Jakie umowy uwzględniać przy ustalaniu wysokości świadczeń chorobowych

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 36 ust. 1‒2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa) podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli zaś niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy zatrudnienia, to podstawę wymiaru stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia. Może się jednak zdarzyć, że w okresie, który zgodnie z powyższymi regułami powinien być brany pod uwagę do obliczenia zasiłku, pracownik po kolei miał zawartych kilka umów o pracę – z tym samym pracodawcą lub z różnymi. Wówczas należy zastosować zasadę określoną w art. 36 ust. 4 ustawy zasiłkowej, z którego wynika, że podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy.

Zasada ta została doprecyzowana przez ZUS w „Komentarzu do ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ‒ wybrane zagadnienia” stanowiącym załącznik do wytycznych nr 994800/0200/13/2022 członka zarządu nadzorującego Pion Świadczeń i Orzecznictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 1 kwietnia 2022 r. ZUS informuje w „Komentarzu…”, że do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przyjmuje się wynagrodzenie uzyskane przez pracownika u płatnika składek w okresie ubezpieczenia chorobowego, z tytułu którego przysługuje zasiłek chorobowy. Natomiast w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę w trybie określonym w art. 231 kodeksu pracy (dalej: k.p.) podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się na podstawie wynagrodzenia uzyskanego u poprzedniego i aktualnego płatnika składek. W pozostałych przypadkach podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie uzyskane wyłącznie u aktualnego płatnika składek. Jeśli natomiast pracownik miał zawartych kilka umów z tym samym pracodawcą (następujących po sobie), to, jak wyjaśnia ZUS, wynagrodzenie wypłacone z tytułu tych umów sumuje się. Co trzeba podkreślić, zdaniem ZUS nie traktuje się jako przerwy w ubezpieczeniu przerwy przypadającej na dzień ustawowo wolny od pracy. Zasada ta ma także zastosowanie do umów zlecenia. W odniesieniu do nich ZUS wyjaśnia, że przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się wynagrodzenie z tytułu kolejnych umów trwających bez przerwy albo gdy przerwa między umowami przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, albo gdy umowy zawierane są na nakładające się okresy.