Inspektor pracy nie może nakazać wypłaty spornego wynagrodzenia

Nakaz taki wydawany jest w trybie administracyjnym. Dotyczyć on może także wszelkich innych świadczeń należnych pracownikom, a więc na przykład odpraw, ekwiwalentów czy nagród jubileuszowych. Nakazy dotyczące wypłaty wynagrodzeń podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Mają one charakter decyzji administracyjnej, która kierowana jest do pracodawcy jako podmiotu prawnego. Celem nakazu jest zdyscyplinowanie pracodawcy i wymuszenie przestrzegania przepisów prawa pracy, przed ewentualnym nałożeniem kary grzywny. Przyjmuje się, że warunkiem wydania przez inspektora pracy tego typu decyzji jest to, aby prawo do wynagrodzenia nie budziło wątpliwości. Wydanie nakazu dotyczyć będzie najczęściej wynagrodzeń już naliczonych, a nie wypłaconych. Bezsporne mogą być również wynagrodzenia wynikające wprost z przepisów prawa pracy powszechnie obowiązujących lub przepisów zakładowych, czyli na przykład regulaminów wynagradzania lub układów zbiorowych. Często zdarza się jednak, iż pracownicy toczący spór z pracodawcą na tle wypłaty wynagrodzeń zawiadamiają inspekcję pracy o nieprawidłowościach przy wykonywaniu tych obowiązków przez pracodawcę. W wyniku takich zawiadomień, z urzędu dokonywana jest kontrola Państwowej Inspekcji Pracy. Ustalenie w toku kontroli, że wynagrodzenia objęte zawiadomieniem pracowników nie zostały wypłacone, nie zawsze prowadzić musi do wydania nakazu wypłaty tych wynagrodzeń. Inspektor Pracy nie ma bowiem uprawnienia do wydania nakazu wypłaty wynagrodzenia o charakterze spornym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lipca 2008 r., I OSK 1135/07 LEX nr 443777). Sporny charakter wynagrodzeń wynikać może przede wszystkim z wątpliwości dotyczących wykładni przepisów prawa zakładowego lub powszechnie obowiązującego. Wydanie takiego nakazu uznać należałoby za wykluczone, jeżeli w zakresie interpretacji danego przepisu, uprawniającego do otrzymania wynagrodzenia, istnieją spory w doktrynie lub orzecznictwie prawa pracy. Kontrowersje dotyczące zasadności wypłaty wynagrodzenia wynikać mogą ponadto z wątpliwości co do istnienia podstaw faktycznych do dokonania wypłaty np. w przypadku kwestionowanych przez pracodawcę nadgodzin. Spory tego typu rozstrzygnięte mogą być wyłącznie przed sądem pracy, który jest jedynym organem władnym je wyjaśnić - w sprawie o zapłatę wytoczonej pracodawcy przez pracownika. Gdyby, pomimo spornego charakteru wynagrodzenia, inspektor pracy wydał decyzję nakazującą jego wypłatę, pracodawca może odwołać się od niej do organu wyższego stopnia, a następnie do sądu administracyjnego. Odwołując się od decyzji, pracodawca powinien wiedzieć, że sporność wynagrodzenia powinna mieć charakter rzeczywisty. O tym, iż istnieją kontrowersje co do zasadności wynagrodzeń, nie przesądza sam fakt wniesienia przez pracowników spraw do sądu pracy o zapłatę wynagrodzeń, ponieważ w konkretnych przypadkach podstawą do wniesienia pozwu może być sam fakt niewypłacenia wynagrodzenia, a nie jego sporny charakter. Sama decyzja inspektora pracy nie daje natomiast pracownikowi możliwości wyegzekwowania wynagrodzenia na swoją rzecz.

@RY1@i02/2010/044/i02.2010.044.168.002a.001.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu