Poradnia ubezpieczeniowa

Czy za członków rodziny wspólnika spółki cywilnej trzeba opłacać składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Jak ustalić podstawę wymiaru przy zatrudnieniu krótszym niż 12 miesięcy

Czy po przedłużeniu umowy do dnia porodu należy się zasiłek macierzyński

Jaka emerytura będzie przysługiwała policjantowi, który wstąpił do służby przed 2013 rokiem

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

W czasie trwania urlopu bezpłatnego pracownikowi nie przysługuje zasiłek chorobowy. Zasada ta ma zastosowanie także do wynagrodzenia za czas choroby wypłacanego ze środków własnych pracodawcy. Jeśli pracownik dostarczył zaświadczenie lekarskie po złożeniu wniosku o urlop bezpłatny, to pracodawca powinien wypłacić mu wynagrodzenie chorobowe tylko za te dni, gdy zatrudniony nie przebywał na tym urlopie. Do limitu wypłaty wynagrodzenia za czas choroby należy wliczyć tylko te dni, za które wynagrodzenie to zostało wypłacone. Świadczenia chorobowe przysługują jednak za okres przed i po zakończeniu urlopu bezpłatnego.

W przedstawionej sytuacji pracownik ma zatem prawo do wynagrodzenia za czas choroby, orzeczonej w zaświadczeniu lekarskim ZUS ZLA na okres od 16 stycznia do 8 lutego 2013 r., jedynie za okres od 16 do 20 stycznia 2013 r. (5 dni) oraz od 1 do 8 lutego 2013 r. (8 dni) - łącznie 13 dni. W tym przypadku pracownik wykorzystał zatem z limitu wypłaty wynagrodzenia chorobowego przysługującego mu w 2013 r. okres 13 dni.

Podstawa prawna

Art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Nie ma takiego obowiązku.

Wspólnicy spółki cywilnej w zakresie ubezpieczeń społecznych, a także ubezpieczenia zdrowotnego są traktowani jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne jest każdy ze wspólników na własne ubezpieczenia. Spółka jest zaś płatnikiem składek za osoby świadczące pracę w tej spółce (np. za pracowników czy też zleceniobiorców).

Zgodnie z przepisami ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy do opłacania składek na FGŚP za pracowników zobowiązani są m.in. przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą na terytorium Polski, jeżeli odrębne przepisy nie wyłączają możliwości ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy.

Za pracownika w rozumieniu przepisów tej ustawy uważa się osoby, które zgodnie z przepisami polskiego prawa:

wsą zatrudnione na podstawie stosunku pracy,

wsą zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą,

wwykonują pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,

wwykonują pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz pracodawcy będącego rolniczą spółdzielnią produkcyjną, spółdzielnią kółek rolniczych lub inną spółdzielnią zajmującą się produkcją rolną,

jeśli z tego tytułu podlegają obowiązkowi ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Wspólnicy spółki cywilnej są przedsiębiorcami i możliwe jest ogłoszenie ich upadłości. Skutkiem ogłoszenia upadłości wspólnika jest rozwiązanie spółki cywilnej (art. 874 par. 2 kodeksu cywilnego). Zasadą jest więc, że spółka opłaca składki na FGŚP niejako w imieniu wspólników. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 10 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych składki na ten fundusz nie trzeba opłacać za małżonka pracodawcy, a także za jego dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione, rodziców, macochę, ojczyma, rodzeństwo, wnuki, dziadków, zięciów i synowych, bratowych, szwagierek i szwagrów oraz osób wykonujących pracę zarobkową w gospodarstwie rolnym.

Z uwagi na to, że spółka cywilna realizuje obowiązek opłacania składek na FGŚP faktycznie w imieniu wspólników, którzy są przedsiębiorcami (przedsiębiorcami są wspólnicy, a nie spółka), należy uznać, że w sytuacji, gdy pracownik (czy też zleceniobiorca) zatrudniony w spółce jest osobą wymienioną w art. 10 wskazanej wyżej ustawy, tzn. jest spokrewniony lub spowinowacony z jednym z jej wspólników, nie trzeba opłacać za niego składki na FGŚP.

W konsekwencji spółka cywilna, która zatrudnia syna i synową jednego ze wspólników, nie musi opłacać za te osoby składki na ten fundusz.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121, z późn. zm.).

Art. 4 ust. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).

Art. 874 par. 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby powinno stanowić uzupełnione wynagrodzenie pracownika za styczeń 2013 r.

Zasadą jest, że podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby, ustalaną na zasadach określonych dla zasiłku chorobowego, stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Są jednak sytuacje, gdy podstawę wymiaru ustala się z okresu krótszego. Należy do nich przypadek zatrudnienia krótszego niż 12 miesięcy. Podstawę wymiaru świadczeń z tytułu choroby stanowi wówczas przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za pełne kalendarzowe miesiące zatrudnienia.

Wyjątkiem jest także sytuacja, gdy pracownik zachoruje już w pierwszym miesiącu zatrudnienia. W takim przypadku podstawę wymiaru stanowi uzupełnione wynagrodzenie za ten pierwszy miesiąc zatrudnienia.

Jeśli pracownik został zatrudniony w trakcie miesiąca, a niezdolność do pracy powstała w następnym, drugim miesiącu zatrudnienia, podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby stanowi wynagrodzenie za pierwszy pełny kalendarzowy miesiąc zatrudnienia.

