5404,90 zł (przychód za lipiec i sierpień - patrz: kartoteka płacowa) Krok 2 5404,90 x 13,71 proc. = 741,01 zł (składki) Krok 3 5404,90 zł - 741,01 zł = 4663,89 zł (pomniejszony przychód) Krok 4 4663,89 zł : 2 (miesiące) = 2331,95 zł (podstawa wymiaru) Krok 5 2331,95 zł : 30 x 80 proc. = 62,19 zł (dzienna kwota wynagrodzenia chorobowego) Krok 6 62,19 zł x 5 (dni choroby) = 310,95 zł (kwota wynagrodzenia chorobowego za 5 dni niezdolności do pracy)
Ekwiwalent za urlop	Krok 1 2100,58 zł (suma zmiennych składników wypłaconych w okresie trzech miesięcy z pominięciem premii uznaniowej) : 55 (liczba dni przepracowanych w okresie trzech miesięcy) = 38,19 zł 38,19 zł x 64 dni (liczba dni jaką pracownik przepracowałby, gdyby przepracował pełne 3 miesiące) = 2444,16 zł (zmienne składniki po dopełnieniu) 2444,16 zł : 3 = 814,72 zł (średnia ze składników zmiennych) 1800 zł (stała płaca miesięczna w wysokości obowiązującej w miesiącu nabycia prawa do ekwiwalentu) + 814,72 zł (średnia ze składników zmiennych) = 2614,72 zł (podstawa do ekwiwalentu) Krok 2 2614,72 zł (podstawa do ekwiwalentu) : 21 (współczynnik do ekwiwalentu) = 124,51 zł (kwota ekwiwalentu za dzień) Krok 3 124,51 zł : 8 (liczba godzin odpowiadająca dobowej normie czasu pracy pracownika) = 15,56 zł (stawka za godzinę) Krok 4 15,56 zł x 56 godz. (liczba godzin niewykorzystanego urlopu) = 871,36 zł (kwota ekwiwalentu za urlop)

Lista płac

(przy założeniu, że pracownik jest uprawniony do podstawowych kosztów uzyskania przychodów i złożył oświadczenie PIT-2)

przychód	1782,31 zł	- 600 zł (wynagrodzenie za czas faktycznie przepracowany) + 310,95 zł (wynagrodzenie chorobowe) + 871,36 zł (ekwiwalent za urlop) = 1782,31 zł
składki na ubezpieczenia społeczne	201,72 zł	- podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne: 1471,36 zł (przychód pomniejszony o wynagrodzenie chorobowe) - składka emerytalna: 1471,36 zł x 9,76 proc. = 143,60 zł - składka rentowa: 1471,36 zł x 1,5 proc. = 22,07 zł - składka chorobowa: 1471,36 zł x 2,45 proc. = 36,05 zł - suma składek: 201,72 zł
składka zdrowotna odliczana od podatku przekazywana do ZUS	122,50 zł 142,25 zł	- podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 1580,59 zł [1471,36 zł (podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne) + 310,95 zł (wynagrodzenie chorobowe) - 201,72 zł (składki na ubezpieczenia społeczne)] - składka zdrowotna odliczana od podatku: 1580,59 zł x 7,75 proc. = 122,50 zł - składka zdrowotna przekazywana do ZUS: 1580,59 zł x 9 proc. = 142,25 zł
zaliczka na podatek dochodowy	96 zł	- podstawa opodatkowania po zaokrągleniu: 1469 zł [1782,31 zł (przychód) - 111,25 zł (koszty uzyskania przychodu) - 201,72 (składki na ubezpieczenia społeczne)] - zaliczka do US po zaokrągleniu: 96 zł [1469 zł x 18 proc. - 46,33 zł (ulga podatkowa) - 122,50 zł (składka zdrowotna)]
kwota do wypłaty	1342,34 zł	1782,31 zł - 201,72 zł (składki na ubezpieczenia społeczne) - 142,25 zł (składka zdrowotna) - 96 zł (zaliczka do US) = 1342,34 zł

@RY1@i02/2012/173/i02.2012.173.217001000.802.jpg@RY2@

Aldona Salamon, ekspert ds. wynagrodzeń, wykładowca

Aldona Salamon

ekspert ds. wynagrodzeń, wykładowca

Podstawa prawna

Art. 36 ust. 2, art. 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Par. 11, par. 12 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.).

Par. 14 - 19 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.).