Dlaczego warto zatrudniać pracowników 50+

Przepisy dotyczące promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy stwarzają dla pracodawców bodźce nie tylko do zatrudniania pracowników w zaawansowanym wieku, ale także do doskonalenia ich umiejętności zawodowych. Pracodawca może bowiem wnioskować do starosty o korzystniejsze refundowanie z Funduszu Pracy kosztów ich dokształcania. Wniosek może złożyć ten pracodawca, który utworzył w swojej firmie fundusz szkoleniowy. Jeżeli pracodawca szkoli pracowników w wieku 45 lat i powyżej może liczyć na refundację w wynoszącą do 80 proc. poniesionych kosztów. Maksymalne ograniczenie na jedną osobę stanowi kwota 300 proc. przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy. W stosunku do pozostałych pracowników można liczyć na współfinansowanie ich szkoleń ze środków Funduszu Pracy w wysokości do 50 proc. poniesionych kosztów, nie więcej jednak niż do wysokości przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy. Trzeba jednak pamiętać, że pracodawca, który utworzył fundusz szkoleniowy i korzysta z refundacji ze środków Funduszu Pracy części kosztów szkolenia, ma określone powinności. Jest on bowiem zobowiązany do udostępnienia staroście, na jego żądanie, dokumentu potwierdzającego istnienie funduszu szkoleniowego, list imiennych osób kierowanych na szkolenia oraz dokumentów stwierdzających poniesione koszty szkolenia Refundacja dokonywana jest natomiast na warunkach określonych w umowie zawartej pomiędzy starostą a pracodawcą.

Podstawa prawna

Art. 69 ust. 1 i 1a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Wprawdzie niedawne zmiany w przepisach prawa wprowadziły nowe mechanizmy zachęcające pracodawców do zatrudniania osób powyżej 50 roku życia, to jednak niektóre z nich zależą od posiadania statusu bezrobotnego przez te osoby. Pracodawcy korzystają z ulgowej taryfy w zakresie niektórych obciążeń finansowych, jeżeli zatrudniają osobę będącą w szczególnej sytuacji na rynku pracy, a taką jest bezrobotny powyżej 50 roku życia. I tak pracodawca nie musi obecnie opłacać składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za osoby zatrudnione, które ukończyły 50 rok życia, pod warunkiem że w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawały one w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy. Zwolnienie to dotyczy osób zatrudnionych po dniu 30 czerwca 2009 r. i jest ograniczone czasowo. Wynosi bowiem 12 miesięcy, liczonych od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę z takim pracownikiem. W opisanej sytuacji pracownik posiada wprawdzie wiek powyżej 50 lat, ale z uwagi na to, że nie są spełnione pozostałe warunki związane z pozostawaniem przez niego w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy w okresie 30 dni przed zatrudnieniem, pracodawca nie będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek na FGŚP. Dotyczyć to będzie także składek opłacanych na Fundusz Pracy.

Podstawa prawna

Art. 9b ust. 1 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Pracodawcy nie muszą obecnie płacić składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Pracy za pracowników, którym pozostało niewiele lat do osiągnięcia wieku emerytalnego. Zmniejszenie obciążeń finansowych po stronie pracodawcy w założeniu ma sprzyjać utrzymaniu aktywności zawodowej osób będących u schyłku swojej kariery zawodowej. I tak pracodawca jest zwolniony z opłacania składek na FGŚP za pracowników, którzy osiągnęli wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn. Taka sama sytuacja dotyczy składek na Fundusz Pracy, które pracodawca opłaca tylko za te osoby, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn. W przeciwieństwie do zwolnienia ze składek na wymienione Fundusze, które dotyczy osób bezrobotnych z ukończonym wiekiem 50 lat zatrudnionych po dniu 30 czerwca 2009 r., omawiane zwolnienie obejmuje wszystkich pracowników, którzy spełniają kryterium wieku, niezależnie od daty ich zatrudnienia.

Podstawa prawna

Art. 9b ust. 2 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).