W przypadku opisanym w pytaniu wystąpiła taka właśnie sytuacja. Pracownik został zatrudniony od 10 grudnia 2012 r., a zachorował w miesiącu następnym. Podstawę wymiaru przysługującego mu wynagrodzenia za czas choroby stanowi zatem uzupełnione wynagrodzenie za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, czyli za styczeń 2013 r.

Zakładając, że w styczniu pracownik przepracował 12 dni roboczych, a miał obowiązek przepracować 22 dni, podstawa ta wynosi 3796,76 zł. Ustalamy ją w następujący sposób:

2400 zł x 13,71 proc. = 329,04 zł,

2400 zł - 329,04 zł = 2070,96 zł,

2070,96 zł : 12 dni x 22 dni = 3796,76 zł.

Podstawa prawna

Art. 36 ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Pracownica będzie miała prawo do zasiłku macierzyńskiego, gdyż urodzi dziecko w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

Należy pamiętać, że umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, zostaje przedłużona do dnia porodu.

W sytuacji opisanej w pytaniu pracownica spełnia warunki do przedłużenia z nią umowy o pracę do dnia porodu, gdyż została zatrudniona na okres 4 miesięcy, a w dniu, gdy umowa o pracę miałaby ulec rozwiązaniu (31 marca 2013 r.), będzie już w ciąży ponad 6 miesięcy. W związku z tym umowa o pracę zostanie przedłużona do dnia porodu. Będzie to jednocześnie ostatni dzień pozostawania przez zatrudnioną w ubezpieczeniu chorobowym, co daje jej prawo do zasiłku macierzyńskiego.

W tym przypadku pracodawca będzie zobowiązany do wypłaty zasiłku macierzyńskiego tylko za 1 dzień urlopu macierzyńskiego (dzień porodu), przy czym wypłaty zasiłku macierzyńskiego za cały okres może dokonać oddział ZUS. W tym celu pracodawca powinien przesłać do ZUS właściwego według miejsca zamieszkania pracownicy przedłożony przez nią skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie płatnika składek na druku ZUS Z-3, informację o udzieleniu urlopu macierzyńskiego na dzień porodu oraz informację o niewypłaceniu zasiłku macierzyńskiego za ten jeden dzień.

Podstawa prawna

Art. 177 par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 30 ust. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

ekspert od emerytur i rent

Tak. Przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2012 r. przewidywały możliwość uzyskania emerytury policyjnej przez byłego funkcjonariusza służb mundurowych, który w dniu zwolnienia ze służby uzyskał co najmniej 15 lat tej służby, bez względu na to, jaki wiek osiągnął do czasu ubiegania się o to świadczenie. Wysokość emerytury wynosiła 40 proc. podstawy jej wymiaru i wzrastała o 2,6 proc. tej podstawy za każdy dalszy rok służby (powyżej 15 lat), nie więcej jednak niż do 75 proc. tej podstawy. Podstawę wymiaru emerytury stanowiło uposażenie należne w ostatnim miesiącu pełnienia służby.

Nowelizacja ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych, która weszła w życie 1 stycznia 2013 r., przewiduje, że emerytura policyjna dla funkcjonariusza, który wstąpił do służby po raz pierwszy po 31 grudnia 2012 r., przysługuje, o ile w dniu zwolnienia ze służby (a w określonych przypadkach również po zwolnieniu ze służby) ukończył on 55 lat i ma co najmniej 25 lat służby. Zgodnie z nowymi przepisami emerytura ta wynosi 60 proc. podstawy jej wymiaru za 25 lat służby i rośnie o 3 proc. za każdy dalszy rok tej służby, maksymalnie do 75 proc. podstawy wymiaru.

Na nowych zasadach ustalana jest, w świetle przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2013 r., także podstawa wymiaru emerytury policyjnej. Podstawa ta nie jest już uzależniona wyłącznie od wysokości uposażenia należnego funkcjonariuszowi w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Organ emerytalny oblicza podstawę wymiaru emerytury policyjnej z uwzględnieniem średniego uposażenia należnego funkcjonariuszowi przez 10 kolejnych lat kalendarzowych (wybranych przez funkcjonariusza, a w razie braku wyboru z jego strony - z 10 kolejnych lat kalendarzowych poprzedzających rok zwolnienia ze służby).

Należy jednak podkreślić, że wszyscy funkcjonariusze, którzy zostali przyjęci do służby najpóźniej 31 grudnia 2012 r., zachowują nie tylko możliwość nabycia prawa do emerytury policyjnej na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2012 r., lecz także prawo do jej obliczenia według dotychczasowych regulacji. Dotyczy to także:

wfunkcjonariuszy przyjętych do służby po 31 grudnia 2012 r., jeśli pełnili wcześniej służbę w charakterze funkcjonariusza innej służby mundurowej, do której zostali przyjęci przed 1 stycznia 2013 r.,

wfunkcjonariuszy przyjętych do służby po 31 grudnia 2012 r., jeśli pełnili wcześniej zawodową służbę wojskową lub służbę kandydacką, do której zostali powołani przed 1 stycznia 2013 r.

Oznacza to, że w związku ze wstąpieniem do służby przed 2013 r. emerytura przyznana po 15 latach jej pełnienia zostanie obliczona autorowi listu na podstawie ostatniego przysługującego mu uposażenia.

Podstawa prawna

Art. 2 ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 664).