Nie można pobierać jednocześnie wynagrodzenia za pracę i zasiłku chorobowego

Powyższą tezę można wysnuć z wyroku Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2010 r., który zapadł na tle następującego stanu faktycznego.

Urszula M. była zatrudniona na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży na podstawie umowy na czas nieokreślony. Stosunek pracy ustał w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracodawcę. Jako przyczynę podano redukcję stanowiska pracy. Przed zawarciem z Urszulą M. umowy na czas nieokreślony pracodawca nie kierował jej na badania lekarskie. W czasie zawierania umowy na czas nieokreślony pracownica nie wiedziała, że jest w ciąży, bowiem dopiero po miesiącu od zatrudnienia odbyła wizytę u lekarza, podczas której dowiedziała się o tym fakcie. Wówczas poinformowała pracodawcę o swoim stanie zdrowia i w tym samym dniu wręczono jej wypowiedzenie umowy o pracę i jednocześnie zwolnioną ją z obowiązku świadczenia pracy w trakcie wypowiedzenia. W okresie od 2 stycznia 2007 r. do 21 czerwca 2007 r. korzystała ze zwolnienia lekarskiego. ZUS poinformował, że ustalił Urszuli M. prawo do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia, tj. od 15 stycznia 2007 r. do 21 czerwca 2007 r., i dokonał wypłaty świadczenia z tego tytułu.

Pracownica złożyła pozew do sądu o przywrócenie do pracy.

Sąd rejonowy uwzględnił jej żądania, przywrócił Urszulę M. do pracy, a ponadto zasądził od pracodawcy na rzecz pracownicy wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy. Uwzględniając powództwo sąd rejonowy uznał, że prawdziwym powodem wypowiedzenia umowy o pracę było uzyskanie informacji o ciąży. Zdaniem sądu, w kontekście art. 177 par. 4 k.p. nie wynikało, aby pracodawca ogłosił upadłość lub był w stanie likwidacji, a tylko taka sytuacja umożliwiała wypowiedzenie pracownicy w ciąży umowy o pracę.

Apelację złożył pracodawca.

Sąd okręgowy ją oddalił. Ustalił, że głównym zarzutem pracodawcy był orzeczony obowiązek zapłaty na rzecz pracownicy wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy, a w szczególności ostateczna wielkość kwoty podlegającej wypłacie. Zdaniem sądu okręgowego ustalenie wysokości tego wynagrodzenia stanowiło przedmiot ewentualnego odrębnego sporu.

Skargę kasacyjną złożył pracodawca.

Zdaniem Sądu Najwyższego problem dotyczy wykładni i zastosowania przepisów dotyczących prawa do wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy (art. 47 k.p.) w sytuacji, gdy w tym okresie Urszuli M. przysługiwał zasiłek chorobowy i macierzyński.

Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje jako zasadę, że pracownik nie może pobierać jednocześnie wynagrodzenia za pracę i świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego. Okres pobierania zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego podlega odliczeniu od okresu, za który pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (wyrok SN z 9 grudnia 2003 r., I PK 81/03, OSNP 2004/21/370).

Sąd Najwyższy stwierdził, że czas pozostawania bez pracy, za który pracownikowi przywróconemu do pracy przysługuje wynagrodzenie, obejmuje okres, w którym pracownik mógł wykonywać pracę, tzn. był gotowy do podjęcia jej świadczenia, a wynagrodzenia za pracę został pozbawiony wyłącznie wskutek bezprawnej odmowy dopuszczenia go do pracy. Okres niezdolności do pracy, za który pracownik otrzymał zasiłek chorobowy z ubezpieczenia, nie jest okresem pozostawania bez pracy. Stanowisko takie było prezentowane przez Sąd Najwyższy także w wyroku z 25 stycznia 1983 r. (I PRN 139/82, OSNC 1983/9/138), w którym stwierdzono, że w sytuacji gdy w okresie pozostawania bez pracy pracownik był czasowo niezdolny do pracy i nabył uprawnienie do zasiłku chorobowego, okres pobierania tego zasiłku należy odliczyć od okresu, za który pracownikowi ma być przyznane wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.

Zdaniem Sądu Najwyższego nie ma podstaw, aby pracownik uzyskiwał jednocześnie dwa świadczenia: zasiłek chorobowy i omawiane wynagrodzenie.

Maciej Kasperowicz

maciej.kasperowicz@infor.pl