Art. 104b ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Pracodawca może co prawda korzystać ze wsparcia środków Funduszu Pracy na organizację szkoleń dla pracowników, ale pod warunkiem utworzenia w zakładzie funduszu szkoleniowego. Chodzi więc o to, aby pracodawca wyznaczył w swojej firmie kwotę na finansowanie szkoleń dla pracowników. Obecnie zasady funkcjonowania tego funduszu są prostsze. Pracodawca nie jest bowiem zobowiązany do opracowania planu szkoleniowego i decyduje o wydatkowaniu środków z funduszu w uzgodnieniu z pracownikiem kierowanym na szkolenie. Jeżeli pracodawca posiada taki fundusz, może ubiegać się o zwrot kosztów poniesionych na szkolenia pracowników w wieku 45 lat i powyżej w wysokości do 80 proc., nie więcej jednak niż do 300 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Natomiast pracodawca, który nie utworzył funduszu szkoleniowego, może liczyć na refundację z Funduszu Pracy, jeżeli kieruje pracownika na trwające co najmniej 22 dni robocze szkolenie w wymiarze równym jego czasowi pracy i udziela mu na ten okres płatnego urlopu szkoleniowego, a na okres szkolenia tego pracownika zatrudnia bezrobotnego skierowanego przez powiatowy urząd pracy. W takim przypadku refundacja obejmuje koszty szkolenia pracownika - w wysokości do 80 proc. przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozpoczęcia szkolenia, na jednego pracownika oraz wynagrodzenie osoby skierowanej przez powiatowy urząd pracy, wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne od tego wynagrodzenia, w wysokości nieprzekraczającej 40 proc. przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozpoczęcia szkolenia. Taka sytuacja jednak w opisanym przypadku nie zachodzi.

Podstawa prawna

Art. 69 ust. 2 i 2a ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Pracodawca za czas choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, trwającą łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, jest zobowiązany wypłacić pracownikowi wynagrodzenie chorobowe w wysokości 80 proc., chyba że obowiązujące w zakładzie przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu. Czymś stosunkowo nowym jest natomiast wyróżnienie kategorii pracowników, którzy ukończyli 50 lat i odciążenie pracodawców z części kosztów związanych z wypłacanymi im wynagrodzeniami chorobowymi. Pracodawca wypłaca bowiem tym pracownikom wynagrodzenie gwarancyjne za czas choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną za okres łączny do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego, a nie 33 dni tak jak w stosunku do pozostałych zatrudnionych. Konsekwentnie za czas niezdolności do pracy, trwającej łącznie dłużej niż 14 dni w ciągu roku kalendarzowego, pracownikowi, który ukończył 50 rok życia, przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Należy jednak pamiętać, że zasada ta dotyczy niezdolności pracownika do pracy przypadającej po roku kalendarzowym, w którym ukończył on 50 rok życia. W opisanej sytuacji warunek ten został jednak spełniony.

Podstawa prawna

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Starosta może skierować bezrobotnego powyżej 50 roku życia do wykonywania pracy w ramach prac interwencyjnych przez okres do 24 miesięcy oraz dokonywać refundacji poniesionych przez pracodawcę kosztów na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne. Okres ten może wynosić nawet do czterech lat, jeżeli refundacja poniesionych kosztów wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne będzie obejmować koszty poniesione za co drugi miesiąc zatrudnienia. Pracodawca może liczyć na jeszcze jedną korzyść. Otóż starosta, kierując bezrobotnych do wykonywania pracy w ramach prac interwencyjnych, może zrefundować koszty wyposażenia i doposażenia ich stanowisk pracy. Jeżeli do pracy w ramach prac interwencyjnych są kierowani bezrobotni, którzy spełniają warunki konieczne do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego - refundacja jest przyznawana w wysokości do 80 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia. Jeżeli natomiast są to osoby niespełniające warunków koniecznych do uzyskania tego świadczenia - refundacja jest przyznawana w wysokości do 50 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia.

Podstawa prawna

Art. 59 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Danuta Klucz