Za opóźnienie ZUS może nałożyć na płatnika dodatkową opłatę

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą muszą co miesiąc opłacać do ZUS składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za siebie oraz zatrudnione osoby. Konieczne jest też opłacenie składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeśli są one należne.

Obliczenie kwoty odsetek

Od nieopłaconych w terminie składek płatnik musi zapłacić odsetki za zwłokę w wysokości i na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. Odsetki za zwłokę płatnik składek ma obowiązek wyliczyć samodzielnie i bez wezwania oddziału ZUS uregulować je wraz z zaległą składką.

Od 1 stycznia 2009 r. istnieje możliwość zastosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę (w wysokości 75 proc. stawki pełnej) w przypadku:

● złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji wraz z uzasadnieniem przyczyn korekty, i

● zapłaty w całości, w ciągu siedmiu dni od dnia złożenia korekty, zaległości podatkowej.

Kwotę odsetek za zwłokę nalicza się od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności składki do dnia dokonania wpłaty włącznie, według podanego obok wzoru.

Odsetki należy naliczyć odrębnie od kwoty należnych składek na ubezpieczenia: społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP. Warto jednak wiedzieć, że odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 6,60 zł. Przy obliczaniu kwoty odsetek należy pamiętać, że zaokrągla się ją do pełnych złotych, czyli końcówki wyliczonych kwot wynoszących mniej niż 50 groszy pomija się natomiast wynoszących 50 groszy i więcej podwyższa się do pełnych złotych.

Jeżeli płatnik dokonał wpłaty na poczet składki za dany miesiąc po terminie oraz jest ona niższa od sumy zaległej składki za ten miesiąc i odsetek za zwłokę od tej składki wyliczonych na dzień tej wpłaty, wtedy wpłacona kwota jest dzielona proporcjonalnie na należność główną i na odsetki za zwłokę od tej części składki według następującego wzoru:

@RY1@i02/2009/220/i02.2009.220.185.0001.101.jpg@RY2@

a - to suma kwoty zaległej (należnej) składki za dany miesiąc i odsetek za zwłokę od tej składki, wyliczonych na dzień dokonanej wpłaty

b - to kwota samych odsetek za zwłokę wyliczonych od zaległej składki na dzień wpłaty

c - to dokonana faktycznie wpłata w kwocie zaniżonej, tj. niższej od a

x - to kwota należnych odsetek za zwłokę od faktycznie dokonanej wpłaty części składki.

Ze wzoru tego wynika, że z zaniżonej wpłaty dokonanej po terminie pokrywa się w pierwszej kolejności kwotę należnych odsetek za zwłokę od tej wpłaty, a nie kwotę części należności głównej (części składki). Płatnikowi składek pozostaje w dalszym ciągu do opłacenia różnica składki wraz z odsetkami za zwłokę do dnia jej zapłaty włącznie.

Hipoteka albo zastaw

Skutkiem nieopłacenia składek w wyznaczonym terminie może być wpis hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność płatnika składek. ZUS ma także prawo do wystąpienia z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości dłużnika zalegającego z opłatą należności z tytułu składek (również gdy dłużnikiem jest państwowa jednostka organizacyjna niebędąca jednostką budżetową).

Dla zabezpieczenia należności z tytułu składek ZUS przysługuje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomościach dłużnika. Podstawą ustanowienia hipoteki przymusowej jest doręczona decyzja określająca wysokość należności z tytułu składek o odpowiedzialności osoby trzeciej lub o odpowiedzialności następcy prawnego.

Wystawione przez ZUS dokumenty potwierdzające istnienie należności z tytułu składek oraz jej wysokość są podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej własność zobowiązanego. Jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.

Należności z tytułu składek mogą być również zabezpieczone ustawowym prawem zastawu na ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika.

Skarbowi Państwa przysługuje zastaw skarbowy na wszystkich będących własnością płatnika oraz stanowiących współwłasność łączną płatnika i jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 11 tys. zł. Zastawem skarbowym nie mogą być jednak obciążone rzeczy lub prawa majątkowe niepodlegające egzekucji oraz mogące być przedmiotem hipoteki.

W przypadku nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości ZUS może wymierzyć płatnikowi składek opłatę dodatkową w wysokości do 100 proc. nieopłaconej kwoty składek. Od decyzji w sprawie wymierzenia opłaty dodatkowej przysługuje płatnikowi odwołanie do sądu

Terminy opłacania składek

Dokumenty rozliczeniowe powinny być przesłane, a składki opłacone w terminie do:

● 5 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni - w przypadku jednostek budżetowych, zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych w rozumieniu art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych,

● 10 dnia następnego miesiąca - w przypadku opłacających składki wyłącznie za siebie,

● 15 dnia następnego miesiąca - w przypadku pozostałych płatników.

Jeżeli ostatni dzień terminu płatności przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.

Przykład: Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Osoba prowadząca działalność gospodarczą samodzielnie przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Mimo że za sierpień powinna opłacić składki do 10 września 2009 r., opłaciła je dopiero 20 września. Skutkiem opłacenia składek po terminie jest ustanie ubezpieczenia chorobowego od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który składki nie zostały opłacone w terminie, tj. od 1 sierpnia 2009 r.

@RY1@i02/2009/220/i02.2009.220.185.0001.001.jpg@RY2@

Wzór na obliczenie odsetek

Michał Jarosik

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 23, 24, 26, 27, 47 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.).

Art. 41, 53, 56 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. nr 165, poz. 1373 z późn. zm.).

Obwieszczenie ministra finansów z 6 sierpnia 2008 r. w sprawie wysokości kwot wymienionych w art. 41 par. 1 i w art. 112 par. 1 pkt 3 ustawy - Ordynacja podatkowa (MP nr 61, poz. 539).